TÜRK-İSLAM KÜLTÜR VE MEDENİYETİ - TURK'S AND ISLAMİC CİVİLİZATİOAN, FOUNDATİONS, ART,HİSTORİCAL ART, HİSTORY
CUMHURİYET DÖNEMİ KÜLTÜR ÇINARLARINDAN : MAHMUT AKOK

CUMHURİYET DÖNEMİ KÜLTÜR ÇINARLARINDAN : MAHMUT AKOK
Sadi BAYRAM

1901-27.11.1993 yıllarında yaşayan ve Cumhuriyetin ilk yıllarından beri Anadolu kültürüne kendini adayan, serbest eli gayet kıvrak, çok iyi bir desinatör ve arkeolog, rahmet ve minnetle andığım Sayın Mahmut Akok'u; Atatürk'ün mesai arkadaşı, yine rahmetli Phil. Dr. Hâmit Zübeyr Koşay'ın o tarihlerdeki adı olan Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğündeki odasında tanıdım. Yıl, Şubat başları 1966¦

O tarihte Eski Eserler Genel Müdür Yardımcısı olan 1978'de rahmetli olan, dostum, düz memuriyetten Genel Müdürlüğe kadar yükselen, insan sarrafı, san'at aşığı Hikmet Gürçay ile sohbet ediyorduk. Önasya Mecmuasına makale yazmasını rica etmiştim. Hikmet Bey'le anlaştık makale konusunda, gel seni biri ile tanıştırayım dedi. Karşı odaya Hâmit Bey'e götürdü¦

Seni bir delikanlı ile tanıştıracağım, arkeoloji öğrencisi, bir dergi çıkarıyor, güzel bir dergi, ben bir makale vereceğim, sen de verebilirsin, size bir çay söyleyeyim dedi ve işlerinin yoğunluğu sebebiyle odadan çıktı, bizi baş başa bıraktı..

Atatürk'ün ilk Hars Müdürü, Ziya Gökalp'ten sonra 1924 yılında o koltuğa oturan, büyük önder Atatürk'le çalışan, Türk Tarih Kurumu Kurucu üyesi, eski zamanların Genel Müdürü Phil.Dr.Hâmit Zübeyr Koşay ile tanışmıştım..

Kır saçlı, yaşlı olan Hâmit Bey, 23 yaşındaki bana derhal bir soru sordu:

- Dünyada en faydalı icat edilen şey nedir ?
- Ben, şaşırdım, kem küm ettim, tekerlek, otomobil, uçak, telefon, ne dedimse o hayır dedi. Benim yüzüm kızarmaya başlamıştı, imtihanı kaybediyordum..

O sırada odaya yine ak saçlı tombulumsu, fazla boylu olmayan, tıknazca biri girdi. Masasına oturdu. Ne o delikanlıyı imtihan mı ediyorsun dedi. Yok hayır, tepkisini ölçüyorum.

Neticede bizden bir şey çıkmayınca, cevabı kendisi verdi. Dünyada en önemli icat edilen şey çöp sepetidir. Zira, beğenmediğin bir yazıyı, bir fikri, kağıdı buruşturup çöpe atar kurtulursun, yenisini, daha iyisini yazarsın, eğer fikirlerimizi biz hep beynimizde, kafamızda tutsaydık, ne olurdu bizim halimiz ? O devirde daha primitiv bilgisayarlar oda büyüklüğünde olup, sadece NASA'da deneme mahiyetinde kullanılırdı ¦

O vesile ile Mahmut Akok'la fiilen tanışmış olduk, Hâmit Zübeyr'i Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğünde ne zaman ziyarete gitsem onunla da tatlı bir sohbete dalardık¦.

Cumhuriyetin ilk yıllarında restorasyon, çizim, plân nedir bilinmezken, ilim adamlarının yanında desinatör olarak, mimar olarak, arkeolog olarak o çalışırdı. Phil.Dr.Hâmit Zübeyr Koşay'ın Alacahöyük kazısına da daima o giderdi.. Diplomalı mimar değildi. Ama o tarihlerde, yani 1930-40'lı yıllarda diploma aranmıyordu.. Arkeolojiyi de belki rahmetli hocam Ord.Prof.Dr. Ekrem Akurgal'dan halletti, zannediyorum. Ekseriyetle arkeolog olarak imza atardı. Birkaç tane de mimar imzasını gördüm gibi, hatırlıyorum¦ Eski mesai arkadaşlarımdan Güler Bilecen ile görüştüm, Sayın Bilecen ben mimar imzasını hatırlamıyorum, ama Vakıflar'a çok rölöve ve restorasyon projesi yaptı, arşivlerde olması gerekli, dedi. 2004-2007 yıllarında Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürü olan ve 25.08.2008'de rahmete kavuşan Vakıflar Genel Müdürlüğünde eski ( 1975-76) mesai- oda arkadaşım, dostum Sayın Hikmet Denizli ise ben de mimar imzasını hatırlıyorum dedi. Her halde bu soruyu eski dostlardan şimdi Orta Doğu Teknik Üniversitesi Restorasyon bölümü öğretim üyelerinden Doç.Dr. Emre Madran'a sormak gerekli¦

