TÜRK-İSLAM KÜLTÜR VE MEDENİYETİ - TURK'S AND ISLAMİC CİVİLİZATİOAN, FOUNDATİONS, ART,HİSTORİCAL ART, HİSTORY
VAKIF ESKİ ESERLERİN YENİ KORUMA POLİTİKASI
VAKIF ESKİ ESERLERİN YENİ KORUMA POLİTİKASI

Sadi BAYRAM
Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü bugün Türkiye'nin dört bir yanından haksız saldırılara uğrayan ata yadiğarı kutsal bir kuruluştur. Zira yurdumuzun en ücra yerleşim birimlerinde dahi bir vakıf vardır. Halen de 903 Sayılı Kanuna göre de vakıf kurulmaktadır. Sadece yeni kurulan vakıflarımızın sayısı 2602'dir.
Osmanlı İmparatorluğu Döneminde , İmparatorluğun 3/2 'sinin vakıf olduğu, vakıf kayıtlarından anlaşıldığı dikkate alınırsa, Vakıfların durumu daha iyi ortaya çıkar zannederim.
Bu köklü müessesemiz elinde 10.000 civarında eski eser kayıtlıdır. Tescil edilemeyen eserleri de göz önüne alırsak bu rakkamın 30.000 civarına ulaşacağını tahmin etmek güç değildir. Arşiv belgelerine göre, yıkılıp- yanan, ordadan kalkan eserlerimizi, yurdumuzun tapu senetleri hüviyetindeki abidelerimizi saymıyoruz.
Milli kültürümüzün nadide eserleri olan, milli ve manevi miraslarımızı gelecek nesillere asli şekillerine göre, bozulmadan aktarmak, ulusal görevlerimizden biridir, hatta en önemlisidir. Tarihi çevre, çevre koruması gibi kavramların 20 sene gibi kısa sürelerde filizlendiği düşünülürse; vakıflar'ın yüzyıllardır bu işi yaptığı dikkate alınırsa, konunun ehemmiyeti daha iyi artar zannaderim.
Vakıf eski eser onarımı, restorasyon, günümüz Türkiye'sinde
pahalı, masraflı bir iştir.
Aziz misafirler, muhterem dinliyenler,
Metruk bulunan eski eserlerimizi onarmak, restore etmek, tamir etmek pahalı olduğu kadar , bürokrasinin çarkları içinde ezilmiş, sıkışıp kalmıştır. Kültür ve Tabiat Varlıkları Bölge veya Yüksek Kurullarından izin almadan, projelerini hazırlamadan, onaylatmadan eski bir esere tek bir çivi bile çakamazsınız. Mal sizin, mimari değerini anlayan teknik elemanlarınız emrinizde hazır, ama demin bahsettiğim Kültür ve Tabiat Varlıkları Kurullarının müsaadesi olmadan herhangi bir tanmirat yapmak olanaksız, imkansız...
Kültür ve Tabiat Varlıkları kurulları lüzumlu, ancak bazı formalitelerin asgariye inmesi gerekli veya Vakıflar Genel Müdürlüğüne kanuni bir müsaade şart...
Diğer taraftan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, eski eser
restoresinde geçerliliği tartışılır. Siz alalade bir bina yapmıyorsunuz, 600 veya 800 senelik, memleketinizin tapu senedi hüviyetindeki milli mirasınızı gelecek nesillere olduğu gibi aktarmak üzere büyük çaplı bir san'at eserinin onarımını yapıyorsunuz. Bu bir san'at işidir. San'at abidelerinin onarımı için sanatkâra ihtiyacınız vardır. Belli kalıplar içinde betonarme bir minare yapmıyorsunuz, taşdan bir minare örüyorsunuz, onu dantel gibi işliyorsunuz. Bu gün Türkiye'de kaç minare ustası kaldı... Bir Selimiye Külliyesini, bir Sultan Ahmed Camii'ni aşırı fiat kırmış, daha sonra bu zararı kapatmak için nereden kırpacağını şaşıran ve ağlayan bir müteahhide vermek mümkün değildir. Zira, ehil olmayan bir müteahhidin yaptığı hasarı, buzduğu bir tezyinatı, bir ahşap eseri, bir memer kitâbeyi tekrar yerine koyamazsınız. Yani hatanızı onarmak güç, hatta imkansızdır. Asırlık bir kültürün simgesini ortadan kaldırmaktır.

