TÜRK-İSLAM KÜLTÜR VE MEDENİYETİ - TURK'S AND ISLAMİC CİVİLİZATİOAN, FOUNDATİONS, ART,HİSTORİCAL ART, HİSTORY
AYAŞ VAKFİYELERİ ÜZERİNE BİR DENEME
AYAŞ VAKFİYELERİ ÜZERİNE BİR DENEME

"Bu makale 02-07 1993 tarihinde Tarihten Günümüze Ayaş ve Bünyamin Ayaşi Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuş, Ayaş ve Bünyamin Ayaşi, Ankara 1993, s.143-156. arasında yayımlanmıştır."
Sadi BAYRAM


Türk kültür tarihi incelendiğinde; Türkler'in Malazgirt Meydan Muharebesi ile 1071 yılında Anadolu'ya ikinci defa geldiklerinde, zaptettikleri bölgelerde evvelâ ulu camileri inşa etmişler ve daha sonra onun etrafında medrese, bedesten, arasta, şifahane gibi sosyal tesislerle şehirleşmeyi başlatmışlardır.
Ayaş kazamız da bunlardan biridir. Şahirleşme Ulu Cami etrafında vücut bulmuştur.
Bu sosyal tesisler, hep vakıf yolu ile vücut bulmuş olup, vakfiyeleri devrinin sosyo-kültürel drumunu günümüze aksettiren tarihi belgelerdir. Diğer taraftan, zamanın kadıları, yani bugünkü mahkemeler tarafından da tasdik edildiğinden doğruluğundan şüphe edilemez vesikalardır.
Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Kayıtlar Arşivi'nde bulunan Ayaş vakıf ve vakfiyeleri incelendiğinde elimizdeki sayı, Ayaş şehrine göre maalesef azdır. 29 adettir. Bunları 6 adedi vakfiye, gerisi şahsiyet kaydıdır. Ancak; eldeki vakfiyeler Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Evkaf Nezareti tarafından 1826 tarihlerinde kütük defterlerimize geçmiş , halen geçerli olan vakıflardır. Orijinalı şahıslar elinde bulunan veya yangın, deprem, sel gibi tabii afetlerle ortadan kalkan, yurt dışına kaçan, harf inkılabında cehalet eseri eski yazı diye yakılan veya toprağa gömülen vakfiyelerin sayısı maalesef oldukca yüksek gibidir !...
Elimizde bulunan belgelere göre Ayaş vakıfları muvakkat listesi
şöyledir :
Sıra No: Adı veya şöhreti Vakfın kaydı
------- ----------------------------------------- -----------------
1.El-hac Ali'nin Hamam ve dükkân vakfı........ Esas: 224-2010.
Nezareti Evkaf-ı Hümayûn'a mülhak evkafdan

Ayaş kasabasında bulunan El-hac Ali'nin hamam ve dükkanları icarından Çine Medresesi adı ile tanınan Şehir Medresesi vakfı. Bu vakfa ilk mütevelli ve müderris 9 Şevval 1271 H./
14 Haziran 1855 tarihinde tayin edilmiştir.
2.Derviş İmam Mahallesi'ndeki Camii Şerif..... Esas: 224-3395 Sani Salis Asker . 128; 227-31
Mülhak vakıftır. İlk görevli 17 Safer 1257H./
9 Nisan 1840 tarihinde tayin edilmiştir.
3.Kesikbaş Mescid-i Şerif'i.................... Esas: 224-4008.
4.Camii Atik demekle maruf Cami................ Esas: 227-31
Eski Cami. Mülhak Vakıf. İlk görevli
17 Safer 1272 H./18 Ekim 1855 M. tarihinde tayin edilmiş.

5.Akkaya Camii................................. Esas: 228-383.
6.Karakaya Ilıca Mescidi....................... Esas: 228-581
7.Aktaş Mescidi................................ Esas: 228-578
8.Hacı Recep Mahallesinde Kavaklı Mescid-i Şerif'i.Esas: 228-580
9.Aşağı Ilıca Mescidi .......................... Esas: 225-620
10.Killik Camii Şerif Vakfı...................... Esas:228-653
11.Şeyh Muhyiddin Camii ......................... Esas:226-1207 Sarı Sani Asker.1070
Camii cedid adı ile de tanınır. Mülhak vakıftır. İlk görevli 19 Kanunevvel 1286/1870 M.
tarihinde tayin edilmiştir.
1571 tarihli Ankara Livası Defterine göre Muhiddin Efendi oğlu Hacı Ali ve Nazlı bir medrese bina yaptırıp, 60.000 akçe vakfedip, onu onbirbuçuk üzre mauamele-i şeriyye olunup, hasıl olan rıbhından 20 akçe müderrise, 2 akçe mütevelliye, 3 akçe talebeye tayin olunup... hükmü bulunmaktadır. Burada % 15 faiz vardır. Bu vakıf, 1571 tarihinden çok daha önce tesis edilmiştir.
12.Ramazan Fakıh Camii ......................... Esas:2/2-180
13.Sultan Beyazıd Çiftliği ..................... 1055-66 -1133-6

Sultan II. Bayezıd'ın Cemaziyelevvel 901 H. Ocak 1496 tarihli Sultan'ın Amasya Külliyesi Vakfiyesine göre : "... yine bu evkaf cümlesinden olarak Uluayaş namındaki köyün tamamı, Karakaya namındaki Köyün tamamı, Bere nemındaki Köy'ün kablo mezrası, Kızılöz Mezrası, Ayaş eski Mezrası ile, Demürcü namındaki Köy mağara mezrasıyle, Çakmakcı Köyü'nün tamamı, Başayaş Köyü'nün tamamı, Kayalar Köyü'nün tamamı, Balçıcak Köyü'nün tamamı, Güdül namındaki Köy'ün tamamı, Kesanuş namındaki Köy'ün tamamı, Hacılar Köyü Körpeviran ve Şapanlu Köylerinin tamamı, Kırkıyın namındaki Köyün tamamı, Odan Köyü'nün
tamamı, Yüreğin Köyü'nün tamamı, Yassiviran, Viranvık, Aydıncık, Ahmurcuk, Kazan Köyü, Yenice, Saruayaklu Köylerinin tamamı ki; Uluayaş Köyü'nden Saruayaklu Köyü'ne kadar zikrolunan bu köylerin cümlesi bil'umum çiftlikleri ile beraber Ankara tevâbiindendirler.


