TÜRK-İSLAM KÜLTÜR VE MEDENİYETİ - TURK'S AND ISLAMİC CİVİLİZATİOAN, FOUNDATİONS, ART,HİSTORİCAL ART, HİSTORY
SULTANAHMET HALI MÜZES? VE VAKIFLAR
TÜRK KÜLTÜR TARAH?NDE HALICILIK, VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜ?ÜNÜN ROLÜ, ?STANBUL ?SULTANAHMET HALI MÜZES?

Atl? kültür medeniyetine sahip olan Türk milleti; bilindi?i gibi Orta Asya bozk?rlar?nda, Kore k?y?lar?ndan Viyana varo?lar?na, TataristanSibirya'dan Ba?dad-Cezayir k?yalar?na kadar uzanan büyük bir co?rafî alanda, yani üç k?tada at ko?turan, yeti?tirdikleri evcil hayvanlar? bu topraklarda otlatan, necip bir millettir.

Önceleri bozk?rlarda, hayvanc?l?kla geçinen milletimiz, hayvanlar?n otlamas?n? dikkate ald???m?zda, ya?amak için s?k s?k yer de?i?tiriyorlard?. Dolay?s?yla k?sa sürede toplan?labilen, ta??ma kolayl??? olan e?yalar kullan?yorlard?. Zemin ise, iklim gere?i sabahlar? hafif ?slak oldu?undan, ?s? ve nemi hemen geçirmeyen, hariçten sat?n al?nmayarak, kendinde olan malzemelerden üretilebilen e?yalar kullan?l?rd?.

??te bunlardan biri, konumuz olan hal?d?r. Koyunlar?n yünlerinden dokunan hal? san'at?m?z, Türkistan'dan Anadolu'ya getirdi?imiz san'atlardan biridir. Hal?lar toplumlar?m?z?n bir soy a?ac?, mensup oldu?umuz boylar?n simgelerini ta??yan önemli bir ev e?yam?zd?r.

Yerle?ik medeniyete geçen milletimiz, bu san'at?n? unutmam??, genç , k?zlar?m?z, analar?m?z, bac?lar?m?z ve ninelerimiz bo? zamanlar?n? evde tezgâh ba??nda de?erlendirerek, duygu ve dü?üncelerini, örf -âdetlerini, folklorunu hal?lara yans?tarak, birer san'at eserlerini üretmi?lerdir.

Necip milletimizin hay?r-hasenat duygusu, Allah'?n r?zas?n? kazanma arzu ve dü?üncesi, Allah'?n evi hüviyetindeki mabedlerimizi güzelle?tirme hazz?, insanlar?n ibâdetlerini yaparken güzel bir çevrede bulunmalar? duygusu, yani estetik felsefesi ile ; mallar?n? kendi r?za ve istekleriyle cami ve mescidlere kazand?rm

Ta?rada bulunan eserler ise,imam-müezzin, ferra?lara zimmetlenmi? olup, görev de?i?ikliklerinde, bunlar yeni gelen elemanlara zimmetleniyordu.
Bat? ile münasebetlerimiz neticesi, eski eser fikrinin ortaya ç?kmas?, Asar-? Atika Müzesi kurulmas?, yeni müzelerin aç?lma te?ebbüsleriyle, gözler, büyük bir hazine olan Evkâf'a dikilmi?, her müze aç?l???nda, bu hazinenin mallar? gündeme gelerek yava? yava? soyulmu?, yurt d???nda büyük paralar getirdi?inden, az?nl?klar?n ve antikac?lar?n te?vikiyle, h?rs?zlar?n gözleri de camilere ve mukaddes mahallere dikilmi?tir.
Asl?nda hiç bir müslüman, camiden, yani Allah'?n evinden, bir din büyü?ünün türbesinden herhangi bir ?ey çalamaz. Zira, inanc?na ayk?r?d?r. Yine inanc?m?za göre cami ve türbe mallar? sat?lamaz, geleneklerimize göre u?ursuzluk yarat?r.. Bu gibi yerlerden bir ?ey al?namaz, ancak verilir... " Veren el, alan elden üstündür ! ", hadisi hepimize rehberdir.
Yine tarihe bir göz atacak olursak, Ak?ehir-Seyyid Mahmud Hayranî Türbesi Sandukas?, Bursa Ye?il Türbesi çinileri, ?stanbul-Eyüp Eyüp Sultan Türbesi Çinileri maalesef çal?nm??t?r. Konya Beyhekim Camii çinili mihrab? komple sökülmü?, çal?narak sand?klanm?? ve Almanya'ya Devlet Müzesi'ne götürülmü?tür.

1913 y?l?nda Evkâf Naz?r? Hayri Efendi ( eski Ba?bakanlar?m?zdan Suat Hayri Ürgüplü'nün babas? ) taraf?ndan Süleymaniye Külliyesi'nde kurulan Evkâf-? ?slâmiye Müzesi, yine camilerimizden toplanan en nadide eserlerle kurulmu?; bir sene sonra da h?rs?zlar taraf?ndan soyuldu?u için Maarif Nezaretine devredilmi?tir. ??te bugünkü Türk-?slam Eserleri Müzesi'nin ana çekirde?i. ?imdi te?hirde bulunan eserlerin % 90'? Vak?flar camias?ndan toparlanm??t?r.

Cumhuriyet'in kurulmas? ile çal??malar?na devam eden Vak?flar, Tekke ve Türbelerin kapat?lmas?yla birlikte, burada bulunan eserlerin say?m?n?n yap?lmas?n?, tarihi eser olanlar?n müzelerde toplanmas? için komisyonlar kurulmu?, komisyonlar listelerini üç kopya ç?karm??, ihtisas elemanlar? taraf?ndan müzelik görülenler, müzelere nakledilmi?tir.

Bakanlar Kurulu'nun 2.9.1925 tarihli toplant?s?na Cumhurba?kan? Gazi Mustafa Kemal ba?kanl?k yapar ve Tekke ve Türbelerin kapat?lmas?na ait Kararname'nin 5. maddesi son cümlesi aynen ?öyledir : " ... alelumum türbelerden haiz-i k?ymet olanlar?n emri muhafaza ve idaresi Maarif Vekâletine aittir."

Türbe, Tekke ve Zaviyelerdeki E?ya Hakk?nda Tahrirat :

Türbe, tekke ve zaviyelerdeki e?yan?n tefrik ve tasnifi hususunda vilâyetlerdeki baz? mahalli komisyonlarca tereddüt hâs?l oldu?u anla??lmakla bervechi âti hususat tavzih olunur.