Osmanlı İmparatorluğu'nda bu işe bir çare bulmuşlar. Söyle ki, Sarayda bu işler için maaşlı onarım ekipleri hazır. Nerede bir vakıf eser, tehlikede, ekip oraya koşuyor. İmparatorluğun en kalifiye elemanları sarayda istihdam edilmiş. Mimarbaşı, yani bugünkü Bayındırlık Bakanı emrediyor, yol gösteriyor. Ufak onarımlar ise, mahallindeki ustalar tarafından vakıf mütevellileri, nazırları tarafından yaptırılıyor.
Vakıflar Genel Müdürlüğü de 1978 yılında, Vakıf İnşaat Restorasyon Ananim Şirketini bu maksatla kurdu.Kendi restorasyonumuzu kendi elemanlarımıza doğru ve kaliteli ve sür'atli yapmak için...Müteahhitlik hizmetlerinde kârı ve zararı yine Vakıflara kalacaktı...Ancak, mevzuat hazretleri işe karşı çıktı. Kendi şirketiniz, diğer müteahhitler gibi ihaleye girecekler, 2886 sayılı ihale Kanunu hükümlerine göre işlem yapılacak. Vakıf Şirketi kalifiye eleman çalıştırır, müteahhit ise çırak çalıştırır. Ondan sonra da ilim adamlarının dilinden , tenkitlerinden kurtulamazsınız. Zira yaptığınız ucuz iş, aksak olur. Atalarımız ucuz işin yahnisi pahalı olur demişler...
2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları Kanunu, eski eserlerin restorasyon ihalesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamından çıkarmış ve o zamanın Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nce bir Yönetmelik çıkarmasını hükme bağlamıştır. Ancak aradan geçen 7 yıldan beri bu yönetmelik çıkmadığından, ihaleler, hep 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmuştur.
Herhangi bir ihaleyi tek bir firaya verilmesi istendiğinde, bu konuda Bakanlar Karulu Karara gerekir. Eğer teklifler üç firmadan gelmiş ise, Bakan onayı şarttır.
Bütün bunlara rağmen, Edirne Selimiye Camii kalem işleri ve külliyenin restorasyonu, maliyet artı kâr usulüne göre Vakıf İnşaat Şirketine yaptırılmış ,hataları az da olsa muvaffakıyetle külliye restore edilmiştir.
Vakıf eski eserleri restoreye başlamadan önce, sanat tarihcilerin, eserin tarihçesi, devir özellikleri ve mimarisini araştırmaları, mümkünse eski fotoğraf veya gravürlerini bulmaları gerekmektedir. Bu araştırmalar biraz yüzeysel olamasına karşı, personel takviyesi ile bu araştırmaların derinlemesine inilmesine ihtiyaç, hatta zaruret vardır.
Yılda 200 eseri restorasyona alırsanız, bunların temel meselelerinin araştırmaları, proje safhası, projelerin Kültür ve Tabiat Varlıkları Kurullarından geçirilmesi ve daha sonra da bütçe imkânlarına göre ihale işlemleri, elbette geniş bir zaman dilimi almakta, bazı ihaleler inşaat mevsimi sonuna kalmaktadır.
Ayrıca Bayındırlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Birim Fiat cetvelleriinin yayınlanması gecikmekte, Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiatlarından sonra hazırlanan Eski Eser Birim Fiatlarının Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanması da otomatik olarak uzamaktadır.
Ayrıca Vakıf abide ve eski eserlerinin bugünkü durumlarını gösterir rölöve planlarının ve kesitlerin kısa bir sürede alınmalarını sağlamak üzere bilgisayar destekli fotogronometri cihazı satınalınmış ve faaliyete geçmiştir. Bunların yanında; proje hazırlıklarının çizimlerinin bilşgisayar aracılığı ile çiziminede başlanmış ve neticeleri de alınmaya başlanmıştır.