Önasya Arkeolojisi Bölüm Başkanı, daha sonra Dekanım ve Rektörüm olarak diplomamda imzası bulunan takriben 2007 'de ebediyete intikal eden Kültepe Kazıları Direktörü Prof.Dr. Tahsin Özgüç kazılarına, saha araştırmalarına hep Mahmut Akok katılırdı. Perspektif ve resmi fevkâlade güzel idi. Perspektiflerine biz sanat tarihçiler olarak hep Akokvari adını takmıştık. Bir perspektif resim görsek, rahmetli Akok'un olup-olmadığını ilk bakışta söylerdik. Bir binayı üç bulutlu gibi 45 derece meyille keser, sadece binanın dış görünüşünü vermez, içini de işlerdi, işlevini verirdi¦¦.
Perspektiflerinin içinde daima bir insan silueti yapar, binanın cesametini bir anda karşıya kıyaslama imkanı verirdi, rahmetli Mahmut Akok¦.

1957'li yıllarda Y.Mimar Ali Saim Ülgen'in Vakıflar Genel Müdürlüğünde çalışırken teklif ettiği ve kanunla kurulan Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulunun eski adı olan; Gayrimenkul Anıtlar Yüksek Kurulu'nun uzun yıllar üyesiydi Mahmut Akok. Ayrıca, ICOM, İCOMOS, üyesi olan Akok, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğünün kıdemli teşhir uzmanıydı. Bir yerde müze açılacaksa, önce Akok gider, vitrin siparişleri yapılır, teşhir ve tanzimi bizzat yapardı. 1980'lere kadar yeni açılan müzelerin teşhir ve tanzimini yapmıştır.

Cumhuriyet Döneminde Ankara'da yapılan devlet binalarının temelleri kazılırken çoğunlukla Mahmut Akok hazır bulunmuş, buluntuları da güzel çizimleriyle hoş hâle getirmiştir. Eski Anadolu Medeniyetleri Müzesinde çok uzun yıllar Müdürlük yapan takriben 2005'lerde rahmetli olan Arkeolog Raci Temizer, Ankara Etnografya Müzesinde Müdürlük yapan mahalle arkadaşı Arkeolog Osman Aksoy'la dostluğunu ikisi de emekli olduktan sonra da sürdürdüler, Anadolu Müzesi'ni Sevenler Vakfında Raci Temizer, Osman Aksoy, Mahmut Akok, Dr.Mehmet Önder, Prof.Dr. Cevdet Bayburtluoğlu uzun yıllar birlikte oldular. Mahmut Akok, Raci Temizer Hâmit Zübeyr Koşay , Osman Aksoy ,hepsi de aynı mahallede, Bahçelievler'de otururlardı.

Rahmetli Akok'u 1970-80'li yıllarda anane haline gelen aylık Türk Tarih Kurumu Konferanslarında her zaman mutat olarak görmek mümkündü. Zaten Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğünde yüksek ücret almak için ( E ) cetvelinde çalışırdı (Sayın Akok E cetvelinde çalışarak müteahhitlere-piyasaya, Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve Türk Tarih Kurumunda birlikte çalışma imkanı sağlamıştır. Zira Personel Kanununa tabi olsa, sadece Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğünde görev yapabilir, diğerlerine fazla görevlendirme olamazdı ! ) . 65 yaşını aştığı için de, emekli maaşı olmadığını söylerdi. Veya işçi statüsünden düşük bir geliri vardı. Bahçelievler 15. Sokakta, kalorifersiz dubleks, müstakil bir apartmanda otururdu, kapısı üzerinde de kışın, camilerin ana giriş kapısını örten muşamba örtülere benzer kalın battaniyeden bir örtü bulunurdu, rüzgârın- soğuğun içeriye girmesini engellemek için. Maddiyata biraz düşkündü rahmetli. Gençliği Balkan Savaşları Birinci Dünya Savaşı, İstiklâl Savaşı, İkinci Dünya Savaşı gibi devrelerden geçmişti. Yokluğu iyi bilirdi. Kazılara bazen kağnı ile gittiğini anlatırdı..

Yıllarca Türk Tarih Kurumu Konferanslarında, Tarih Kurumu Kongrelerinde, ilmi seminerlerde daima karşılaşır, arkeoloji ve sanat tarihi konularında konuşurduk kendisiyle.. Yıllarca Önasya Dergisine makale yazmadı. Makale başına 25 Tl. telif ücreti öderdim. Bir gün sana bir yazı hazırlıyorum ama biraz uzunca ve tefrika biçimiyle, neşreder misin dedi? Elbette üstadım dedim. O zaman koca bir defteri çıkardı al, ilk üç-beş sayfası yazılı.. Bu ilk yazım, ilk kısım (I), bunu daktilo et, defteri bana iade et ki devamını yazayım ! Ben yazılarımı el yazısı ile yazarım, daktilo etmem, bu senin görevin, bu şartla anlaştık mı ?

Makalenin başlığı : Tarihi Türk Süsleme Sanatının Ana Kaynakları Tanım bakımından Geleceğin Türk Sanatcısıyla Bir Konuşma.. Dört makale olarak yayınladım, Zannederim bunu bir kitap olarak düşünmüştü ve parça parça yazıyordu. Ancak benim yedek subaylık hizmetimin gelmesi, kendisiyle temasımı azalttı. Tamamlanamadı.

