TÜRK-İSLAM KÜLTÜR VE MEDENİYETİ - TURK'S AND ISLAMİC CİVİLİZATİOAN, FOUNDATİONS, ART,HİSTORİCAL ART, HİSTORY
MEDENİYETLERiN BEŞİĞİ ANADOLU VE KILİKYA APHRODOSIAS'I ( Tisan )
Bu yazı;"Medeniyetlerin Beşiği Anadolu ve Klikya Aphrodisdas"ı, Mozaik, C.3, S.25, Nisan 1994, Güven Ofset Matbaacılık, Mersin 1994, s.28-30.'da yayımlanmıştır. 1996'dan sonra ufak bazı ilâveler yapılmıştır. İngilizcesi " Anatolia: The Cradle of Civlizations and Aphorodisias in Clicia " adıyla 1992 yılında IMAGE Dergisi 49.Sayıda 22-29. Sayfaları arasında yayınlanmıştır.


Sadi BAYRAM


Anadolu bir çok kültürlere beşiklik yapmış, çeşitli kavimlerin iç içe yaşadığı bir ülkedir. Dört mevsimin bir arada bulunduğu Anadolu'da; Hitit, Asur, Hun, Friğ, Yunan, Roma, Bizans, Selçuklu ve devamı olan Osmanlı kültürlerini bağrında toplamış, ticaret ve savaş münasebetleriyle Mısır, Trak, Kafkas, Fars ve Arap kültürleriyle çeşitli kültürel alış-verişlerde bulunmuştur.

M.Ö. 7500 yıllarında ilk yerleşik toplum hayatının başladığı Anadolu'da Paleolithik, Neolithik Çağ buluntuları oldukca fazladır. Prof.Dr.İ.Kılıç Kökten, M.Ö.50.000 yıllarına dayanan Antalya-Karain Mağarasını bulmuş; Prof. Dr. Braidwood ile Prof. Halet Çambel, Diyarbakır Çayönü'nde karbon 14 tahlillerine göre M.Ö. 7.500 tarihlerinde inen tahıl ve öğütücü aletlerini bulmuştur. İngilizler'in meşhur arkeoloğu James Mellaart, Konya-Çumra'da M.Ö.6.500 yıllarında yapılmış köy evleri ve duvar resimlerini, yaptığı kazılar neticesinde, dünya ilim alemine yazdığı kitaplarla duyurmuştur. Urfa Göbeklitepe buluntusundan sonra Anadolu toplu yerleşim tarihi M.Ö. 9000-8500'lere çıkmaktadır. Aslında elimizde belge olmadığından M.Ö.30.000'lere çıktığını kat'i olarak söyleyemiyoruz. Doğu Anadolu'daki kaya resimleri tarihi bizleri 30.000'lere götürmektedir.

Bizim üzerinde duracağımız konu; Toroslar'ın güneyinde, Akdeniz kıyısında, cennet bir tatil köyü ve yat turizminin yeni yeni canlandığı antik adıyla Aphrodisias, yeni ismi ile Tisan Tatil Köyü içinde bulunan arkeolojik kalıntılar ile Bizans dünyasında hastalara şifa dağıtan Aziz St.Pantaleon'a ithaf edilen mabeddir.

İçel ili, Silifke ilçesi, Taşucu-Ovacık beldesisine bağlı Köserelik mevkii, arkeoloji dünyasında Kılıkya Afrodisias'ı olarak tanınır. Aphrodisias denince akla , New York Metropolitan Museum adına Aydın-Karacasu/Geyre Aphrodisias'da 26 yıl boyunca her sene kazı yapan Prof.Dr. Kenan Erim akla gelmektedir. Prof.Dr.Kenan Erim, 1990 yılı sonbaharında vefat etmiş ve özel izinle 26 yıldır kazı yaptığı ve Hellenistik devrin şaheser heykellerinin bulunduğu Geyre Aphrodisias'a gömülmüştür. Ayrıca, M.Ö.VIII. yüzyıl Asur çivi yazılı tabletlerinde anlatılan Kıbrıs Adası'nda da bir Aphrodisias antik şehri daha bulunmaktadır. Konumuz olan Aphrodisias ise, Klikya Aphrodisias'ı olarak Karacasu-Geyre Afrodisias'ından ayrılır.