Eski eser tescilleri için de bir bilgisayar ağı kurulması için ön araştırmalara başlanmış olup, mali imkân bulunduğunda ve uygun nitelikli bilgisayar satın alınarak kısa sürede Abide Arşivi'nde kayıtlı 7.600 civarındaki tescil fişleri, fotoğrafları ile bilgisayara girilecek ve Bakanlıkca da devamlı kontrol edilebilecektir.
1992 yılından itibaren; Vakıflar Genel Müdürlüğü , restore edilecek eserleri, tarihi değeri, mimari ve otantik değerleri göz önüne alınarak 5 yıllık roling plan hazırlayacak , acil durumlar dışında 1997 yılında restore edilecek eserlerin ismleri,1992 yılında şimdiden belirlenecektir.
,
Daha önceleri, maalesef siyasilerimiz, çeşitli baskılarla, kendi seçim bölgelerindeki eserleri, yatırım planına aldırmakta, dolayısı ile bazı mühim eserlerin restoresine kaynak bulunamadığından başlanamamaktaydı. 1992 yılı başından itibaren bu uygulama kaldırılmış ve 5 yıllık Rolling Plan devri açılmıştır.

1985 yılında eski eser restoresine harcanan para: 835.000.000 1986 yılında eski eser restoresine harcanan para: 2.341.000.000 1987 yılında eski eser restoresine harcanan para: 3.136.000.000 1988 yılında eski eser restoresine harcanan para: 6.904.000.000 1989 yılında eski eser restoresine harcanan para: 10.051.000.000 1990 yılında eski eser restoresine harcanan para: 28.476.000.000 1991 yılında eski eser restoresine harcanan para: 50.000.000.000

Ekim 1991 tarihi itibarı ile 30 milyar harcanmiş olup, yıl sonu dolayısı ile 50 milyarı aşacak belki de 60 milyar lirayı bulacaktır.

1991 yılı için bütçeden 30 milyar lira kullanılmış olup Akaryakıt İstikrar fonondan 30 milyar lira daha kullanılacaktır. Şu anda istihkakları devam eden müteahhitler bulunmakta, işi devam eden firmalar vardır. Bu bakımdan kesin rakkamı vermek şu anda mümkün değildir.

Bütün bunları yanı sıra; Türkiye Büyük Millet Meclisi Milli Saraylar Müdürlüğü ile Müzeler Anıtlar Genel Müdürlüğü, Kültür ve Tabiat Varlıkları Genel Müdürlüğü, Kara Yolları Genel Müdürlüğü; yurdumuzda restorasyon işi ile uğraşan kurumlardır. İyi restorasyon örnekleri vermektedirler. Bu kuruluşların, tek bir çatı altında birleştirilmeleri, atıl olan boş kapasitelerinin değerlendirilmesi, Devlet Hazinesine tasarruf sağlayacak, insan gücünün daha çok esere yayılması, dublike seyahatlerin önlenmesine yardımcı olacaktır.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vakıflar İdaresi'nde yeni başlayan restorasyon hamlesi ise, üzerinde durulması gereken bir konudur.
Türkiye'de restorasyon konusunda eğitim veren kuruluşların isimlerini de vermenin yerinde olacağı inancındayım.
İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Restorasyon Bölümü; Mimar Sinan Ünüversitesi Mimarlık fakültesi; Yıldız Üniversitesi Restorasyon Ana Bilim Dalı Başkanlığı; Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Rölöve Kürsüsü; Selçuk Üniversitesi Mimarlık Fakültesi; Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Restorasyon ve Konservasyon Yüksek Okulu başlıcalarıdır.
Unesco'ya bağlı İtalya- Milano'da bulunan İCROM'un 3-9 aylık restorasyon eğitimi veren kursları mevcuttur.
Bu eğitimlere rağmen; 1227 tarihinde inşa edilen Divriği Ulu Camii ve Darişşifası taş erimelerine ne Unesco tarafından ne İCROM'dan nede yerli üniversitelerimiz, bir çare bulamamış olması acıdır. Konya İnce Minareli Medrese'deki tuzlanma ise, önlenememiştir. Laboratuar Vakıflar Genel Müdürlüğü'nde açılmıştır. Ancak keşif zordur, uzun araştırmalar gerektirir.