Rahmetli Mahmut Akok'un Vakıflar Genel Müdürlüğüne de hizmeti büyüktür. Vakıflar Genel Müdürlüğü Mütehasıs Müşaviri Mimar Rahmetli Ali Saim Ülgen zamanında çok rölöve, kalemişi, restorasyon projesini Vakıflar Genel Müdürlüğüne hazırladı. Benim hatırladığım kadarıyla; Merzifon Çelebi Mehmet Medresesi Rölöve ve Restorasyon Projesi, Erzurum Lala Mustafa Paşa Külliyesi restorasyon projesi ve kubbe kalem işi projesi, Diyarbakır Ulu Camii, Sivas Buruciye Medresesi, Ak Han, Kayseri Sultanhan Kervansarayı Restorasyon projesi. Kayseri Sahabiye Medresesi, Kayseri Döner Künbet, Hunat Hatun, Konya Karatay Medresesi, Konya Alâettin Köşkü, Konya Alâettin Tepesi, Kubadabat Sarayı, Sivas Güdük Minare, Eğridir Dündar Bey Medresesi, Hacıbektaş Külliyesi Kalemişleri, Kastamonu kasaba Köyü Camii, Ankara Anıt-Kabir'in bulunduğu Rasattepe Araştırmaları, Ankara Roma Hamamı ve Augustus Tapınağı, Ankara-İstasyondaki Bizans Mezarlığı, hatırladıkları arasında¦

Bunların dışında sivil ev mimarisi konularında da çalıştı. Ankara Hacettepe Hastahanesi yapılmadan önce orası bilindiği gibi eski Firiğ Mezarlığıydı. Sayın Doğramacı, Hacetepe sahasındaki eski Ankara evlerini istimlak ederek, oraya Amerikan yardımıyla, bugünkü Hacettepe Hastahanesini çok kısa bir sürede dikti. Projeler de geceli gündüzlü yapıldı. Zira Amerikalılar bu hastahaneyi İran'a yapmak üzreyken uçakta tanıştıkları İhsan Doğramacı'dan etkilenerek projeyi Türkiye'ye çevirmişlerdi. O zaman rahmetli Akok bu evlerde çalıştı. Zaten kendisi Gayrimenkul Anıtlar Yüksek Kurumu üyesi olması sebebiyle sahayı çok iyi etüt etmişti.

Ayrıca Amerika-Vashinton Camii Kütahya çinilerini yerine o monte ettirdi. Küdüs-Kubbetü's Sahra Camii restorasyonunda görev aldı. Kültür tarihimize Akokvari çizimini hediye etti. Alacahöyük kazılarını ziyarete gittiğimde, akşamları bu köyde eskiden elektrik yokken ne yapıyorsunuz dediğimde, boğma rakıya sarılıyoruz, cevabı hâlâ hafızamda¦ Bektaşi, çelebi meşrepli kişiliği ile insanları sevdi. Kin ve nefret onun lügatinde yoktu. Nur içinde yatsın.

Aşağıda Milenyum başında kaleme aldığım '' Vefa Arıyorum'' konulu şiirimsi otobiyografi'den, yukarıda hizmetlerinin ancak bir kısmını sunabildiğim rahmetli Akok'la olan kısmı alarak sözlerime son veriyorum¦.


MAHMUT AKOK

Mahmut Akok çok iyi çizim yapardı,
Perspektif resmi serbest kalemle iyi döktürürdü,
Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğünde
E cetvelinde çalışırdı, fazla maaş almak için,
Herkes kazısına davet ederdi,
İyi çizim elde etmek için Mahmut Akok'u,
Ocaktan yetişmişti, belki de diploması yoktu,
Belki sonradan, dışardan okul bitirmişti,
Mabetlerin, külliyelerin, perspektifleri sanki canlı gibi dururdu,
Müzelerin teşhir sistemini o ayarlardı,
Şekip Kristalin, vitrinde önder idi, onun zihninde,
İç mimarlık, dekorasyon, hep onun elinde,
Washington Camisinin Kütahya çinilerini o monte ettirdi,
Kudüs Kubbetü'l Sahra çinilerini Mimar Kemâlettin Bey'den sonra yine o restore etti,
1982 yılı idi, Asker Genel Müdür Yardımcım
Tuggeneral Alâettin Gürtuna'yı ikna ettim,
Mahmut Akok için 80. yaş armağanı için,
Yazılarını bir araya fotokopi ile topladım, tekrar aynen basmak için,
Çizimleri Mimarlık Tarihi dersleri için çok faydalı olurdu,
Lâkin, bazı kimseler ona taş koydu,
Bandırma'da 1901 yılında dünyaya gelen Mahmut Akok,
27 Kasım 1993 tarihinde Ankara'da Bahçelievler semtinde ebedi âleme göç etti.
Numune olsun diye çizimlerini gelecek nesillere mimari miras olarak bırakıp gitti.
Alaydan yetişme müzecilerimizi öksüz bırakıp gitti.
Oğlu çizimlerini Cd'lere yükledi, pazar aramaya çıktı şimdi.