Silike'ye 48 km mesafede olan Aphrodisias; antik Zephyrion, bugünkü Ovacık Beldesine 7 km. mesafede olup, halk arasında Köserelik/ Gökada/ Ada adı ile bilinmektedir. Aphrodisias antik şehri kuzeyindeki büyük alanla birlikte 1976 yılında Ankara sanayicileri ve iş adamlarının kurduğu yazlık kooperatifine satılan bölge 1984 yılında başlayan yazlık konut inşaatından beri de Tisan Tatil Köyü olarak isim yapmaya başlamıştır. Doğusunda Akliman, Kuzey-Batısında Ovacık limanı bulunur. Şehir ; denize nazır geniş bir yarımada üzerinde kurulmuş olup, iki nefis koya sahiptir. Koyların birbirine mesafesi 400 m. civarındadır. Çift limana haizdir. Batı Koyuna, halk tarafından Korsan Koyu da denir. Açık denizden bakıldığında ne liman, ne de şehir görülemez. Zira önünde, 3 km. büyüklüğünde geniş bir yarımada bulunmaktadır. 300 m. sağında küçük bir ada ( Yılanlı Ada ),ile Yılanlı Ada doğusunda ise, Dana Adası açık denizden koyların görüşünü engeller.
Geçtiğimiz yüzyılda Rudolf Heberdey tarafından 1891 yılında ilim alemine tanıtılan antik şehirde, 1967-70 yıllarında Alman bilgin Ludwig Budde araştırma yapmış ve 1987 yılında " St.Pantaleon von Aphrodisias in Kılikien " isimli kitabını yayınlamıştır.

M.S. 101-102 yıllarında yazılan Ps.Skylax adlı antik gemicilik kaynağında Cap Aphrodisias olarak adı geçen şehir, Orta Cağ'da da yerleşim yeri olarak kullanılmış ve Porto Cavaliere adı ile anılmıştır. Batı Koyu'nda halen Şövalye Evi olarak kabul edilen 55 cm. kalınlığındaki duvarlar, bunun delilleridir. Eski Çağlarda Doğu Koyu'na Limni Aphrodisias; Batı Koyu'na ise Limni Etheros adı verilmiş olup, iki koyu bir kanalla birbirine bağlanarak, gemilerin bir koydan diğerine geçmesi sağlanmıştır. Antik tarihi coğrafya kitaplarında bu limanların adı sık olarak geçer.Aphrodisias şehri M.Ö.315 yılında Mısır egemenliğine geçmiş ve Mısırlı Amiral Polykletios gemilerini bu limanda demirlemiştir. Gökada'nın 1975 yıllarındaki eski mal sahibi Ahmet Selçuk'un bulduğu ve Silifke Müzesi'ne verilen, üzerinde, I.Ptolemaios'un eşi I.Berenike'ye ait rölyef bulunan, 3.2 cm büyüklüğündeki bronz yüzük ; yarımadadaki Mısır kültürünün bir işaretidir.

Doğu ve Batı koylarının güneyinde yer alan 3 km.lik yarımada, Aphrodisias halkının yaşadığı, anbarlarının bulunduğu yer olup, ilk çağ korsanlarından korunmak için yüksekte ve denizden -karadan ilk anda görülemeyecek çanak şeklindeki bir plato üzerindedır. Şehir suru 130180 m. yüksekliğindeki bu çanak platoda bulunur. Şehir surları, platonun kuzey ve güneyinde ,limana parelelimsi olarak yer alırlar. Güney suru 1.850 m. uzunluğunda olup çeşitli aralıklarla 10 mazgal/kule bulunur. Kuzey sur ise, takribi 2.000 m. uzunluğunda olup, eşit aralıklarla 10 mazgal vardır. Kiklopik taşlardan iyi bir işcilikle yapılan kale/surun bugünkü yükseklikleri 1.70 -3.60 m. arasında değişmektedir. Surun duvar kalınlığı ise 2.70-3.20 m. arasındadır. Sur çevresinde bugün motorlu arazi vasıtaların da gidebileceği patika yol vardır. Kış sezonunda burada hayvan otlatılmaktadır. Arazi halen doğal çam ormanlarıyla kaplıdır.