1.Tarih ve sanat nokta-i nazar?ndan haiz-i k?ymet e?ya ile birlikte etnografiye müteallik e?yada müzelere konmak üzere tefrik olunacakt?r. Her nev'î alat-? musîkiye " ney, kudüm, saz, tel, vesaire, ?i?, teber, ke?kûl, âsa, kürsü , rahle, tesbih, kanta??, teslim ta?lar?, kavuk, mi?fer, arakiye, post, ?amdan, kandil, Bekta?î nefeslerinden birkaç beyit veya resimleri ihtiva eden levhalar, topuz, k?l?ç, kalkan gibi e?ya ilâ tereddüt Etnografi Müzesi için tefrik olunabilirler.

2.Acemkârî ve Anadolu mamulât?ndan olan nebâtî boya ile telvin edilmi? eski kilim ve hal?lar ve bunlar?n parçalar?, Asâr-? ?slâmiye ve Sanayii Nefise Müzesi ( eski Güzel Sanatlar Akademisi-?imdiki Mimar Sinan Üniversitesinin çekirde?i) için mühimdir.

3.Darülfünun'un münasip teklifi üzerine, yak?nda tesis-i tasavvur edilen ?nk?lâp Müzesi'inde ( Ankara Etnografya Müzesi ) maziye kar??an bektâ?î, kâdirî, nak?ibendî, ve mevlevî v.s. tarikatlerine ait olmak üzere bütün teferruat? ile tekke numunesi olaca??ndan, e?yalar?n hüsnü suretle muhafazas? ve iki adet dahili fotograflar?n?n Vekâlete irsali icap eder.
4.Tekke ve türbelerde bulunan kitaplar ?stanbul'da Komisyon ve Kütüphaneler Müfetti?'i Umumisi'nin nezareti alt?nda Süleymaniye'ye, Bursa'dakiler Müze Kütüphanesine, Kastamonu'dakiler Darulkurra'ya, Konya'dakiler Yusuf A?a Kütüphanesine toplanacak; di?er vilâyetlerdeki eserlerin de mahallî kütüphanelerde muhafazas? temin olunacak ve müteferrik eserler do?ruca Ankara'daki Kütüphane-i Umumiye'ye gönderilecektir.

5.Tekke ve türbelerde bulunan kitaplar?n iki nüsha olarak mufassal fihristi vücuda getirilecek ve bir nüshas? nihayet onbe? gün zarf?nda merkeze gönderilecektir.

6.Muhafazas? icap eden di?er müzelik e?yan?n müzesi olan vilâyetlerde müzelere-mektep müzeleri hariçte olmayan yerlerde-Maarif idaresinin tensip edece?i bir mahalle nakil ile muhafazas?n?n temini matluptur.

7.Tekke ve türbeler hakk?ndaki talimatnâmenin alt?nc? maddesine tevfikan Komisyonu mahsus taraf?ndan muhafazas?na luzum gösterilen türbelerin esamisi
ve bunlara bekçi tayin edilip-edilmemesi ve ne mikdar bekçiye ihtiyaç oldu?u hakk?ndaki malûmat azâmî sür'atle Vekâlete bildirilecektir.

2 Eylül 1341 Tarihli Heyet-i Vekile Karar?n?n Suveri Tatbikiyesini Mübeyyin Talimattir



5 Eylül 1341 tarihli Heyet-i Vekile Karar? mucibince seddedilmi? olan tekke ve zaviye ve türbelerle bunlar?n e?yalar? hakk?nda olunacak muamele bervechi zir beyan olunur :

1.Maaarif Vekâletinden de teblig edilece?i üzere bu talimat?n vurudundan merkezde vilâyetce ve kazalarda kaymakaml?kca alâkadar memurinden ( Te?kilât olan yerlerde Evkâf Müdürü veya memuru veya vekili de dahil ) mürekkep bir komisyon te?kil olunacak ve bu komisyonlar evvelemirde ister mâmur, ister harab olsun ne kadar tekke ve zaviye ve türbe varsa vaziyetle, kap?lar?n? mühürlemek suretiyle seddedeceklerdir.
.....
5.Seddedilmi? veya edilecek olan tekke ve zaviye ve türbelerin ?stanbul'da Müessesat-? Diniyye Müdiriyetince, vilâyat-? sairede Evkâf ?darelerince malûm ve mukayyet olan veya indet tahkik anla??lacak olan e?ya ve teberrûkât?ndan tekke ve zaviyelere ait k?sm? ile türbelere ait olanlardan Maarif Müdür ve Memurlar?nca mahallerinde ipkalar?na luzum gösterilmeyenleri tamamen memurini vak?fca tesellüm edilerek emin bir mahalle depo edilip i?'ar'? ahara kadar muhafaza olunacakt?r. ?ster mahallerinde h?fzedilmi?, ister bir yerde depo edilmek üzere kald?r?lm?? olsun, bilumum e?ya için her tekke ve zaviyeye ait ayr? ayr? olmak üzere her halde üç nüsha zab?t varakas? tanzim edilerek biri hükûmet-i mahalliye itâ, biri Müdürüyet-i Umumiyeye irsal ve üçüncü nüshas? da mahalli Evkâf ?daresi'nde h?fzolunacakt?r. Bunlar aras?nda müzede te?hire de?er olanlar bulunursa ?stanbul'daki Evkâf Müzesi'ne gönderilecektir. Müzeye gönderilecek e?yan?n hizalar?na bu suretle me?ruhat? lâz?me verilmelidir. Ve bunlar müzeye gönderilmelidir.

6.Cami ve mescid olarak b?rak?lacak mahallerde tekke ve zaviyelere ait e?ya hakk?nda da dördüncü madde mucibince muamele olunacakt?r.

7.?eyhlerin ikâmetine mahsus hanelerde kayd? hayatla ikâmetlerine müsaade edildi?ine göre bu gibi mahallere de müdahale edilmeyecek ve yaln?z bu binalarda tekke ve zaviyeye ait e?ya bulundu?u takdirde bunlar tesbit olunacak ve içlerinde müzede te?hire lây?k e?ya varsa bunlarda müzeye gönderilecektir.
.....
30.11.1341 ( 1925 ) tarihinde kabul edilen 677 Say?l? Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddi Hakk?ndaki Kanundan sonra, söz konusu yerlerde bulunan ta??n?r kültür varl?klar?n?n derhal say?m?na giri?ilmi?, o devirdeki Maarif Vekâleti il?ilileri veya mahalli müze te?kilât?n?n personeli veya bulunacak uzmanlar yard?m?yla say?mlar yap?larak iki nüsha halinde Valiliklere bildirilmesi emredilmi?tir.