Rahmetli Mahmut Akok'un 80. yıl Hatıra kitabını çıkaramadım, hiç olmazsa bu yazı, bu kubbede hoş sedâ bırakanlara , sonraki nesilden bir hatıra¦¦

Seçilmiş Mahmut Akok Bibliyografyası:

Mahmut Akok; Tarihi Türk Süsleme Sanatının Ana Kaynakları Tanım Bakımından Geleceğin Türk Sanatcısıyla Bir Konuşma, Önasya Mecmuası, C.VI, S.69, Ayyıldız Matbaası, Ankara Mayıs 1971, s.20-22.
Mahmut Akok; Tarihi Türk Süsleme Sanatının Ana Kaynakları Tanım Bakımından Geleceğin Türk Sanatcısıyla Bir Konuşma, Önasya Mecmuası, C.VI, S.70-71, Şenyuva Matbaası, Ankara Haziran-Temmuz 1971, s.16-21..
Mahmut Akok; Tarihi Türk Süsleme Sanatının Ana Kaynakları Tanım Bakımından Geleceğin Türk Sanatcısıyla Bir Konuşma, Önasya Mecmuası, C.VI, S.72, Şenyuva Matbaası, Ankara Ağustos 1971, s.16-21..

Mahmut Akok; 13-17.Yüzyıllarda yapılmış Türk Camilerin İç Mimarisi, Milletlerarası I.Türk Sanatı Kongresine Sunulan Tebliğler, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1962, s. 2-16.
Mahmut Akok; Merzifon'da Çelebi Mehmet Medresesi, Mimarlık, S.9-1-2, 1952.
Mahmut Akok; Diyarbakır Ulu Camii Mimari manzumesi, Vakıflar Dergisi, S.VIII, Ongun Kardeşler Matbaası, Ankara 1969, s. 113-139, 30 planş, 52 res.
Mahmut Akok; Kastamonu Şehri Tarihi İç Kalesi, Belleten, S. 9/35, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1945, s. 401-409.
Mahmut Akok; Kastamonu Kasaba Köyü'nde Candaroğlu Mahmud Bey Camii, Belleten, S.10/38, Ankara 1946, s.293-301.
Mahmut Akok; Sivas'da Buruciye Medresesi Rölövesi, Türk Arkeoloji Dergisi, S.15/2, (1966),1968, s.5-38.
Mahmut Akok; Kayseri'de Dört Mezar Anıtı, Türk Etnografya Dergisi, S.12, 1969, s.17-52.
Mahmut Akok; Kayseri'de Tuzhisarı Sultan Hanı, Köşk Medrese ve Alaca Mescid Diye Tanınan Üç Selçuklu Mimari Eserin Rölövesi, Türk Arkeoloji Dergisi, S. 17/2, (1968) 1969, s. 5-41.
Mahmut Akok;Kayseri'de Gevher Nesibe Sultan Dar'üşşifası ve Sahabiye Medresesi Rölöve ve Mimarisi, Türk Arkeoloji Dergisi, S.1, 1968, s. 133-184.
Mahmut Akok; Kayseri Huand Hatun Mimari Külliyesi Rölövesi, Türk Arkeoloji Dergisi, 1968, s.303-308.
Mahmut Akok ; Develi Abideleri, Belleten, S.19, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1955, s. 377-384.
Mahmut Akok; Türk Tarih Kurumu adına Konya Alâettin Tepesinde 1941 Yılında Yapılmış Olan Arkeolojik Kazıda Elde Edilen Mimari Buluntular, VII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1972, s. 60-62.
Mahmut Akok; Konya Şehri İçindeki Alâattin Tepesinde Türk Tarih Kurumu Adına yapılan kazıların Mimari Buluntuları, Belleten, S.49/154, Ankara1975, s. 217-224., 39 res.
Mahmut Akok ; Konya-Alâettin Köşkü, Türk Etnografya Dergisi, S.11, 1968,s.47-73.
Mahmut Akok ; Konya Karatay Medresesi Rölöve ve Mimarisi, Türk Arkeoloji Dergisi, S.18/2, 1969, s.2-28.
Mahmut Akok; Konya Sırçalı Medresesinin Rölöve ve Mimarisi, Türk Arkeoloji Dergisi, S.18/1, ( 1969), 1970, s. 5-35.
Mahmut Akok; Uşak Ulu Camii, Vakıflar Dergisi, S.III, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1956,s.69-73.
Mahmut Akok; Kütahya ve Uşak Şehirlerinin Eski Evleri, Türk Etnografya Dergisi, S.6, (1963), 1965, s. 5-17.