Aphrodisias Doğu Koyu'nun Güney-Doğusunda, denizden 7-8 m. yükseklikte, kıyıya 3-4 m. masafede, M.Ö.VI. asırda yapılıp, M.S.IV. asırda kiliseye çevrilen mabet bulunmaktadır. 13.52 x 26.57 m. ebadındaki kiliseden günümüze, haç rölyefli bazı mermer sütünlar , korinth sütün başlıkları, iki sarkofaj ile kitabeli dört adet muhteşem mozaik taban günümüze sağlam olarak ulaşmıştır. Mozaikleri üç ayrı kişi yaptırmış olup, kilise Hristiyan Azizlerinden ve hastalıklara derman olan St.Pantaleon'a ithaf edilmiştir.

Mabede girişte 16x6.5 m.lik dikdörtgen alan önce 1 m. eninde selçuk düğümüne benzer bir geçme renkli taşlardan meydana gelmiş mozaik ile çevrilmiştir. Daha sonra bu alanın içinde 4x9 m.lik tabii renklere uygun olarak çeşitli hareketlerde 9 tip kuş figürü (keklik, yaban ördeği, v.s.), ekmek sepeti ve kupa resimlerinden meydana gelen mozaik yapılmıştır. Bunların önündeki 4x2 m.lik alan köşe kartuşları ile baklava dilimi motifine bölünmüş, ortasına ise, daire içine kitâbe yerleştirilmiştir.

Kitâbe metni şöyledir: Armatör Paulos, iyileşmesi için söz verdiği adağını yerine getirdi,ibaresi bulunmaktadır. Dolayısıyla bu mozaiği Armatör Paulos'un yaptırdığını anlıyoruz.
İkinci mozaikli kitâbe, cella kısmının önündedir. 6.5x3.2m.lik alanı kaplar. Kitâbede : Yine Olympios'un oğlu Paulos (hastalıktan) kendi kurtuluşu ve oğlunun kurtuluşu için bu mabede, bu mozaiği yaptırdı ; ifadesi yer almaktadır. Cellanın sağındaki nefde 3. mozaikli kitabe yer alır. Mozaikler siyah-beyaz taşlardan yapılmış olup, 2.5x3 m.lik alanı kaplar. Dikdörtgen kitabe ortadadır. Metni şöyledir : Dingörevlisi Yahya Theodoros'un oğlu Başdiyakon ( Din görevlisinin ünvanı) Theodoros'un oğlu Yuhanna, eskiden verdiği söz üzerine bu mozaiği yaptırdı. Bu kitabeden de anlaşıldığı gibi, kilisenin bütün mozaikleri, bir kişi tarafından yaptırılmamıştır. Mozaiklerin tamamı adaktır. Gerçeğe uygunluk yönünden ve renk yönünden harikadır. Görülmeye değer güzelliktedir.

Dördüncü kitâbeli mozaik, güney nefde olup,16x3 m.lik alanı kaplar. Mozaik üç gruptan teşekkül eder. Kitâbe metni şöyledir : Serges Paulos Olympios'un oğlu, hastalıktan kurtulduğu için, şükran ifadesi olarak Aziz Panteleon için bu sütunlu holü yaptırdı .

Aziz Panteleon ; Marmara bölgesinden bir aziz olup , doktorluğun hıristiyan alemince piri sayılır. Türklerde ise bilindiği gibi Lokman Hekim karşılığıdır. Fresklerde elinde neşteri ile tasvir edilir. İzmit'te öldürülmiş ve İzmit'e gömülmüştür .
Mabed, M.S. V-VI. yüzyılda yangın geçirmiş olup, anlaşılamayan sebelerden dolayı onarılamamıştır. Daha sonraki asırlarda güney nef, hamam veya sarnıca çevrilmiştir. Sıva izlerinden anlaşılmaktadır.

Mabedin narteksindeki bir mezarda M.S. 510-545 tarihlerine ait sikke ile çevrede 610-641 tarihli sikke bulunmuştur. Sikkeler Silifke Müzesi'ndedir.