Muamelât

179129/3

........ Valiliklere

Tekke. Zaviye ve Türbeler kapan?ld??? zaman buralardaki e?yan?n hususi komisyonlar?nca tarih ve sanat yönünden Müzelik olanlar? ayr?l?ncaya kadar saklanmak üzere Evkâf depolar?na kald?r?l?p o vakitten beri ço?unun haliyle b?rak?ld??? anla??lmaktad?r. Bu e?yan?n uzun müddet Evkâf depolar?nda al?konulmas? daimî kontrolü icapettirdi?i gibi ziyaa' da maruz bulundu?undan do?ru olmayaca?? cihetle hepsi vilâyet merkezine getirilerek te?kil edilecek bir komisyon taraf?ndan incelenip Müzelik olanlar?n Kültür Müdürlü?üne teslim edilmesi ve sat?lmalar?nda mahzur olmayanlar?nda Evkâf hesab?na sat?lmas? hususunun temin buyrulmas?n? sayg?larla dilerim..
282.1936

2845 Say?l? Kanun uyar?nca, Kadro harici olmalar? dolay?s?yla ; Kapanan camilerin durumu ve e?yalar? hakk?ndaki Muhasebe Müdürlü?ünün 20.11.1935 tarih ve 172779/6 say?l? genelge ekinde bulunan talimatnâme ise aynen ?öyledir :

2845 Say?l? Kanun Uyar?nca Kapanan Cami ve Mescidler ve Bunlar?n E?yalar? Hakk?nda Yap?lacak Muameleye Dair Talimatnâmedir



1.2845 Say?l? Kanun mucibince kadro harici b?rak?lmalar?na kapanmamas? laz?m gelen cami ve mescidlerin, Umum Müdürlükce tasdik edilen tasnif cetvellerinden ç?kar?lan isimlerini ve bulunduklar? mevkilerini gösterir cetvel ili?tirilerek gönderilmi?tir.
2.Bu cetvelde yaz?l? cami ve mescitlerin içlerinde bulunan e?yalar? gayrimuntazam bir surette oraya-buraya da??t?lmak üzere Vilâyetlerde Evkâf Müdürlüklerinin ve kazalarda Evkâf Memurluklar?n?n ve Evkâf Memuru olmayan mahallerde Müftülerin Ba?kanl??? alt?nda Evkâf Kâtipleri ile mahallin en büyük mülkî amiri taraf?ndan ayr?lacak de?erli iki zattan mürekkep olmak üzere bir komisyon te?kil olunacak ve hangi camiin bulundu?u mahallenin mümessili de üye s?fat?yla bulundurulacakt?r.
3. Bu Komisyon cami, mescitlerde bulunan e?yalar? ebad?, e?kâli. rengi. a??rl???, di?erlerinden kendilerini ay?rd eden vas?flar? gibi gereken malûmat ?erh verilmek suretiyle kay?t ve tesbit olunarak yap?lacak iki nüsha zab?t varakas?ndan bir nüshas? Evkâf ?darelerinde al?konularak, di?er nüshas? Umum Müdürlü?e gönderilecek ve her iki nüsha da her camiin kendi hademesine de imza ettirilecektir.
4.Bu e?yalar içinde k?ymetli eserler varsa, bunlar da bir ehli vukufa tetkik ettirilerek emin bir mahalde muhafaza alt?na al?nacak ve zab?t varakas?nda gösterilecektir.
5.K?ymetli eserlerden olmayan e?yalar evvelâ ihtiyac? olan kadro dahili camilere tevzi ve taksim edilecek ve kalan? da sat?larak paras? müsta?na anha Evkâf has?lat? gibi kadro dahilindeki cami ve mescitlerin ihtiyaçlar?na sarf edilecektir.
Ancak bunlar evvelâ müfredatl? bir cetvel ile sat?lmalar? vak?f için uygun oldu?una dair komisyonun bir mazbatas? gönderilmek suretiyle Umum Müdürlükten sat??lar? için sorulacak ve bu suretle sat??tan sonra bedelleri Vak?f Paralar Müdürlü?üne gönderilecek ve tahsilât miktar? bir cetvel ile buraya da bildirilecektir.
Bir de as?l zab?t varakalar?ndaki e?yalardan hangilerinin tevzi ve taksim edildi?i ve hangilerinin sat?lmalar? lâz?mgeldi?i bildirilecektir.
6.Bu cami ve mescitlerden de ne suretle istifade edilebilece?i dü?ünülerek içlerinde mahalli Kültür Müdürlü?ünden sorularak k?ymetli eserler varsa oldu?u gibi b?rak?lacak ve fotograf? da çekilerek biri Evkâf Dairesinde kalacak ve di?eri buraya gönderilecektir. ......
9.Kapanan cami ve mescitlerin e?yalar? tesbit edilirken k?ymetli eserlerden olup-olmad?klar? ve akar olarak kullan?lmalar? lâz?m gelip-gelmeyece?i ve sat?lmalar? lâz?m gelenlerin tahminen ne miktar bedel getirece?i hakk?nda da ayr?ca bir cetvel yap?larak, yanlar?na gereken izahat verildikten sonra Umum Müdürlü?e gönderilecektir. Ancak bu cetvel, kapanan cami ve mescitlerden ne suretle istifade kabil olaca?? hakk?nda bir fikri kat'i verece?inden tanzimine itina olunacakt?r.