Mahmut Akok; Kütahya Büyük Bedesteni, Vakıflar Dergisi, S.III, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1956, s.81-84.
Mahmut Akok; Ağrı-Doğubayezıt'ta İshak Paşa Sarayı Rölöve ve Mimarisi, Türk Arkeoloji Dergisi, S.10/2, 1960, s. 30-48.
Mahmut Akok; Hacıbektaş Veli Mimari Manzumasi, Etnografya Dergisi, S.10, 1967, s.
Mahmut Akok; Samsun İli Havza İlçesinin Lerdüge Köyü'nde Bulunan Tümülüsler, Belleten, S.12/48, s. 835-854.
Mahmut Akok; Ankara Şehri'ndeki Roma Hamamı, Türk Arkeoloji Dergisi, S.1, 1968, s.5-37.
Mahmut Akok; Ankara Eski Evleri, Ankara Etnografya Müzesi Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1951.
Mahmut Akok; Tokat Şehrinin Eski Evleri, Yıllık Araştırmalar Dergisi,S.2, 1957, s.129-151.
Mahmut Akok; Çorum'un Eski Evleri, Arkitekt, S.20/237-238, 1951, s. 171-185.
Mahmut Akok;Çorum'da Ali Paşa Hamamı, Arkitekt, S.25/280, 1955, s.85-93.
Mahmut Akok; Çankırı'nın Eski Evleri, Arkitekt, S.22/7-8, s.142-153.
Mahmut Akok; Trabzon Eski Evleri, Arkitekt, S.20/233-236, 1951, s.103-113.
Mahmut Akok; Köyde Yaşayan Mimari, Arkitekt, S.22/9-12, 1953, s.196-201.
Mahmut Akok; Augusta Şehri Harabeleri, V. Türk Tarih Kongresi, Kogreye Sunulan Tebliğler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1960, s.173-181.
Mahmut Akok; Ankara Şehri İçinde Rastlanan İlk çağ Yerleşmelerinden Bazı İzler ve Üç Araştırma Yeri, Belleten, S.19/75, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1955, s.309-329.
Mahmut Akok; Ankara Çevresinde Bazı Klâsik Çağ Buluntuları, IV. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Tebliğler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1952, s. 407.
Mahmut Akok; Kültepe Kazılarının Orta- Anadolu Hitit Çağı Mimarisine Kazandırdığı Özellikler, VI. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Tebliğler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1967, s. 77-88.
Mahmut Akok; Alacahöyük'te Sürekli yapılan kazılarda Ortaya Çıkan kalıcı Değer taşıyan Mimari Buluntuların yaşatılması Problemi ve Üzerinde Kazı Yapılan Anadolu Höyüklerinin Geleceği, VII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1972, s. 63-65.
Mahmut Akok; Alacahöyükte Son Dönem Arkeolojik Çalışmalarda Açıklığa Kavuşturulan Yapı Tekniği ve Mimari Gerçekler, VIII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler,
Mahmut Akok; Alacahöyük Hafriyat Heyetinin 1947 Çalışmaları, Türk Tarih Kurumu yayınları, Ankara 1948. Ankara 1979, s. 107-113, lev.63-74.

Müşterek Makaleleri :
Tahsin Özgüç-Mahmut Akok; Melik Gazi Türbesi ve Kalesi, Belleten, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara- 1954, S. 18/71, s.331-336.
Tahsin Özgüç- Mahmut Akok; Alayhan, Öresunhan, ve Hızır İlyas Köşkü- İki Selçuklu Kervansarayı ve Bir Köşkü, Belleten, S.21/81, Türk Tarih Kurumu basımevi, Ankara 1957, s.139-178.
Mahmut Akok-Tahsin Özgüç; Sarıhan, Belleten, S.20/79, Ankara 1856, s. 379-383.
Tahsin Özgüç- Mahmut Akok; Afşin Yakınında Eshâb-ı Kehf Külliyesi, Ankara İlâhiyat Fakültesi Yıllık Araştırmalar Dergisi, S.2, 1957, s.77-91.
Tahsin Özgüç-Mahmut Akok : Horoztepe Eserleri, Belleten, S. 21/82, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1957, s. 201-219.
Tahsin Özgüç- Mahmut Akok; Horoztepe Eski Tunç Devri Mezarlığı ve İskân Yeri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1958.