Aphrodisias Mabedi'nin mozaikleri, tahrip olmamaları için bugün kumla örtülmüştür. Mabedin girişinde, solda bulunan sütün başlığı üzerinde haç işareti bulunmakta olup, kilisenin apsis kısmı daha fazla korunmuş durumdadır.
Bir Müze bekçisi devamlı olarak tapınağı beklemektedir. Mabedin batısında, iki koy arasında, eski kanalın kuzey ve güney tarafında; ev, silo, ticarethane (?) temel izleri Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü elemanlarınca yapılan kazılar neticesinde ortaya çıkarılmış, temellerin bulunduğu alan , kazıdan sonra korunmak amacıyla, toprakla kapatılarak, üzerine Tisan Tatil Köyü yetkilileri tarafından futbol ve basketbol sahaları yaptırılmıştır. Yeşil alan olarak kullanılmaktadır. Tatil Köyü inşaasında tesadüfen bulunan bazı heykeltraşlık malzemeleri de Silifke Müzesi'ne teslim edilmiştir.
Aphrodisias'ın bulunduğu mevki dikkate alınırsa, burada daha eski yerleşim izlerine rastlanabilir. Ancak Selefkios adına inşa edilen Silifke şehri fazla uzakta olmadığından, Aphrodisias'ın Anadolu içleri ile karayolu bağlantısı iyi olmadığından, şehrin ekonomik durumu fazlaca ileri gidememiştir. Çam ağaçları ile kaplı iki dağ arasında bulunan vadinin ulaşım yolu , Antalya-Adana kara yolundan ayrıldıktan sonra, 14 km.lik stablize yol, oldukça virajlı ve uçurumludur. Tisan Tatil Köyü yetkilileri bu yolu asfaltlamak üzere Aralık 1993 tarihinde ihale etmişler ve bu maksatla üyelerinden yedişer milyon lira toplamaya başlamışlardır. 1994 yaz sezonunda bu orman yolunun asfaltlama işlemi bitirilmiş olacak ( tamamlandı)
Kılikya Aphrodisias'ın doğusunda bulunan Liman Kale, ve daha doğudaki Silifke, ticari yönden şehrin ilerlemesine mani olmuştur.
Antik devirde ise, Aphrodisias'ın kuzeyinde bulunan dağdan 7 km. lik sarp, dik yol ile Hacı İshaklı Köyü'ne oldukça zor ulaşılmakta, oradan da Ovacık'a geçilmektedir. Ulaşım güçlüğü dolayısıyla, burada ticaret gelişememiştir. Hacı İshaklı Köyü 1999'da belde oldu, Yeşilovacık Beldesi adını aldı. 2009 yılında Yeşilovacık'dan dağdan 7 km. asfalt yol Silifke- Aydıncık karayoluna bağlandı), dolayısıyla turistlerin buraya kolay gelmesi sağlandı.

Antik Aphrodisias, günümüzde sosyal tesisleriyle birlikte, 600 konutluk Tisan Tatil Köyü, Doğu yanında 1993 yılında inşaatı tamamlanan 70 konutluk Böke Dinlenme Kooperatifi ile, batı yanında Ziraat Bankası Teknik Elemanların kurduğu Gökçe Kooperatifi (2008 yılında evler yapılmaya başlanmış olup halen 50 den fazla ev vardır) Kuzeyinde Erdem Kooperatif, daha kuzeyde Elansu, batıda Şekerbank'a ait bir kooperatif sahası boş, Doğuda Demirel Ailesine ait çam ormanı ile Tisan Kooperatif kurucularından Sami Kabasakal'a ait bir motel inşaatı yıllardır devam etmektedir