20.11.1935




Vak?flar Umum Müdürlü?ünün 18.6.1938 tarih ve Muamelât Müdürlü?ünün 14677/46 say?l?, cami mahfellerinde herhangi bir tasnife tabi olmadan depo edilmi? evrak ve kitaplar bulundu?u, bunlar?n toz-toprak içinde bulunduklar?na dair, te?kilât?na gönderdi?i genelgede ise ?öyle denmektedir :

Cami mahfelleriyle, mü?temilât?nda ve vakfa ait di?er binalarda, vaktiyle hiç bir tasnife tabi tutulmaks?z?n geli?i güzel depo edilmi?, ve senelertden beri toz, toprak içinde kalm?? bir tak?m kitap ve evrak?n mevcut bulundu?u cari muhaberelerden anla??lm??t?r.
?çlerinde belki çok k?ymetli olanlar? da bulunmas? muhtemel olan bu kitap ve evrak?n toz-toprak içinde b?rak?larak büsbütün mahvolmalar?na meydan
verilmesi do?ru olmayaca??ndan, bunlar?n bir an evvel tasnifiyle mahiyetlerinin tesbiti ve ona göre gere?inin yap?lmas? lâz?md?r.
Bunun için Vilâyetiniz dahilindeki camilerde ve vakfa ait binalarda böyle depo edilmi? kitap ve evrak varsa, Vilâyet Makam?na müracaatla, ihtisas sahibi olanlardan mürekkep bir komisyon te?kil ettirilerek, esasl? bir tasnif yap?lmas? ve tanzim edilecek izahl? cetvellerden bir adedinin buraya gönderilmesi ve yoksa malûmat verilmesi ehemmiyetle tamimen tebli? olunur . 18.6.1938
Manisa'da Çe?engir, Gökta??, Ni?anc?, Velio?lu, Hüsrev A?a camilerinden 6 saccade hal?, 3 kilim çal?nmas? olay?ndan sonra Vak?flar Umum Müdürlü?ü Muamelât Müdürlü?ünün 5.7.1939 tarih ve 46402/60 say?l? genelgesi ise aynen ?öyledir :
Manisa'n?n Çe?engir, Gökta?l?, Ni?anc?,Velio?lu, Hüserv A?a Camilerinden muhtelif tarihlerde alt? hal? seccade ile üç kilimin çal?nd??? anla??lm?? ve Vak?flar ?daresindeki camilerde e?yan?n bir k?sm?n?n Teberrûkât Defterinde kay?tl? olmad??? cihetle çal?nan e?yan?n cins, eb'ad ve e?kâli hakk?nda zab?taca yap?lmas? gereken tahkikat? ve takibat? kolayla?t?racak malûmat verilmeyip, ancak Emniyet Dairesince al?nan s?k? tedbirler ve gösterilen faaliyet sayesinde, h?rs?z çald??? e?ya ile birlikte yakalanm??t?r.
Hadisenin, müezzinlerin ezan okumak üzere minareye ç?kt?klar? s?ralarda kap?lar?n aç?k b?rak?lmas?ndan ve kimsenin bulunmamas?ndan vukua geldi?i anla??lm?? ve alâkadaran?n tecziyeleri hususu mahalline bildirilmi?tir.
1.Camilerdeki bilûmum e?yan?n hüsnü muhafazalar? ve aksi halin mucib-i mes'uliyet bulundu?u göz önüne al?narak m?nt?kan?z dahilindeki camilerde mevcut e?ya esasl? surette kay?t ve tesbit edilmemi? ise; cins, eb'ad, e?kâl ve evsaf? sairesi muntazam bir ?ekilde tesbit edilerek Teberrûkât Defterine geçirilip, numaralanmas? ve imzalar? mukabilinde hademeye teslim edilmesi ve halk taraf?ndan sonradan teberru edilen e?yan?n da kendilerine müracaat vukuûnda evvelemirde hademeler taraf?ndan ?daremize malumat verilerek ayn? ?ekilde kay?tlar? yap?ld?ktan sonra camilere serilmesi.
2.Sirkatin namaz vaktinde ve müezzinlerin ezan okumak üzere minareye ç?kt?klar?nda ve camide kimsenin bulunmad??? s?rada vukua geldi?ine nazaran, imamlar?n vaktinde vazifeleri ba??nda bulunmad?klar? anla??lmaktad?r.
Hademelerin s?k? murakabeye tâbî tutularak vazifesi ba??na vaktinde veya hiç gelmeyenler hakk?nda Hademe Nizamnâmesinin 29'uncu maddesi hükümlerinin s?ras?yla tatbik edilmesi,
3.Teberrûkât e?yas?n?n muhafazas?ndan mes'ul olan Hayrat Hademesinin
nakillerinde veya ölüm ve mezuniyeti daimeye sevk suretiyle yerlerine asaleten veya vekâleten di?erlerinin tayini halinde, e?yan?n behemahal yeniden tadat ve kendilerine imzalar? mukabilinde teslim edilmesi gerektir.
Birinci maddenin ehemmiyetle takip ve intac?yle bir an evvel malûmat verilmesi ve 2 ve 3'üncü maddelerde yaz?l? hususlar?n da kat'iyyen ihmal edilmemesi lüzumu ehemmiyetle ve tamimen teblig olunur. 5.7.1939
Di?er tarfatan da tarihî eserlerin ba?ka maksatlarla kullan?lmamas?na ait Ba?bakanl???n 10.4.1936 tarih ve 6 / 1250 say?l? yaz?s? ise ?öyledir :
Eski Sanat eserlerinin her türlü tahripten korunulmas? için gösterilen hassasiyete ve bunun için yap?lan kat'i tebli?ata ra?men evvelce cihet-i askeriyyenin i?gali alt?nda iken tarihî ve mimarî yüksek k?ymeti haiz olmalar?ndan dolay? tahliye ettirilmi? olan Diyarbak?r'daki Hüsreviye ve Behramiye Camilerinin, buna en evvel mani olmas? icap eden Valilerin tensibiyle Ziraat Bankas?'nca bu?day anbar? ittihaz edildi?i anla??lm?? ve derhal bo?alt?lmalar? Vilâyete emir edilmi?tir.
Hangi daireye ait olursa olsun Türk sanat ve medeniyetinin k?ymetli belgeleri olmak itibar?yla memleketin mal? ve muhafazalar? herkesce millî bir vazife telâkki edilmesi lâz?m olan bu gibi eserlere kar?? gösterilecek ihmal ve lakayd?diyi hiç bir sebeb mazur gösteremez
.
Bundan sonra tasnif harici dahi olsa Vak?flar Umum Müdürlü?ünün muvaffakati al?nmad?kca, hiç bir cami, mescit ve vakfa ait di?er binalar?n ve alâkadar en yüksek makam?n muvaffakati munzam olmad?kca, vak?ftan gayri idarelere ait eski eserlerin hiç bir sebeb ve bahane ile i?galine veya hedmine meydan verilmemesini son defa olarak tamimen tebli? ve talep ederim. 10.4.1936

Cumhuriyetimi?zin kurucusu, büyük önder Atatürk'ün ebediyete intikali, Kültür Bakanl???n?n Millî E?itim Bakanl???na dönü?mesi, ?kinci Dünya Sava??n?n ç?kmas?- neticelenmesi, harbe girmememize ra?men ekonomik s?k?nt?lar, ataist felsefenin egemen olmas? münasebetiyle millî kültür meselelerimiz maalesef rafa kald?r?m??, çok partili sistemin devreye girmesiyle birlikte, Demokrat Partinin iktidara gelmesiyle millî kültürde bir canlanma olmu?, camilere kadro verilerek, camiler aç?lm??, halk da bu camilere teberrukat e?yalar?n? doldurmu?tur.