Tahsin Özgüç- Mahmut Akok; Türk Tarih Kurumu Adına Anıt-Kabir Alanında Yapılan Tümülüs Kazıları, Belleten, S.10/40, Ankara 1946, s. 524-557.
H.Z.Koşay- Mahmut Akok; Türk Tarih Kurumu Tarafından Yapılan Alacahöyük Kazısı 1940-1948'deki Çalışmalara ve Keşiflere Ait İlk Rapor, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1966.
H.Z.Koşay- Mahmut Akok; Alacahöyük Kazısı 1963-1968 Raporu, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1972.
H.Z. Koşay-Mahmut Akok; Amasya Mahmatlar Köyü Definesi, Belleten, S.14/55, Ankara 1950, s.481-485.
H.Z.Koşay- Mahmut Akok; Ogüst ( Augustus) Mabedi, Hacı Bayram Camii ve Türbesi Klavuzu, Maarif Vekâleti Yayınları, Maarif Basımevi, Ankara 1956.
H.Z.Koşay- Mahmut Akok; Türk Tarih Kurumu Tarafından yapılan Büyük Güllücek Kazısı 1947 ve 1949'daki Çalışmalar Hakkında İlk Rapor, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1957.
H.Z.Koşay- Mahmut Akok; Pulur Kazısı, VI. Türk Tarih Kongresine Sunulan Bildiriler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1967, s. 14.
H.Z.Koşay- Mahmut Akok; Pulur ( Sakyol) Kazısı 1969, Keban Projesi Çalışmaları 1969, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Keban Projesi Yayınları, Türk Tarih Kurumu basımevi, Ankara 1972, s. 99-106.
Mahmut Akok- Necdet Pençe; Ankara İstasyonunda Bulunan Bizans Devri Mezarlarının Nakli, Belleten, S.5/17-18-19, s.460-469.
Mahmut Akok-Hikmet Gürçay; Yeraltı Şehirlerinde Bir İnceleme ve Yeşilhisar İlçesinin Soğanlı dere Köyü'nde Bulunan Kaya Anıtları, Türk Arkeoloji Dergisi, S.14/1-2, 1967,s.35-68.
Yayınlandığı Yer: Sadi Bayram web sitesi ,2005
Yazar : Sadi BAYRAM
Konuyla İlgili Diğer Başlıklar:
  • Kur'an Ve Bilgisayar-computer Ilişkisi
  • Amasya Uluslararası Alimler Sempozyumu Ardından
  • ?Îdî-zâde -Âkif-zâde Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Sultan ıı. Bayezıd?ın Hattatı, Amasyalı şeyh Hamdullah Kur'an-ı Kerim'i Ve Bir Hâtıra
  • ?Îdî-zâde (- âkif-zâde) Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Osmanlı Döneminde Latin Harflerine Geçiş çalışmaları
  • Mühr-ü Süleyman Ve Türk Kültürü
  • Izgü Mescid
  • Taceddin Sultan Ve Evradı
  • çift Başlı Kartal
  • Türk Kültüründe ölüm
  • Bâki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedâdır
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Bosna- Hersek Ve Balkanlarda Vakıf Kültür Izleri
    (seminer Konu?mas? )
  • Ahlat Vakıfları
  • Selçuklu Kervansaraylarının Turizme Açılması
  • Hasan Paşa'nın Vakfı, şeyhülislÂm Ankaravi Mehmed Emin Efendi Vakfiyesi, Ve Ankara Sulu Han HikÂyesi
  • Yemen Fatihi Gazi Sinan Paşa Vakfiyeleri, Tezyinatı Ve Türk Süsleme Sanatındaki Yeri
  • Yakın Tarihimizde Merzifon, Merzifon Anatolian Koleji
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Türk Hat, Yazı-resim, Cilt Ve Tezhip Sanatı Ile Ilgili
  • Vakıflar Dergisi Makaleler Fihristi ( 27. Sayıya Kadar )
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Sultan ıı. Mahmud'un Vakfiyelerindeki Tezyinat
  • Maniheizm Doğuşu, Gelişimi Ve Tesirleri
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Türk'ün Yolu Nereye Gidiyor
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Osmanlı Devleti Hakkında Bir Kronoloji Denemesi
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphrodosıas'ı ( Tisan )
  • Anadolu Turk - ıslam Sanatında Bazı Yapılar Ve Kronolojıye Aıt Katalog Denemesı...
  • Türk Kültüründe ölüm !
  • Büyük Türk Düşünürü Hacı Bayram-ı Veli Ve Akkoyunlu Uzun Hasan'ın Ankara Hacı Bayram Türbesi'ne Vakfettiği H
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Anadolu'da Ilk RufÂiler Ve Hz.zeynel Abidin Ali Er-rufÂi El-abdali El-kayserani Soyuna Ait Bir Deneme Anad
  • Osmanlı Döneminde 1899 -1920 Yıllarında Istanbul Camilerinden çalınan çiniler
  • Peygamberler şehri Tarsus Ve Tarsus'da Bir özbek Vakfı
  • Başkent Ankara'nın Ihtiyacı Olan Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak ?
  • Ankara Ulus Semtinde Türk Vakıf Araştırma Merkezi'nde 15.11.1998 Tarihinde Hali Sergisi Açılış Konuşması
  • Prof.dr. Albert Gabriel'e Ait Bazı Belgeler
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ahilik Ve çıraklık Eğitim Ve öğretim Vakfı