Yapılması gereken hususlar :
* Beş Yıllık Resrorasyon plânı yapılması ve öncelik kriterlerinin
tesbitinde Üniversitelerin Sanat tarihi ve restorasyon bilim dallarının 2-3 günlük genel bir toplantıda yardımcı olmaları.

* Kurşundan başka, herhangi bir kaplayıcı maddenin restorasyonlarda
kullanılmamaları,
* Eleman mevcuduna göre restorasyon proje sayısı tesbiti.
* Envanter ve tescil kadrolarının güçlendirilmesi.
* Vakıf emlakinin tam ve sıhhatli tesbiti.
* Abidelerin tarihi karakteri tanımlanmalı,bilimsel öncelik kriterleri ve restorasyon metodolojisi tesbit edilmeli.
* Cami Derneklerinin bilimsel anlayıştan yoksun faaliyetlerine derhal
son verilmeli.
* Vakıf Araştırma Enstitüsü kurulmalıdır.
* Vakıflar Genel Müdürlüğü, kalemişi ustaları yetiştirmeli.
* Çini Atölyesi kurulmalı, çini araştırmalarına destek olunmalıdır.
* Politik sebeblerle eser onarımlar yapılmamalı.
* Özellik isteyen işlerde müteahhitlik müessesesi yerine, emanet usulu tercih edilmelidir.
* Restorasyon günlükleri tutulmalı ve sistemli şekilde restorasyon bittiğinde , yapılan işlerle ilğili bir raporla birlikte yayınlanmalı.
* Eski eser restorasyonunda, foksiyona önem verilmeli, restor esnesında, eserin hangi amaçla fonksiyone edileceği belirlenmeli, zira restore edilen yapılar boş bırakıldığında daha çabuk tahribat oluyor.
* Tarihi değer, sanat değeri, fiziksel eskilik değeri, kullanım değeri, tarihi çevreye katkı değerleri birlikte mütaala edilmeli.
* Araştırıcı, proje, inşaat, kontrol elemanları takviye edilmeli özendirici tedbirler alınmalı. Restorasyonda bugünkü harcırah kanunu ile çalışılması olanaksızdır. Resroratörler, günlük yaşama kaygılarından kurtarılarak ilmi çalişmaya yönlendirilmelidir.
* Türk sanatları Bibliyoğrafya, Proje , fotoğraf bilgi bankalar Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesinde kurularak , bütünaraştırıcıların istifadesine açılmalı.
* Konya Alaeddin Camii, Sivas Gök Medrese, Divriği ulu Camii ve Darüşşifası gibi unic eserlerin korunması için müstakil seminerler yapılmalı ve bu eserlerin gelecek nesillere asli şekillerine uygun olarak aktarılması sağlanmalıdır.
* Yeni Cami Hünkar Kasrı bir çini müzesi görünümündedir. Tasmanın çareleri aranmalıdır.
* Kültürel eserleri kurtarma seferberliği ilan edilmeli, Belediye başkanları, vali ve kaymakamlara eski eser sevgisi ve tarih şuuru uyandırılmalı.
* Yurd dışında bulunan Türk abideleri incelenmeli, tesbit ve tescil yapılmalı, Dışişleri Bakanlığı Kültür İşleri Genel Müdürlüğü bunları takip etmelidir. Sovyetler Birliğinin dağılması ile ortaya çıkan özerk Türk cumhuriyetlerinin ileriki tarihlerde, resroratör eleman isteyeceği göz önünde bulundurularak, Kültür Bakanlığı ile işbirliği halinde ön çalışmaya bir an evvel başlanmalıdır. Balkan ülkeleri için de bu hususlar düşünülebilir.
* Vakıf malların kamulaştırılmasında dikkatli davranılmalıdır.
* Prof.Dr. Metin Sözen'in ifadesiyle : " Türk milletini kimliğinin geleceği açısından sağlam, doğru ve ortak karar verilmesi; herkesin, bütün kurum ve kuruluş ve kişilerin bu ortak kararın içinde olmasıdır. Ortak bir paydada buluşmaları gereklidir.

Kısa sürede, ulusal boyutta, siyasal bir karara ulaşmak zorundayız. Doğru siyasal karar verebilmemiz için bilim, külltür, sanat adamları, tüm kurum ve kuruluşlar düşman kapıya gelmiş gibi ivedi olarak ortak bir karara yönelmeleri gerekmektedir.