Böylece: hay?rsever bir millet olan ulusumuz, Allah r?zas?n? kazanmak amac?yla, dokudu?u hal?lar?n veya evinde bulundurdu?u hal?lar?n en güzellerini, k?ymetlilerini, üzerinde namaz k?l?nmas? için camilere teberru etmi?ler, camiler bu eserlerle dolup-ta?m??, zamanla birkaç hal? üstüste konmak mecburiyetinde kal?nm??t?r.

??te bu hal?lar?n baz? aç?kgözler taraf?ndan, Allah evi mertebesindeki camilerden çal?nmas?n? önlemek, kültürel miras?m?z? korumak, hal? sanat?n? yeni nesillere aktarmak, motiflerini inceleyerek kültür tarihimizi ayd?nlatmak, motiflerin dejenerasyonunu önlemek, ilim adamlar?m?za yard?mc? olmak üzere, antik de?ere haiz hal?lar, sanat Tarihcilerin verdikleri rapor neticesi üçüncü kez toplanmaya ba?lam??t?r.

Toplanan hal?lar " Teberrukât E?ya Depolar?"'na konulmu?tur. Bu sat?rlar?n yazar?n?n bildi?i ilk depo, ?stanbul-Sirkeci'de bulunan IV. Val?k ?? Hani Bodrum Kat?d?r. Daha sonra iyileri ?stanbul Yeni Cami Hükâr Kasr?'na getirilmi?tir.

Millî kültür de?erlerine ba?l?, Evkâf zihniyetinden Vak?flar ?uûruna tekâmül eden, vak?flar camias?na alt?n bir devir açmay? ba?aran, yap-i?let-devret modelini 1967 y?l?nda fiilen ba?latan rahmet ve minnetle and???m?z Feramuz Berkol'un 1964 y?l?nda Genel Müdür olmas?yla, kültür konular?na h?z verilmi?, bu sat?rlar?n yazar? Fahrî Bas?n Mü?avirli?ini o dönemlerde yapm??, Sümer Hal?'dan Balk?s Balp?nar transfer edilerek ?stanbul-Sultanahmed Camii Hünkâr Kasr?'nda Hal? Müzesi'nin ilk nüvesi at?lm??, Sanat Tarihci Sabih Erken'in de gayretleriyle antik de?ere haiz yeni hal?lar ta?radan da toplanma?a ba?lanm??, 1973 y?l? sonlar?nda Müze'nin bro?ürü dahi bas?lm??, ancak resmî aç?l?? için kadro takviyesi beklenmi?tir.

1974 y?l? Sonbahar?nda iktidar de?i?mi?, müze aç?l??? yap?lmam??, o dönem ?stanbul Ba? Müdürü Rifat Tando?an, eski bo?ürün kapa??n? de?i?tirerek, kendi imzas? ile önsöz basm??sa da yine resmi aç?l?? yap?lmam??, resmî aç?l?? 1979 y?l? Nisan Ay?nda Devlet Bakan? rahmetli Enver Akova'ya nasip olmu?tur. 1982 y?l?nda ise, askerî dönemde, zaman?n Genel Müdürü Em.Gnl.Galip Yi?itgüden, Genel Müdür Yard?mc?s? foto?raf sanatc?s? Em. Gnl. Alâettin Gürtuna ve bu sat?rlar?n yazar? ile Belk?s Balp?nar'?n gayretleriyle Sultanahmed Camii güney bodrumunda bulunan Deve Han? restore edilerek, Kilim ve Düz Dokuma Yayg?lar Müzesi aç?lm??t?r.
Sultanahmed Külliyesi Arastas?n?n restorasyonundan sonra zemin suyu geri teperek Deve Han? bölümüne s?rayet etmi?, a??r? nem sebebiyle 1989 y?l?nda Kilim Müzesi kapat?lmak mecburiyetinde kal?nm??t?r. Fatih Akdeniz Medreseleri restorasyonu tamamland???nda, bu tarihî mekânda geni? bir hal?-kilim müzesi ile konservasyon merkezi kurulmas? dü?ünülmektedir. Konservasyon konusunda Amerikal? bir uzmanla i?birli?i yap?lmak istenmi?se de, bu konuda Alman konservatörlerinin daha ba?ar?l? oldu?u izlenimi Türk-?slam Eserleri Müzesi'nde al?nd???ndan, restorasyon tamamland???nda Alman konservatörlerle i?birli?i yap?lmas? dü?ünülmektedir.

Hal? Müzesi ise faaliyetine devam etmekte olup, halen 102 eser te?hirde bulunmaktad?r.

Hayvan figürlü hal? en eski örneklerimizden biri olup, Divri?i Ulu Camii'nden getirilen XVI. yüzy?l hal?lar?. U?ak Hal?lar?. Saray Hal?lar? en önemli eserlerimizdendir.
Vak?flar Sultanahmed Hal? Müzesi'nin tan?t?lmas?n?, bu yaz?m?z çok uzad???ndan ikinci bir yaz? yapmak niyetinde oldu?umuzdan, fazla teferruata girmek istemiyoruz.
Hal? Müzesi " Vak?flar Museum Istanbul- Carpets Tepp?che " (1988) ile Kilim Müzesi " Vak?flar Museum Istanbul-Flatweaves Flachggewebe " (1982) katologlar?, Almanya'da Uta Hülsey yay?nevi taraf?ndan Belk?s Balp?nar ve Udo H?rsch imzas? ile ingilizce-Almanca olarak yay?nlanm??t?r. Ayr?ca bu kataloglar?n Türkçe resimsiz eki, belli miktarda ayn? ki?iler taraf?ndan bast?r?lmas? Vak?flar Genel Müdürlü?ü taraf?ndan mecbur edilmi? ve 1983 y?l?nda bas?lm??t?r.
10 Aral?k 1987 tarihinde, V. Vak?f Haftas? münasebetiyle: Devlet Bakanl???, Vak?flar Genel Müdürlü?ü, Türkiye Kalk?nma Vakf?, Sümerbank, Türk Hal?c?l?k Vakf? i?birli?i ile, Türk El Hal?c?l???n?n Sorunlar? ve Çözüm Yollar? konulu bir seminer düzenlenerek, bildiriler 5 kurulu?un i?birli?i ile 1988 y?l?nda yay?nlanm??t?r.