Vasıta gürültüsünden uzak, kuzeyi ve güneyi asırlık çam ağaçları ile kaplı antik Aphrodisias, yat turizmine hazırlanmakta, berrak ve temiz denizi, plajı, antik harabeleri ile yerli ve yabancı turistleri beklemektedir.
Bunların dışında; Taşucu-Boğsak karayolu kenarında, deniz kıyısında bir Bizans Hamamı bulunmakta ve hamamın tonozunun bir parçası sağlam olarak günümüze kalmış bulunmaktadır. Ayrıca aynı yol güzergahından 1 km. güneyde Liman Kale bulunmaktadır.
Diğer taraftan tarihi Silifke şehri ise arkeolojik ve Türk sanatı eserleriyle dolu bir kentimizdir. Karamanoğlu Alâeddin Bey'in erken dönem bir camisi, yakınında köprü başında baldaken tarzında Ziyaret Baba Türbesi, Göksu üzerindeki köprü, Roma ve Karamanoğlu yapısı ki büyük kısmı ayakta olan ve akşamları aydınlatılan meşhur kalesi, geç devir camileri, sivil mimarlık eserleriyle dolu bir şehirdir. Şehre ismini veren Selefkios'un Roma Devri Zeus Mabedi ise sayılacak antik eserlerin başında gelmektedir. Aslında Silifke'de neresi kazılsa mutlaka bir eski esere rastlanabilir. Bölgede yurdumuzun meşhur Bizans dönemi uzmanı, hocaların hocası, Türk Tarih Kurumu Üyesi Sayın Prof.Dr.Semavi Eyice satıh araştırması yaparak bir kısmını 1967 yılında Atatürk Konferansları dizilerinde yayınlanmıştır.

Civarın bir diğer turistik kanyonu ise Göksu vadisidir. Görülmeye değer özellikleri bulunmaktadır. Haçlı Seferleri dolayısıyla Silifke'ye gelirken, Göksu Nehri'nden atı ile geçerken boğulan II. Friedrich'in bir anıtı da Silifke yakınında, ana asfalt yol üzerindedir.