Türkiye'nin bizim olduğunu anlatacak, bu kültürel mirasın kimliğini açıklamak için ekmek-peynir kadar, ondan önce geldiğini yüksek sesle ortak açıklanması gerekmektedir. Kısaca, bütün siyasal partilerin, küçük çekişmelere yer vermeden bu konuda birleşmeleri, tüm duyarlı, bilinçli insanımızın düşünce ayrılıklarını bir kenara iterek, yaşama nedenimiz olan toprağımızı, suyumuzu, yeşilimizi, içindeki özgün kültürel değerlerimizin yok edilmesini önlemede ortak cephe oluşturmalarını sağlamamız gerekmektedir.

Hızla kişisel çıkarlarımızı, kişisel beğenilerimizi bir kenara bırakarak, yanlıştan boğulan insanlarımıza doğruları gösterecek örnekler vermeliyiz.

Yok olan güçlü kimliğin tekrar kazanılması, Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki gibi özenilir, örnek alınır ülke boyutlarına ulaşmamız ancak sağlıklı koruma, değerlendirme ve tanıtma ile söz konusu olabilir.
Yayınlandığı Yer: Sadi Bayram Web sitesi ,1991
Yazar : Sadi BAYRAM
Konuyla İlgili Diğer Başlıklar:
  • Kur'an Ve Bilgisayar-computer Ilişkisi
  • Amasya Uluslararası Alimler Sempozyumu Ardından
  • ?Îdî-zâde -Âkif-zâde Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Sultan ıı. Bayezıd?ın Hattatı, Amasyalı şeyh Hamdullah Kur'an-ı Kerim'i Ve Bir Hâtıra
  • ?Îdî-zâde (- âkif-zâde) Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Osmanlı Döneminde Latin Harflerine Geçiş çalışmaları
  • Mühr-ü Süleyman Ve Türk Kültürü
  • Izgü Mescid
  • Taceddin Sultan Ve Evradı
  • çift Başlı Kartal
  • Türk Kültüründe ölüm
  • Bâki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedâdır
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Bosna- Hersek Ve Balkanlarda Vakıf Kültür Izleri
    (seminer Konu?mas? )
  • Ahlat Vakıfları
  • Selçuklu Kervansaraylarının Turizme Açılması
  • Hasan Paşa'nın Vakfı, şeyhülislÂm Ankaravi Mehmed Emin Efendi Vakfiyesi, Ve Ankara Sulu Han HikÂyesi
  • Yemen Fatihi Gazi Sinan Paşa Vakfiyeleri, Tezyinatı Ve Türk Süsleme Sanatındaki Yeri
  • Yakın Tarihimizde Merzifon, Merzifon Anatolian Koleji
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Türk Hat, Yazı-resim, Cilt Ve Tezhip Sanatı Ile Ilgili
  • Vakıflar Dergisi Makaleler Fihristi ( 27. Sayıya Kadar )
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Sultan ıı. Mahmud'un Vakfiyelerindeki Tezyinat
  • Maniheizm Doğuşu, Gelişimi Ve Tesirleri
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Türk'ün Yolu Nereye Gidiyor
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Osmanlı Devleti Hakkında Bir Kronoloji Denemesi
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphrodosıas'ı ( Tisan )
  • Anadolu Turk - ıslam Sanatında Bazı Yapılar Ve Kronolojıye Aıt Katalog Denemesı...
  • Türk Kültüründe ölüm !
  • Büyük Türk Düşünürü Hacı Bayram-ı Veli Ve Akkoyunlu Uzun Hasan'ın Ankara Hacı Bayram Türbesi'ne Vakfettiği H
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Anadolu'da Ilk RufÂiler Ve Hz.zeynel Abidin Ali Er-rufÂi El-abdali El-kayserani Soyuna Ait Bir Deneme Anad
  • Osmanlı Döneminde 1899 -1920 Yıllarında Istanbul Camilerinden çalınan çiniler
  • Peygamberler şehri Tarsus Ve Tarsus'da Bir özbek Vakfı
  • Başkent Ankara'nın Ihtiyacı Olan Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak ?