Vak?flar Genel Müdürlü?ü'nün bu konu ile alâkas? sona ermi? de?ildir. Cumhuriyetimizin Ba?kenti Ankara'ya bir hal? müzesi kazand?r?lmas?yla ilgili çal??malar devam etmekte olup, uygun bina aranmaktad?r. Önceleri, bugün Be?endik Ma?azas?n?n bulundu?u mekan Diyanet ??leri Ba?kanl???ndan talep edilmi?se de, ma?aza aç?laca??ndan talep olumlu görülmemi?tir.
Halen Ankara Müftülü?ü taraf?ndan kirac? statüsü ile oturulan ve alt?nda Ankara imaretinin bulundu?u bina ( Eski Ankara Hukuk Mektebi binas?-?ller Bankas? Genel Müdürlü?ü yan?nda, Atatürk Bulvar? üzerinde) tahliye ettirilmek istenmi?se de, zaman?n Devlet Bakan? Ekrem Ceyhun'un emir de vermesine ra?men, bina bo?alt?lamam??t?r.
Evkâf Nezareti'nin Ankara'daki ilk Naz?rl?k binas?, eski Anafartalar Polis Karakolu olan Ta?c?o?lu ?? Han?, Hac?bayram Camii ile Augustus Mabedine giden yol üzerinde olmas? dolay?s?yla, turistlerin daha kolay gezebilecekleri dü?ünülmü?, müze binas? olarak iki defa talep edilmesine ra?men bina, maalesef tahliye ettirilememi?tir.
Son üzerinde çal???lan bina, Roma Hamam? yay?nda, Çank?r? Caddesindeki Turist Oteli'ne tahliye davas? aç?lm?? maalesef hakimlerimiz söz konusu otelin müze olamayaca??na karar vermi?lerdir. Anatlar ve Müzeler Genel Müdürlü?ünün izni ve Gazi Ünivesitesinden konunun uzman? bir dekan?n ?ehadetine ra?men !...
Ankara Kalesi'nde bulunan Çengel Han, Ankara Büyük?ehir Belediyesi'nden 7044 Say?l? Kanuna göre 1997 y?l? ortalar?nda devral?nm??sa da, 300 milyar liradan fazla bir restorasyon ödene?ine ihtiyaç duyulaca??ndan, buras?n?n daha ziyada bir kültür evi olarak fonsiyone edilmesinin daha isabetli olaca?? varsay?m? dü?ünülmektedir.
Bütün bu giri?imlerin sonuçlanmamas? neticesi; 24 Nisan 1998 tarihinde aç?lan Türk Vak?f Ara?t?rma Merkezinde 16 Kas?m 1998 tarihinde, Cumhuriywetimizin kurulu?unun 75. y?uldönümü münasebetiyle, devaml? bir Hal?Kilim Sergisi aç?larak Ba?kent Ankara'n?n ve ilim damlar?n?n hizmetine sunulmu?tur.
Ayr?ca Bursa, Murad-? Hüdavendi?âr Medresesinde bir Hal? - Kilim Teberrukat e?yalar? Müzesi aç?lmas? için gerekli çal??malar da ba?lat?lm?? bulunmaktad?r.
Yazar : Sadi BAYRAM
Konuyla İlgili Diğer Başlıklar:
  • Kur'an Ve Bilgisayar-computer Ilişkisi
  • Amasya Uluslararası Alimler Sempozyumu Ardından
  • ?Îdî-zâde -Âkif-zâde Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Sultan ıı. Bayezıd?ın Hattatı, Amasyalı şeyh Hamdullah Kur'an-ı Kerim'i Ve Bir Hâtıra
  • ?Îdî-zâde (- âkif-zâde) Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Osmanlı Döneminde Latin Harflerine Geçiş çalışmaları
  • Mühr-ü Süleyman Ve Türk Kültürü
  • Izgü Mescid
  • Taceddin Sultan Ve Evradı
  • çift Başlı Kartal
  • Türk Kültüründe ölüm
  • Bâki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedâdır
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Bosna- Hersek Ve Balkanlarda Vakıf Kültür Izleri
    (seminer Konu?mas? )
  • Ahlat Vakıfları
  • Selçuklu Kervansaraylarının Turizme Açılması
  • Hasan Paşa'nın Vakfı, şeyhülislÂm Ankaravi Mehmed Emin Efendi Vakfiyesi, Ve Ankara Sulu Han HikÂyesi
  • Yemen Fatihi Gazi Sinan Paşa Vakfiyeleri, Tezyinatı Ve Türk Süsleme Sanatındaki Yeri
  • Yakın Tarihimizde Merzifon, Merzifon Anatolian Koleji
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Türk Hat, Yazı-resim, Cilt Ve Tezhip Sanatı Ile Ilgili
  • Vakıflar Dergisi Makaleler Fihristi ( 27. Sayıya Kadar )
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Sultan ıı. Mahmud'un Vakfiyelerindeki Tezyinat
  • Maniheizm Doğuşu, Gelişimi Ve Tesirleri
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Türk'ün Yolu Nereye Gidiyor
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Osmanlı Devleti Hakkında Bir Kronoloji Denemesi
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphrodosıas'ı ( Tisan )
  • Anadolu Turk - ıslam Sanatında Bazı Yapılar Ve Kronolojıye Aıt Katalog Denemesı...
  • Türk Kültüründe ölüm !
  • Büyük Türk Düşünürü Hacı Bayram-ı Veli Ve Akkoyunlu Uzun Hasan'ın Ankara Hacı Bayram Türbesi'ne Vakfettiği H
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Anadolu'da Ilk RufÂiler Ve Hz.zeynel Abidin Ali Er-rufÂi El-abdali El-kayserani Soyuna Ait Bir Deneme Anad
  • Osmanlı Döneminde 1899 -1920 Yıllarında Istanbul Camilerinden çalınan çiniler
  • Peygamberler şehri Tarsus Ve Tarsus'da Bir özbek Vakfı