Yayınlandığı Yer: IMAGE-MOZAİK ,1992-1994
Yazar : Sadi BAYRAM
Konuyla İlgili Diğer Başlıklar:
  • Kur'an Ve Bilgisayar-computer Ilişkisi
  • Amasya Uluslararası Alimler Sempozyumu Ardından
  • ?Îdî-zâde -Âkif-zâde Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Sultan ıı. Bayezıd?ın Hattatı, Amasyalı şeyh Hamdullah Kur'an-ı Kerim'i Ve Bir Hâtıra
  • ?Îdî-zâde (- âkif-zâde) Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Osmanlı Döneminde Latin Harflerine Geçiş çalışmaları
  • Mühr-ü Süleyman Ve Türk Kültürü
  • Izgü Mescid
  • Taceddin Sultan Ve Evradı
  • çift Başlı Kartal
  • Türk Kültüründe ölüm
  • Bâki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedâdır
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Bosna- Hersek Ve Balkanlarda Vakıf Kültür Izleri
    (seminer Konu?mas? )
  • Ahlat Vakıfları
  • Selçuklu Kervansaraylarının Turizme Açılması
  • Hasan Paşa'nın Vakfı, şeyhülislÂm Ankaravi Mehmed Emin Efendi Vakfiyesi, Ve Ankara Sulu Han HikÂyesi
  • Yemen Fatihi Gazi Sinan Paşa Vakfiyeleri, Tezyinatı Ve Türk Süsleme Sanatındaki Yeri
  • Yakın Tarihimizde Merzifon, Merzifon Anatolian Koleji
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Türk Hat, Yazı-resim, Cilt Ve Tezhip Sanatı Ile Ilgili
  • Vakıflar Dergisi Makaleler Fihristi ( 27. Sayıya Kadar )
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Sultan ıı. Mahmud'un Vakfiyelerindeki Tezyinat
  • Maniheizm Doğuşu, Gelişimi Ve Tesirleri
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Türk'ün Yolu Nereye Gidiyor
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Osmanlı Devleti Hakkında Bir Kronoloji Denemesi
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Anadolu Turk - ıslam Sanatında Bazı Yapılar Ve Kronolojıye Aıt Katalog Denemesı...
  • Türk Kültüründe ölüm !
  • Büyük Türk Düşünürü Hacı Bayram-ı Veli Ve Akkoyunlu Uzun Hasan'ın Ankara Hacı Bayram Türbesi'ne Vakfettiği H
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Anadolu'da Ilk RufÂiler Ve Hz.zeynel Abidin Ali Er-rufÂi El-abdali El-kayserani Soyuna Ait Bir Deneme Anad
  • Osmanlı Döneminde 1899 -1920 Yıllarında Istanbul Camilerinden çalınan çiniler
  • Peygamberler şehri Tarsus Ve Tarsus'da Bir özbek Vakfı
  • Başkent Ankara'nın Ihtiyacı Olan Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak ?
  • Ankara Ulus Semtinde Türk Vakıf Araştırma Merkezi'nde 15.11.1998 Tarihinde Hali Sergisi Açılış Konuşması
  • Prof.dr. Albert Gabriel'e Ait Bazı Belgeler
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ahilik Ve çıraklık Eğitim Ve öğretim Vakfı
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Cumhuriyet'in Derinliklerinden Hatıralar : Eski Ankaralılardan Dostum Sayın Nurettin Daş Ile
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphorodisias'ı ( Tisan Yapı Kooperatifi )-anatolıan : The Cradle Of Cı
  • Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve
  • Bektaşi Nutku (kendini Bil Ki, Tanrıyı Bilesin)
  • Kültürümüzde Hoşgörü
  • Fatih Sultan Mehmed'in Eyüp Sultan Külliyesi Vakfiyesi
  • Hicaz Demiryolları Ve Vakıflar
  • Mostar Köprüsü Restorasyonu Hakkında Ilk ön Rapor
  • Atatürkün Vakıflar Hakkındaki Konuşmalrı
  • Selçuk-name
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Konyadaki Esk; Eserler Hakkında Atatürkün Başbakan Ismet Inönüye Telgrafı
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ord.prof.dr. Ahmed Süheyl ünver
  • Türk Kültürü Ve Yoksulluğu Ortadan Kaldırmak Için
  • Istanbul'un Fethine Kadar Beylik Dönemi Vakfiyeleri
  • Kıbrıs, Gürcistan, şirvan Fatihi Lala Mustafa Paşa'nın 1563 Tarihli Vakfiyesi
  • Vakıf Arazilere Ve Gayrimenkullerine Tecavüz Ve Düşündürdükleri