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Cumhuriyet'in Derinliklerinden Hatıralar : Eski Ankaralılardan Dostum Sayın Nurettin Daş Ile
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphorodisias'ı ( Tisan Yapı Kooperatifi )-anatolıan : The Cradle Of Cı
  • Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve
  • Bektaşi Nutku (kendini Bil Ki, Tanrıyı Bilesin)
  • Kültürümüzde Hoşgörü
  • Fatih Sultan Mehmed'in Eyüp Sultan Külliyesi Vakfiyesi
  • Hicaz Demiryolları Ve Vakıflar
  • Mostar Köprüsü Restorasyonu Hakkında Ilk ön Rapor
  • Atatürkün Vakıflar Hakkındaki Konuşmalrı
  • Selçuk-name
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Konyadaki Esk; Eserler Hakkında Atatürkün Başbakan Ismet Inönüye Telgrafı
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ord.prof.dr. Ahmed Süheyl ünver
  • Türk Kültürü Ve Yoksulluğu Ortadan Kaldırmak Için
  • Istanbul'un Fethine Kadar Beylik Dönemi Vakfiyeleri
  • Kıbrıs, Gürcistan, şirvan Fatihi Lala Mustafa Paşa'nın 1563 Tarihli Vakfiyesi
  • Vakıf Arazilere Ve Gayrimenkullerine Tecavüz Ve Düşündürdükleri
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Tekke Ve Zaviyelerin Kapatılmasından Sonra Taşınır Kültür Varlıklarının Korunması Ile
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan 1783-1810 Tarihleri Arasında Işlem Görmüş Bir Mühür Tatbik Deft
  • Türk Kültürünün Temeli Vakıflardır
  • Kültür Bakanlığı Tarihçesi Ve Milli Kültürümüz
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Eyüp Sultan Türbesi'nde 1919-1920 Tarihlerinde Yapılan
  • Merzifonlu Hacıbayramoğlu Maden Mühendisi Mehmed Akif Efendi
  • Selçuklu Tarihi, Selçuk Adı
  • Mardin Vakıfları,imam Zeynel Abidin'in 1158 M. Tarihli, Ve
  • Tarihte Türk Adı Ne Zaman Ortaya çıktı ?
  • Sahib Ata Fahrü'd-din Ali'nin Konya Imaret Ve Sivas Gökmedrese Vakfiyeleri
  • Phil.dr.hamit Zübeyr Koşay
  • Bulgarlar'ın Antik Başkenti Bulgar şehrindeki Islam Dönemi Mimari Eserlere Ait Panorama
  • Taşınır Kültür Varlıklarımızın Korunması Ve Yasa Dışı Trafiğinin önlenmesi
  • Ragıp Efendi'nin 1913-1922 Yılları Sibirya Ve Türkistan
  • Istanbul Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nde Bulunan Tılsımlı Iki Gömlek Ve Kültürümüzdeki Yeri
  • Niksar Vakıflarına Genel Bir Bakış
  • Gazi Yahya Paşa'nın 1506 Tarihli Vakfiyesi
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Kanuni Sultan Süleyman'ın Oğlu şehzade Mehmed'in 1548 Tarihli Vakfiyesi, Hududnamesi Ve Türk Sanatındaki Yeri
  • Merzifon Ulu Camisinin Yeri Ve Merzifon'da Türk Islam Eserleri
  • Merzifon, çelebi Sultan Mehmed Vakfı üzerine Bazı Belgeler
  • Hayat Ağacı, Kültürümüzdeki Yeri, önemi Ve Mitlerin Ardındaki Gerçek
  • Türk Kültürünün Izleri üzerinde Araştırmalar: Etrüskler'in Ilk Vatanı Anadolu Mu? : Truva Savaşı Ve Etrüskler
  • Yıldız çini Fabrikasına Ait Birkaç Vesika
  • Selçuklu Vakfiyeleri üzerine Bazı Düşünceler
  • Xıv. Asırda Tezhiblenmiş Beylik Dönemine Ait üç Kur'an Cüzü
  • Baki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedadır
  • Osmanlı Devletinin Kuruluşunun 700. Yıldönümü Münasebetiyle: Sultan ı.mahmud'un Orjinal Iki Vakfiyesi
  • ııı. Selim'in Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve Türk Süsleme Sanatına Batı Sanatının Tesirleri
  • Osmanlı Dönemi Bazı Vakfiyelerin Hayır şartlarından Damlalar !
  • Bektaşilik Ve Masonluk
  • Minyatürle Ilgili Seçilmiş Bibliyografya
  • Kaynaklara Göre Güney-doğu Anadolu'da Ptoto- ön Türkler
  • çelebi Mehmed Vakfı Arazisi üzerine Kurulan Merzifon Anatolian Koleji Ve Hastaneye Ait Bilgiler
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Safranbolulu Izzet Mehmet Paşa Vakfiyesi Ve Kütüphanesine Ait Tezyinatlı Iki Kur'an-ı Kerim
  • Istanbul Depremleri Ve Mimar Koca Sinan'ın Bilinmeyen Bazı Teknikleri
  • Merzifon'da Bilinmeyen Br Türbe '' Künbet Hatun ''
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkındaki Yönetmelik
  • Bitlis Vakıfları Ve Vakıf Eski Eserleri
  • Vakıf Eski Eserlerin Yeni Koruma Politikası
  • Sultan ııı.osman Vakfiyesi, Tezyinatı, Cilt Sanatı Ve Türk Kültüründeki Yeri
  • The Deed Of Foundatıon Of Sultan Osman The Thırd, ıts Embellıshments, Bındıng And ıts Place ın Turkısh Culture