  • Başkent Ankara'nın Ihtiyacı Olan Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak ?
  • Ankara Ulus Semtinde Türk Vakıf Araştırma Merkezi'nde 15.11.1998 Tarihinde Hali Sergisi Açılış Konuşması
  • Prof.dr. Albert Gabriel'e Ait Bazı Belgeler
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ahilik Ve çıraklık Eğitim Ve öğretim Vakfı
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Cumhuriyet'in Derinliklerinden Hatıralar : Eski Ankaralılardan Dostum Sayın Nurettin Daş Ile
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphorodisias'ı ( Tisan Yapı Kooperatifi )-anatolıan : The Cradle Of Cı
  • Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve
  • Bektaşi Nutku (kendini Bil Ki, Tanrıyı Bilesin)
  • Kültürümüzde Hoşgörü
  • Fatih Sultan Mehmed'in Eyüp Sultan Külliyesi Vakfiyesi
  • Hicaz Demiryolları Ve Vakıflar
  • Mostar Köprüsü Restorasyonu Hakkında Ilk ön Rapor
  • Atatürkün Vakıflar Hakkındaki Konuşmalrı
  • Selçuk-name
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Konyadaki Esk; Eserler Hakkında Atatürkün Başbakan Ismet Inönüye Telgrafı
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ord.prof.dr. Ahmed Süheyl ünver
  • Türk Kültürü Ve Yoksulluğu Ortadan Kaldırmak Için
  • Istanbul'un Fethine Kadar Beylik Dönemi Vakfiyeleri
  • Kıbrıs, Gürcistan, şirvan Fatihi Lala Mustafa Paşa'nın 1563 Tarihli Vakfiyesi
  • Vakıf Arazilere Ve Gayrimenkullerine Tecavüz Ve Düşündürdükleri
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Tekke Ve Zaviyelerin Kapatılmasından Sonra Taşınır Kültür Varlıklarının Korunması Ile
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan 1783-1810 Tarihleri Arasında Işlem Görmüş Bir Mühür Tatbik Deft
  • Türk Kültürünün Temeli Vakıflardır
  • Kültür Bakanlığı Tarihçesi Ve Milli Kültürümüz
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Eyüp Sultan Türbesi'nde 1919-1920 Tarihlerinde Yapılan
  • Merzifonlu Hacıbayramoğlu Maden Mühendisi Mehmed Akif Efendi
  • Selçuklu Tarihi, Selçuk Adı
  • Cumhuriyet Dönemi Kültür çınarlarından : Mahmut Akok
  • Mardin Vakıfları,imam Zeynel Abidin'in 1158 M. Tarihli, Ve
  • Tarihte Türk Adı Ne Zaman Ortaya çıktı ?
  • Sahib Ata Fahrü'd-din Ali'nin Konya Imaret Ve Sivas Gökmedrese Vakfiyeleri
  • Phil.dr.hamit Zübeyr Koşay
  • Bulgarlar'ın Antik Başkenti Bulgar şehrindeki Islam Dönemi Mimari Eserlere Ait Panorama
  • Taşınır Kültür Varlıklarımızın Korunması Ve Yasa Dışı Trafiğinin önlenmesi
  • Ragıp Efendi'nin 1913-1922 Yılları Sibirya Ve Türkistan
  • Istanbul Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nde Bulunan Tılsımlı Iki Gömlek Ve Kültürümüzdeki Yeri
  • Niksar Vakıflarına Genel Bir Bakış
  • Gazi Yahya Paşa'nın 1506 Tarihli Vakfiyesi
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Kanuni Sultan Süleyman'ın Oğlu şehzade Mehmed'in 1548 Tarihli Vakfiyesi, Hududnamesi Ve Türk Sanatındaki Yeri
  • Merzifon Ulu Camisinin Yeri Ve Merzifon'da Türk Islam Eserleri
  • Merzifon, çelebi Sultan Mehmed Vakfı üzerine Bazı Belgeler
  • Hayat Ağacı, Kültürümüzdeki Yeri, önemi Ve Mitlerin Ardındaki Gerçek
  • Türk Kültürünün Izleri üzerinde Araştırmalar: Etrüskler'in Ilk Vatanı Anadolu Mu? : Truva Savaşı Ve Etrüskler
  • Yıldız çini Fabrikasına Ait Birkaç Vesika
  • Selçuklu Vakfiyeleri üzerine Bazı Düşünceler
  • Xıv. Asırda Tezhiblenmiş Beylik Dönemine Ait üç Kur'an Cüzü
  • Baki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedadır
  • Osmanlı Devletinin Kuruluşunun 700. Yıldönümü Münasebetiyle: Sultan ı.mahmud'un Orjinal Iki Vakfiyesi
  • ııı. Selim'in Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve Türk Süsleme Sanatına Batı Sanatının Tesirleri
  • Osmanlı Dönemi Bazı Vakfiyelerin Hayır şartlarından Damlalar !
  • Bektaşilik Ve Masonluk
  • Minyatürle Ilgili Seçilmiş Bibliyografya
  • Kaynaklara Göre Güney-doğu Anadolu'da Ptoto- ön Türkler
  • çelebi Mehmed Vakfı Arazisi üzerine Kurulan Merzifon Anatolian Koleji Ve Hastaneye Ait Bilgiler
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Safranbolulu Izzet Mehmet Paşa Vakfiyesi Ve Kütüphanesine Ait Tezyinatlı Iki Kur'an-ı Kerim
  • Istanbul Depremleri Ve Mimar Koca Sinan'ın Bilinmeyen Bazı Teknikleri
  • Merzifon'da Bilinmeyen Br Türbe '' Künbet Hatun ''
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkındaki Yönetmelik
  • Bitlis Vakıfları Ve Vakıf Eski Eserleri