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Tekke Ve Zaviyelerin Kapatılmasından Sonra Taşınır Kültür Varlıklarının Korunması Ile
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan 1783-1810 Tarihleri Arasında Işlem Görmüş Bir Mühür Tatbik Deft
  • Türk Kültürünün Temeli Vakıflardır
  • Kültür Bakanlığı Tarihçesi Ve Milli Kültürümüz
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Eyüp Sultan Türbesi'nde 1919-1920 Tarihlerinde Yapılan
  • Merzifonlu Hacıbayramoğlu Maden Mühendisi Mehmed Akif Efendi
  • Selçuklu Tarihi, Selçuk Adı
  • Cumhuriyet Dönemi Kültür çınarlarından : Mahmut Akok
  • Mardin Vakıfları,imam Zeynel Abidin'in 1158 M. Tarihli, Ve
  • Tarihte Türk Adı Ne Zaman Ortaya çıktı ?
  • Sahib Ata Fahrü'd-din Ali'nin Konya Imaret Ve Sivas Gökmedrese Vakfiyeleri
  • Phil.dr.hamit Zübeyr Koşay
  • Bulgarlar'ın Antik Başkenti Bulgar şehrindeki Islam Dönemi Mimari Eserlere Ait Panorama
  • Taşınır Kültür Varlıklarımızın Korunması Ve Yasa Dışı Trafiğinin önlenmesi
  • Ragıp Efendi'nin 1913-1922 Yılları Sibirya Ve Türkistan
  • Istanbul Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nde Bulunan Tılsımlı Iki Gömlek Ve Kültürümüzdeki Yeri
  • Niksar Vakıflarına Genel Bir Bakış
  • Gazi Yahya Paşa'nın 1506 Tarihli Vakfiyesi
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Kanuni Sultan Süleyman'ın Oğlu şehzade Mehmed'in 1548 Tarihli Vakfiyesi, Hududnamesi Ve Türk Sanatındaki Yeri
  • Merzifon Ulu Camisinin Yeri Ve Merzifon'da Türk Islam Eserleri
  • Merzifon, çelebi Sultan Mehmed Vakfı üzerine Bazı Belgeler
  • Hayat Ağacı, Kültürümüzdeki Yeri, önemi Ve Mitlerin Ardındaki Gerçek
  • Türk Kültürünün Izleri üzerinde Araştırmalar: Etrüskler'in Ilk Vatanı Anadolu Mu? : Truva Savaşı Ve Etrüskler
  • Yıldız çini Fabrikasına Ait Birkaç Vesika
  • Selçuklu Vakfiyeleri üzerine Bazı Düşünceler
  • Xıv. Asırda Tezhiblenmiş Beylik Dönemine Ait üç Kur'an Cüzü
  • Baki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedadır
  • Osmanlı Devletinin Kuruluşunun 700. Yıldönümü Münasebetiyle: Sultan ı.mahmud'un Orjinal Iki Vakfiyesi
  • ııı. Selim'in Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve Türk Süsleme Sanatına Batı Sanatının Tesirleri
  • Osmanlı Dönemi Bazı Vakfiyelerin Hayır şartlarından Damlalar !
  • Bektaşilik Ve Masonluk
  • Minyatürle Ilgili Seçilmiş Bibliyografya
  • Kaynaklara Göre Güney-doğu Anadolu'da Ptoto- ön Türkler
  • çelebi Mehmed Vakfı Arazisi üzerine Kurulan Merzifon Anatolian Koleji Ve Hastaneye Ait Bilgiler
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Safranbolulu Izzet Mehmet Paşa Vakfiyesi Ve Kütüphanesine Ait Tezyinatlı Iki Kur'an-ı Kerim
  • Istanbul Depremleri Ve Mimar Koca Sinan'ın Bilinmeyen Bazı Teknikleri
  • Merzifon'da Bilinmeyen Br Türbe '' Künbet Hatun ''
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkındaki Yönetmelik
  • Bitlis Vakıfları Ve Vakıf Eski Eserleri
  • Vakıf Eski Eserlerin Yeni Koruma Politikası
  • Sultan ııı.osman Vakfiyesi, Tezyinatı, Cilt Sanatı Ve Türk Kültüründeki Yeri
  • The Deed Of Foundatıon Of Sultan Osman The Thırd, ıts Embellıshments, Bındıng And ıts Place ın Turkısh Culture
  • Hacı Bektaş-ı Veli, Merzifon'da Piri Baba, Budapeşte'de Gül Baba Ve Bazı Bektaşi Vakıfları
  • Nurbanu ( Atik ) Valide Sultan'ın Istanbul-üsküdar'da 1582 Tarihinde Tesis Ettirdiği Vakfiyesi
  • Girit Defterdarı Rıdvanzade Hacı Mehmed Efendi Oğlu Ali Efendi'nin 1748 Tarihli Vakfiyesi Ve Tezyinatı
  • Bir çınarın Ardından... Yılmaz önge Dostumuz Hakkında Kısa Anekdotlar...
  • Beyhan Sultan Vakfiyeleri Ve Tezyinatları
  • Beypazarı Vakıflarına Genel Bir Bakış Ve Beypazarı Sadr-ı Azam Nasuh Paşa Hanı