  • Hacı Bektaş-ı Veli, Merzifon'da Piri Baba, Budapeşte'de Gül Baba Ve Bazı Bektaşi Vakıfları
  • Nurbanu ( Atik ) Valide Sultan'ın Istanbul-üsküdar'da 1582 Tarihinde Tesis Ettirdiği Vakfiyesi
  • Girit Defterdarı Rıdvanzade Hacı Mehmed Efendi Oğlu Ali Efendi'nin 1748 Tarihli Vakfiyesi Ve Tezyinatı
  • Bir çınarın Ardından... Yılmaz önge Dostumuz Hakkında Kısa Anekdotlar...
  • Beyhan Sultan Vakfiyeleri Ve Tezyinatları
  • Beypazarı Vakıflarına Genel Bir Bakış Ve Beypazarı Sadr-ı Azam Nasuh Paşa Hanı
  • Türk Kültürü Ve Biz
  • Bulgaristan'da Bulunan Osmanlı Vakıflarıdan Bir Demet
  • Bulgaristan'da Müftü Yardımcısı Yetiştiren Bir Vakıf Kuruluşu: Nüvvap
  • Ladik Ve Seyyid Ahmed-i Kebir Er-rıfai Hazretleri
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesi'nde
  • Bektaşi Nutku
  • Balkanlar Ve Kosova Facıası
  • Cumhuriyet'in Kuruluşunun 90. Yılında Başkent Ankara:
  • Istanbul Fethinin 555. Ayasofya'nın Müze Olmasının 74. Yıldönümü Vesilesiyle:
  • Atatürk'ün Vakıflarla Ilgili Sözleri
  • 893 H / 1488 M. Tarihli Akkoyunlu Yakub Han Vakfiyesi
  • Komünizmin Sembolü Lenin Yıkıldı, Sıra Bizans'ı Dize Getiren Fatih Sultan Mehmed'e Mi Geldi ?
  • Afganistan Tarihine Kısa Bir Bakış Ve Türk Subaylar Eskden Olduğu Gibi Milenyumda Da Afganistan Ordusunun EğitimÄ
  • Ayaş Vakfiyeleri üzerine Bir Deneme
  • Hacı Bayram-ı Veli Ve Tarıhe Bağlılık
  • Amasya-taşova- Alparslan Beldesi Seyyid Nureddin Alparslan Er- Rufâi'nin 655 H./1257 Tarihli Arapça Vakfiyesi Tercümesi Ve
  • Birgi Ulu Camii Içşn 1327 M. Tarihinde Yazılan Kur'an
  • Ankara'da Roma Anıtı- Res Gestae
  • A N " Akhi " Genealogical Tree
  • Milenyum Ruyası: Osmanlı Devleti'nin 700 Kuruluş Yıldönümü Ve Düşündürdükleri üzerine Bir Deneme
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Kendinden Desenli üzeri Yazılı Iki Kumaş
  • Kur'anda Yol Gösterici Ayetler
  • Osmanlıda Resi Ilk Müze Adı Ne Zaman Ortaya çıktı?
  • Amasya Vakıflarına Toplu Bakış
  • Izmir Bahri Baba Eski Musevi Mezarlığı
  • Anadolu'da Xııı. Yüzyıl Başlarında Bir Rufâi Zaviyesi
  • Glazed Tles Stolen From ıstanbul Mosques Between 1899-1920 Ottoman Period
  • Sultan ıı. Abdulhamid'in 1888 Tarihli Vakfiyesi Tezyinatı Ve Osmanlı Imparatorluğunda Ilk Toplu Konut Projesi
  • Tokat Vakıfları
  • şehirciliğe Katkısı Olan Kadınlar: Istanbul _üsküdar- Toptaşı, Nûrbânû ( Atik Valide ) Sultan Külliyesi
  • Türk Hâkimiyeti Döneminde Merzifon Mezarlıkları
  • Anadolu'da Xııı.y�zyıl B�r Rufa� Zav�yes�
  • Hayatını Vakıflara Vakfeden Y.mimar -mühendis Prof.dr. M. ılmaz önge
  • Başbakan Ismet Inönü'nün Cami,mescit Ve Diğer Vakıf Eski Eserlerin Korunmasıyla Ilgii Bütün Bakanlıklara Ve Genel Müdürlüklere G
  • EvkÂf-ı IslÂmiye Müzesi'nin Kuruluşu Ve Yönetmeliği
  • Giresun Ili Vakıflarına Toplu Bir Bakış
  • Türk-islam Yapılarında Kronoloji Denemesi
  • Merzifon Tarihinden Yapraklar
  • Momumentum Ancyranum-res Gestae- Ankara Yazıtı-augustus'un Yaptı?ı ??ler
  • Bayramlu Beyliği (hacıemiroğulları )
  • Osmanlı Devletinde Vakıflar Ve Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakfiyeleri
  • Kur'an Ve ılım
  • Kur'anda Yol Gosterici Ayetler
  • Kur'an'ı Kerimdeki Cinle Ilgili Ayetlerin Tamamı
  • Kur'an-ı Kerim'ın Arapca ındırılmesı ıle ılgılı Ayetler
  • Xıı-xııı.yüzyıl Türk Hamamları
  • Tanrı Ve Yazğı
  • Balkanlar Ve Kosova Faciası
  • Amasyalı Meşhur Eski Devirdeki Tarihçiler
  • Başkent Ankaranın Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak
  • Anadolunun Gobegınde 1229 Tarıhlı Tascı Ustalarının Dantel Gıbı ısledıgı Dıvrıgı Ulu Camı Ve Darussıfası
  • Merkez Efendının Mursıdı Merzıfonlu Sunbul Sınan
  • Merzıfonlu Tarıhcı ısmaıl Hamı Danısment
  • Amasyalı Tarıh Ve Cografyacılar
  • Milli Kütüphane'nin Dire?i Dr. Müjgan Cunbur 85 Ya??nda
  • Bektasılık Ve Tasavvuf
  • Alev?lerde Nas?p Alma Tören?
  • Asker? Kat?p Hafız ?brah?m Ethem Efend?’nin Eyüp Sultan Türbes?ne A?t Nukut Vakf?yeler? - Türkiye Vak?flar Bank.özelle?tir
  • Tar?kat-ı Rufaî ( Anonim )
  • Türk Tezh?p San'atına Genel B?r Bakı?
  • Sultanahmet Halı Müzes? Ve Vakıflar
  • Tokat Vakıfları
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  •