  • Ankara Ulus Semtinde Türk Vakıf Araştırma Merkezi'nde 15.11.1998 Tarihinde Hali Sergisi Açılış Konuşması
  • Prof.dr. Albert Gabriel'e Ait Bazı Belgeler
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ahilik Ve çıraklık Eğitim Ve öğretim Vakfı
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Cumhuriyet'in Derinliklerinden Hatıralar : Eski Ankaralılardan Dostum Sayın Nurettin Daş Ile
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphorodisias'ı ( Tisan Yapı Kooperatifi )-anatolıan : The Cradle Of Cı
  • Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve
  • Bektaşi Nutku (kendini Bil Ki, Tanrıyı Bilesin)
  • Kültürümüzde Hoşgörü
  • Fatih Sultan Mehmed'in Eyüp Sultan Külliyesi Vakfiyesi
  • Hicaz Demiryolları Ve Vakıflar
  • Mostar Köprüsü Restorasyonu Hakkında Ilk ön Rapor
  • Atatürkün Vakıflar Hakkındaki Konuşmalrı
  • Selçuk-name
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Konyadaki Esk; Eserler Hakkında Atatürkün Başbakan Ismet Inönüye Telgrafı
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ord.prof.dr. Ahmed Süheyl ünver
  • Türk Kültürü Ve Yoksulluğu Ortadan Kaldırmak Için
  • Istanbul'un Fethine Kadar Beylik Dönemi Vakfiyeleri
  • Kıbrıs, Gürcistan, şirvan Fatihi Lala Mustafa Paşa'nın 1563 Tarihli Vakfiyesi
  • Vakıf Arazilere Ve Gayrimenkullerine Tecavüz Ve Düşündürdükleri
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Tekke Ve Zaviyelerin Kapatılmasından Sonra Taşınır Kültür Varlıklarının Korunması Ile
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan 1783-1810 Tarihleri Arasında Işlem Görmüş Bir Mühür Tatbik Deft
  • Türk Kültürünün Temeli Vakıflardır
  • Kültür Bakanlığı Tarihçesi Ve Milli Kültürümüz
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Eyüp Sultan Türbesi'nde 1919-1920 Tarihlerinde Yapılan
  • Merzifonlu Hacıbayramoğlu Maden Mühendisi Mehmed Akif Efendi
  • Selçuklu Tarihi, Selçuk Adı
  • Cumhuriyet Dönemi Kültür çınarlarından : Mahmut Akok
  • Mardin Vakıfları,imam Zeynel Abidin'in 1158 M. Tarihli, Ve
  • Tarihte Türk Adı Ne Zaman Ortaya çıktı ?
  • Sahib Ata Fahrü'd-din Ali'nin Konya Imaret Ve Sivas Gökmedrese Vakfiyeleri
  • Phil.dr.hamit Zübeyr Koşay
  • Bulgarlar'ın Antik Başkenti Bulgar şehrindeki Islam Dönemi Mimari Eserlere Ait Panorama
  • Taşınır Kültür Varlıklarımızın Korunması Ve Yasa Dışı Trafiğinin önlenmesi
  • Ragıp Efendi'nin 1913-1922 Yılları Sibirya Ve Türkistan
  • Istanbul Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nde Bulunan Tılsımlı Iki Gömlek Ve Kültürümüzdeki Yeri
  • Niksar Vakıflarına Genel Bir Bakış
  • Gazi Yahya Paşa'nın 1506 Tarihli Vakfiyesi
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Kanuni Sultan Süleyman'ın Oğlu şehzade Mehmed'in 1548 Tarihli Vakfiyesi, Hududnamesi Ve Türk Sanatındaki Yeri
  • Merzifon Ulu Camisinin Yeri Ve Merzifon'da Türk Islam Eserleri
  • Merzifon, çelebi Sultan Mehmed Vakfı üzerine Bazı Belgeler
  • Hayat Ağacı, Kültürümüzdeki Yeri, önemi Ve Mitlerin Ardındaki Gerçek
  • Türk Kültürünün Izleri üzerinde Araştırmalar: Etrüskler'in Ilk Vatanı Anadolu Mu? : Truva Savaşı Ve Etrüskler
  • Yıldız çini Fabrikasına Ait Birkaç Vesika
  • Selçuklu Vakfiyeleri üzerine Bazı Düşünceler
  • Xıv. Asırda Tezhiblenmiş Beylik Dönemine Ait üç Kur'an Cüzü
  • Baki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedadır
  • Osmanlı Devletinin Kuruluşunun 700. Yıldönümü Münasebetiyle: Sultan ı.mahmud'un Orjinal Iki Vakfiyesi
  • ııı. Selim'in Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve Türk Süsleme Sanatına Batı Sanatının Tesirleri
  • Osmanlı Dönemi Bazı Vakfiyelerin Hayır şartlarından Damlalar !