  • Türk Kültürü Ve Biz
  • Bulgaristan'da Bulunan Osmanlı Vakıflarıdan Bir Demet
  • Bulgaristan'da Müftü Yardımcısı Yetiştiren Bir Vakıf Kuruluşu: Nüvvap
  • Ladik Ve Seyyid Ahmed-i Kebir Er-rıfai Hazretleri
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesi'nde
  • Bektaşi Nutku
  • Balkanlar Ve Kosova Facıası
  • Cumhuriyet'in Kuruluşunun 90. Yılında Başkent Ankara:
  • Istanbul Fethinin 555. Ayasofya'nın Müze Olmasının 74. Yıldönümü Vesilesiyle:
  • Atatürk'ün Vakıflarla Ilgili Sözleri
  • 893 H / 1488 M. Tarihli Akkoyunlu Yakub Han Vakfiyesi
  • Komünizmin Sembolü Lenin Yıkıldı, Sıra Bizans'ı Dize Getiren Fatih Sultan Mehmed'e Mi Geldi ?
  • Afganistan Tarihine Kısa Bir Bakış Ve Türk Subaylar Eskden Olduğu Gibi Milenyumda Da Afganistan Ordusunun EğitimÄ
  • Ayaş Vakfiyeleri üzerine Bir Deneme
  • Hacı Bayram-ı Veli Ve Tarıhe Bağlılık
  • Amasya-taşova- Alparslan Beldesi Seyyid Nureddin Alparslan Er- Rufâi'nin 655 H./1257 Tarihli Arapça Vakfiyesi Tercümesi Ve
  • Birgi Ulu Camii Içşn 1327 M. Tarihinde Yazılan Kur'an
  • Ankara'da Roma Anıtı- Res Gestae
  • A N " Akhi " Genealogical Tree
  • Milenyum Ruyası: Osmanlı Devleti'nin 700 Kuruluş Yıldönümü Ve Düşündürdükleri üzerine Bir Deneme
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Kendinden Desenli üzeri Yazılı Iki Kumaş
  • Kur'anda Yol Gösterici Ayetler
  • Osmanlıda Resi Ilk Müze Adı Ne Zaman Ortaya çıktı?
  • Amasya Vakıflarına Toplu Bakış
  • Izmir Bahri Baba Eski Musevi Mezarlığı
  • Anadolu'da Xııı. Yüzyıl Başlarında Bir Rufâi Zaviyesi
  • Glazed Tles Stolen From ıstanbul Mosques Between 1899-1920 Ottoman Period
  • Sultan ıı. Abdulhamid'in 1888 Tarihli Vakfiyesi Tezyinatı Ve Osmanlı Imparatorluğunda Ilk Toplu Konut Projesi
  • Tokat Vakıfları
  • şehirciliğe Katkısı Olan Kadınlar: Istanbul _üsküdar- Toptaşı, Nûrbânû ( Atik Valide ) Sultan Külliyesi
  • Türk Hâkimiyeti Döneminde Merzifon Mezarlıkları
  • Anadolu'da Xııı.y�zyıl B�r Rufa� Zav�yes�
  • Hayatını Vakıflara Vakfeden Y.mimar -mühendis Prof.dr. M. ılmaz önge
  • Başbakan Ismet Inönü'nün Cami,mescit Ve Diğer Vakıf Eski Eserlerin Korunmasıyla Ilgii Bütün Bakanlıklara Ve Genel Müdürlüklere G
  • EvkÂf-ı IslÂmiye Müzesi'nin Kuruluşu Ve Yönetmeliği
  • Giresun Ili Vakıflarına Toplu Bir Bakış
  • Türk-islam Yapılarında Kronoloji Denemesi
  • Merzifon Tarihinden Yapraklar
  • Momumentum Ancyranum-res Gestae- Ankara Yazıtı-augustus'un Yaptı?ı ??ler
  • Bayramlu Beyliği (hacıemiroğulları )
  • Osmanlı Devletinde Vakıflar Ve Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakfiyeleri
  • Kur'an Ve ılım
  • Kur'anda Yol Gosterici Ayetler
  • Kur'an'ı Kerimdeki Cinle Ilgili Ayetlerin Tamamı
  • Kur'an-ı Kerim'ın Arapca ındırılmesı ıle ılgılı Ayetler
  • Xıı-xııı.yüzyıl Türk Hamamları
  • Tanrı Ve Yazğı
  • Balkanlar Ve Kosova Faciası
  • Amasyalı Meşhur Eski Devirdeki Tarihçiler
  • Başkent Ankaranın Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak
  • Anadolunun Gobegınde 1229 Tarıhlı Tascı Ustalarının Dantel Gıbı ısledıgı Dıvrıgı Ulu Camı Ve Darussıfası
  • Merkez Efendının Mursıdı Merzıfonlu Sunbul Sınan
  • Merzıfonlu Tarıhcı ısmaıl Hamı Danısment
  • Amasyalı Tarıh Ve Cografyacılar
  • Milli Kütüphane'nin Dire?i Dr. Müjgan Cunbur 85 Ya??nda
  • Bektasılık Ve Tasavvuf
  • Alev?lerde Nas?p Alma Tören?
  • Asker? Kat?p Hafız ?brah?m Ethem Efend?’nin Eyüp Sultan Türbes?ne A?t Nukut Vakf?yeler? - Türkiye Vak?flar Bank.özelle?tir
  • Tar?kat-ı Rufaî ( Anonim )
  • Türk Tezh?p San'atına Genel B?r Bakı?
  • Sultanahmet Halı Müzes? Ve Vakıflar
  • Tokat Vakıfları
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  •