  • Vakıf Eski Eserlerin Yeni Koruma Politikası
  • Sultan ııı.osman Vakfiyesi, Tezyinatı, Cilt Sanatı Ve Türk Kültüründeki Yeri
  • The Deed Of Foundatıon Of Sultan Osman The Thırd, ıts Embellıshments, Bındıng And ıts Place ın Turkısh Culture
  • Hacı Bektaş-ı Veli, Merzifon'da Piri Baba, Budapeşte'de Gül Baba Ve Bazı Bektaşi Vakıfları
  • Nurbanu ( Atik ) Valide Sultan'ın Istanbul-üsküdar'da 1582 Tarihinde Tesis Ettirdiği Vakfiyesi
  • Girit Defterdarı Rıdvanzade Hacı Mehmed Efendi Oğlu Ali Efendi'nin 1748 Tarihli Vakfiyesi Ve Tezyinatı
  • Bir çınarın Ardından... Yılmaz önge Dostumuz Hakkında Kısa Anekdotlar...
  • Beyhan Sultan Vakfiyeleri Ve Tezyinatları
  • Beypazarı Vakıflarına Genel Bir Bakış Ve Beypazarı Sadr-ı Azam Nasuh Paşa Hanı
  • Türk Kültürü Ve Biz
  • Bulgaristan'da Bulunan Osmanlı Vakıflarıdan Bir Demet
  • Bulgaristan'da Müftü Yardımcısı Yetiştiren Bir Vakıf Kuruluşu: Nüvvap
  • Ladik Ve Seyyid Ahmed-i Kebir Er-rıfai Hazretleri
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesi'nde
  • Bektaşi Nutku
  • Balkanlar Ve Kosova Facıası
  • Cumhuriyet'in Kuruluşunun 90. Yılında Başkent Ankara:
  • Istanbul Fethinin 555. Ayasofya'nın Müze Olmasının 74. Yıldönümü Vesilesiyle:
  • Atatürk'ün Vakıflarla Ilgili Sözleri
  • 893 H / 1488 M. Tarihli Akkoyunlu Yakub Han Vakfiyesi
  • Komünizmin Sembolü Lenin Yıkıldı, Sıra Bizans'ı Dize Getiren Fatih Sultan Mehmed'e Mi Geldi ?
  • Afganistan Tarihine Kısa Bir Bakış Ve Türk Subaylar Eskden Olduğu Gibi Milenyumda Da Afganistan Ordusunun EğitimÄ
  • Ayaş Vakfiyeleri üzerine Bir Deneme
  • Hacı Bayram-ı Veli Ve Tarıhe Bağlılık
  • Amasya-taşova- Alparslan Beldesi Seyyid Nureddin Alparslan Er- Rufâi'nin 655 H./1257 Tarihli Arapça Vakfiyesi Tercümesi Ve
  • Birgi Ulu Camii Içşn 1327 M. Tarihinde Yazılan Kur'an
  • Ankara'da Roma Anıtı- Res Gestae
  • A N " Akhi " Genealogical Tree
  • Milenyum Ruyası: Osmanlı Devleti'nin 700 Kuruluş Yıldönümü Ve Düşündürdükleri üzerine Bir Deneme
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Kendinden Desenli üzeri Yazılı Iki Kumaş
  • Kur'anda Yol Gösterici Ayetler
  • Osmanlıda Resi Ilk Müze Adı Ne Zaman Ortaya çıktı?
  • Amasya Vakıflarına Toplu Bakış
  • Izmir Bahri Baba Eski Musevi Mezarlığı
  • Anadolu'da Xııı. Yüzyıl Başlarında Bir Rufâi Zaviyesi
  • Glazed Tles Stolen From ıstanbul Mosques Between 1899-1920 Ottoman Period
  • Sultan ıı. Abdulhamid'in 1888 Tarihli Vakfiyesi Tezyinatı Ve Osmanlı Imparatorluğunda Ilk Toplu Konut Projesi
  • Tokat Vakıfları
  • şehirciliğe Katkısı Olan Kadınlar: Istanbul _üsküdar- Toptaşı, Nûrbânû ( Atik Valide ) Sultan Külliyesi
  • Türk Hâkimiyeti Döneminde Merzifon Mezarlıkları
  • Anadolu'da Xııı.y�zyıl B�r Rufa� Zav�yes�
  • Hayatını Vakıflara Vakfeden Y.mimar -mühendis Prof.dr. M. ılmaz önge
  • Başbakan Ismet Inönü'nün Cami,mescit Ve Diğer Vakıf Eski Eserlerin Korunmasıyla Ilgii Bütün Bakanlıklara Ve Genel Müdürlüklere G
  • EvkÂf-ı IslÂmiye Müzesi'nin Kuruluşu Ve Yönetmeliği
  • Giresun Ili Vakıflarına Toplu Bir Bakış
  • Türk-islam Yapılarında Kronoloji Denemesi
  • Merzifon Tarihinden Yapraklar
  • Momumentum Ancyranum-res Gestae- Ankara Yazıtı-augustus'un Yaptı?ı ??ler
  • Bayramlu Beyliği (hacıemiroğulları )
  • Osmanlı Devletinde Vakıflar Ve Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakfiyeleri
  • Kur'an Ve ılım
  • Kur'anda Yol Gosterici Ayetler
  • Kur'an'ı Kerimdeki Cinle Ilgili Ayetlerin Tamamı
  • Kur'an-ı Kerim'ın Arapca ındırılmesı ıle ılgılı Ayetler
  • Xıı-xııı.yüzyıl Türk Hamamları
  • Tanrı Ve Yazğı
  • Balkanlar Ve Kosova Faciası
  • Amasyalı Meşhur Eski Devirdeki Tarihçiler
  • Başkent Ankaranın Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak
  • Anadolunun Gobegınde 1229 Tarıhlı Tascı Ustalarının Dantel Gıbı ısledıgı Dıvrıgı Ulu Camı Ve Darussıfası
  • Merkez Efendının Mursıdı Merzıfonlu Sunbul Sınan
  • Merzıfonlu Tarıhcı ısmaıl Hamı Danısment
  • Amasyalı Tarıh Ve Cografyacılar
  • Milli Kütüphane'nin Dire?i Dr. Müjgan Cunbur 85 Ya??nda
  • Bektasılık Ve Tasavvuf
  • Alev?lerde Nas?p Alma Tören?
  • Asker? Kat?p Hafız ?brah?m Ethem Efend?’nin Eyüp Sultan Türbes?ne A?t Nukut Vakf?yeler? - Türkiye Vak?flar Bank.özelle?tir
  • Tar?kat-ı Rufaî ( Anonim )
  • Türk Tezh?p San'atına Genel B?r Bakı?
  • Tokat Vakıfları
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  •