  • Bektaşilik Ve Masonluk
  • Minyatürle Ilgili Seçilmiş Bibliyografya
  • Kaynaklara Göre Güney-doğu Anadolu'da Ptoto- ön Türkler
  • çelebi Mehmed Vakfı Arazisi üzerine Kurulan Merzifon Anatolian Koleji Ve Hastaneye Ait Bilgiler
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Safranbolulu Izzet Mehmet Paşa Vakfiyesi Ve Kütüphanesine Ait Tezyinatlı Iki Kur'an-ı Kerim
  • Istanbul Depremleri Ve Mimar Koca Sinan'ın Bilinmeyen Bazı Teknikleri
  • Merzifon'da Bilinmeyen Br Türbe '' Künbet Hatun ''
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkındaki Yönetmelik
  • Bitlis Vakıfları Ve Vakıf Eski Eserleri
  • Sultan ııı.osman Vakfiyesi, Tezyinatı, Cilt Sanatı Ve Türk Kültüründeki Yeri
  • The Deed Of Foundatıon Of Sultan Osman The Thırd, ıts Embellıshments, Bındıng And ıts Place ın Turkısh Culture
  • Hacı Bektaş-ı Veli, Merzifon'da Piri Baba, Budapeşte'de Gül Baba Ve Bazı Bektaşi Vakıfları
  • Nurbanu ( Atik ) Valide Sultan'ın Istanbul-üsküdar'da 1582 Tarihinde Tesis Ettirdiği Vakfiyesi
  • Girit Defterdarı Rıdvanzade Hacı Mehmed Efendi Oğlu Ali Efendi'nin 1748 Tarihli Vakfiyesi Ve Tezyinatı
  • Bir çınarın Ardından... Yılmaz önge Dostumuz Hakkında Kısa Anekdotlar...
  • Beyhan Sultan Vakfiyeleri Ve Tezyinatları
  • Beypazarı Vakıflarına Genel Bir Bakış Ve Beypazarı Sadr-ı Azam Nasuh Paşa Hanı
  • Türk Kültürü Ve Biz
  • Bulgaristan'da Bulunan Osmanlı Vakıflarıdan Bir Demet
  • Bulgaristan'da Müftü Yardımcısı Yetiştiren Bir Vakıf Kuruluşu: Nüvvap
  • Ladik Ve Seyyid Ahmed-i Kebir Er-rıfai Hazretleri
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesi'nde
  • Bektaşi Nutku
  • Balkanlar Ve Kosova Facıası
  • Cumhuriyet'in Kuruluşunun 90. Yılında Başkent Ankara:
  • Istanbul Fethinin 555. Ayasofya'nın Müze Olmasının 74. Yıldönümü Vesilesiyle:
  • Atatürk'ün Vakıflarla Ilgili Sözleri
  • 893 H / 1488 M. Tarihli Akkoyunlu Yakub Han Vakfiyesi
  • Komünizmin Sembolü Lenin Yıkıldı, Sıra Bizans'ı Dize Getiren Fatih Sultan Mehmed'e Mi Geldi ?
  • Afganistan Tarihine Kısa Bir Bakış Ve Türk Subaylar Eskden Olduğu Gibi Milenyumda Da Afganistan Ordusunun EğitimÄ
  • Ayaş Vakfiyeleri üzerine Bir Deneme
  • Hacı Bayram-ı Veli Ve Tarıhe Bağlılık
  • Amasya-taşova- Alparslan Beldesi Seyyid Nureddin Alparslan Er- Rufâi'nin 655 H./1257 Tarihli Arapça Vakfiyesi Tercümesi Ve
  • Birgi Ulu Camii Içşn 1327 M. Tarihinde Yazılan Kur'an
  • Ankara'da Roma Anıtı- Res Gestae
  • A N " Akhi " Genealogical Tree
  • Milenyum Ruyası: Osmanlı Devleti'nin 700 Kuruluş Yıldönümü Ve Düşündürdükleri üzerine Bir Deneme
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Kendinden Desenli üzeri Yazılı Iki Kumaş
  • Kur'anda Yol Gösterici Ayetler
  • Osmanlıda Resi Ilk Müze Adı Ne Zaman Ortaya çıktı?
  • Amasya Vakıflarına Toplu Bakış
  • Izmir Bahri Baba Eski Musevi Mezarlığı
  • Anadolu'da Xııı. Yüzyıl Başlarında Bir Rufâi Zaviyesi
  • Glazed Tles Stolen From ıstanbul Mosques Between 1899-1920 Ottoman Period
  • Sultan ıı. Abdulhamid'in 1888 Tarihli Vakfiyesi Tezyinatı Ve Osmanlı Imparatorluğunda Ilk Toplu Konut Projesi
  • Tokat Vakıfları
  • şehirciliğe Katkısı Olan Kadınlar: Istanbul _üsküdar- Toptaşı, Nûrbânû ( Atik Valide ) Sultan Külliyesi
  • Türk Hâkimiyeti Döneminde Merzifon Mezarlıkları
  • Anadolu'da Xııı.y�zyıl B�r Rufa� Zav�yes�
  • Hayatını Vakıflara Vakfeden Y.mimar -mühendis Prof.dr. M. ılmaz önge
  • Başbakan Ismet Inönü'nün Cami,mescit Ve Diğer Vakıf Eski Eserlerin Korunmasıyla Ilgii Bütün Bakanlıklara Ve Genel Müdürlüklere G
  • EvkÂf-ı IslÂmiye Müzesi'nin Kuruluşu Ve Yönetmeliği
  • Giresun Ili Vakıflarına Toplu Bir Bakış
  • Türk-islam Yapılarında Kronoloji Denemesi
  • Merzifon Tarihinden Yapraklar
  • Momumentum Ancyranum-res Gestae- Ankara Yazıtı-augustus'un Yaptı?ı ??ler
  • Bayramlu Beyliği (hacıemiroğulları )
  • Osmanlı Devletinde Vakıflar Ve Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakfiyeleri
  • Kur'an Ve ılım
  • Kur'anda Yol Gosterici Ayetler
  • Kur'an'ı Kerimdeki Cinle Ilgili Ayetlerin Tamamı
  • Kur'an-ı Kerim'ın Arapca ındırılmesı ıle ılgılı Ayetler
  • Xıı-xııı.yüzyıl Türk Hamamları
  • Tanrı Ve Yazğı
  • Balkanlar Ve Kosova Faciası
  • Amasyalı Meşhur Eski Devirdeki Tarihçiler
  • Başkent Ankaranın Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak
  • Anadolunun Gobegınde 1229 Tarıhlı Tascı Ustalarının Dantel Gıbı ısledıgı Dıvrıgı Ulu Camı Ve Darussıfası
  • Merkez Efendının Mursıdı Merzıfonlu Sunbul Sınan
  • Merzıfonlu Tarıhcı ısmaıl Hamı Danısment
  • Amasyalı Tarıh Ve Cografyacılar
  • Milli Kütüphane'nin Dire?i Dr. Müjgan Cunbur 85 Ya??nda
  • Bektasılık Ve Tasavvuf
  • Alev?lerde Nas?p Alma Tören?
  • Asker? Kat?p Hafız ?brah?m Ethem Efend?’nin Eyüp Sultan Türbes?ne A?t Nukut Vakf?yeler? - Türkiye Vak?flar Bank.özelle?tir
  • Tar?kat-ı Rufaî ( Anonim )
  • Türk Tezh?p San'atına Genel B?r Bakı?
  • Sultanahmet Halı Müzes? Ve Vakıflar
  • Tokat Vakıfları
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  •