2148 numaralı Defter'in 91-92. sayafaları. K.128 numaralı arapça vakfiye aslı.

1055 Numaralı Defterin 157 sırasında kayıtlı bulunan ber'ata göre Sultan II. Bayezıd Evkâf'ından olup Sinan Bey bin Ali Bey'in zapt ve tasarrufunda olan Çiftlik, Şeyh Salih Mezrası demekle maruf mezbur Sinan Bey evladına meşruta evladiyet üzere yarı hisse Zaviyedarlığa mutasarrıf Abdülbaki'nin vefatı üzerine büyük oğlu Seyyid Mehmed mevcut iken ahardan Seyyid İdris isimli kimsenin imtihan kaydıyla ber'at ve özür beyanıyla yerine Seyyid Mehmmed'e tevcih olunmasıyla ilgili ber'at. Şaban 1166 H./ Haziran 1753


Mehmed Aldan'ın 1965 yılında yayınladığı " Türlü Yönleri ile Ayaş " adlı eserinde belirttiğine göre Ayaş kazası Sultan II. Bayazıd'ın Amasya İmareti için vakıftır ve yıllık geliri 29.295 akçedir.

14.Tuti ve Sakine Hatunların Mezraları ........... 1133-5
Ayaş'da Ahmed ve Abdüllâtif ve Mehmed ile kızkardeşleri Tuti, Ayşe ve Sakine hatunların Ayaş sınırında Nim Çiftlik tarla ve mezraları ecdadları Mehmed Fakıh'a temlik olup,ellerine Mülkname i Hümayun verilip, bu yerleri vakf ve hasıl olan gallesini evladı evladına eşit olarak taksimi, buna ait evladı vakıftan Camii Atik İmam ve Hatibi Hasan evladı münkariz oldu diye hilaf-ı şart-ı vakıf berat ettirmekle mezkuruna Kadı Mustafa arzıyla ibka buyruldu.

15.Şeyh Oruç Zaviyesine Vakfolunan üç Çiftlik........ 1138-10
16.Haydar'ın Çiftlik yeri Vakfı...................... 1143-79

1139 H./ 1726 tarihli kayıtta, haydar Vakfı olan bir Çiftlik yerinin gallesine evladiyet üzre Hatice Hanım Mutasarrıf olup, ber'atsız oldduğundan, ber'atının yeniden verilmesi buyruldu.
17.Pırçesıraç Camii ................................. 481-55
18.Sufiler Cemaati Meşihat vakfı..................... 483-495
19.Cûce Camii....................................... 413-515
20.Halil Bey Mescidi Vakfı.......................... 483-537
21.Medrese-i şehir ve Medrese-i Hüseyin el-hac Ali.. 484-1204
22.Büyük Camii...................................... 484-1271
23.Hazret-i Bünyamin Camii yanındaki Tekkesi........ 483-561
24.Mehmed Emin ibni Hafız Ömer'in Medresesi......... 483-560
25.Mehmed bin Şaban'ın Han ve Dükkânı................. 731-188
26.Hacı Ali Mahallesi, Hacı Ali Vakfı.....Defter No.1055, Sayfa.64

Ayaş'da havı Veli mahallesinde Hacı Ali Mescidi'nde yarım akçe ile imam olan Hasan'ın vefatı sebebiyle İmam Mustafa'nın oğlu Mehmed Halife'ye Kadı Ahmed arzıyla buyruldu. Cemaziyelahir 1158 H. / Temmuz1745.

27.Ahi Beyazıt Çiftliği .............................. 1055-64
Sayın Mehmet Aldan'ın yayınına göre 1571 tarihli Tapu ve Kadostra Genel Müdürlüğü Arşivi'ndeki kayıttan Ahi Bayezıd oğu Ahi Elvan tasarrufunda olan çiftlik kadimü'l-eyyamdan vakıf olagelmiş ibaresi bulunmaktadır ki, bu kayıttan vakfın 1571'den çok önceki tarihlere dayandığı anlaşılmaktadır.

Vakıflar Genel Müdürlüğünde bulunan katıtta ise Ahi Bayazıd Çiftliği vakıf yeri mutasarrıfı olan Hacı Ahmed Halife vefat ettiğinden sulbi oğlu es-Seyyid Hasan Halife'ye, Kadı Mustafa Efendi arzıyla tevcihi, Şehri Şevval 1159 H/ Ekim 1746.

28.Mehmed Çelebi bin Hacı Ali Camii .................. 1066-35
29.Ömer Mahallesi'nden Hacı Hasan Ağa bin Mehmed'in
Demirci Dükkanı Vakfı........................... 605-295-300 “ Esas 227-33
Elimizde Vakfye metni tam olarak bulunan vakıflar ise şöyledir :
1. es-Seyyid el-hac Mes'ud Ağa ibni es-Seyyid Mehmed Tahir Efendi'nin 17 Rebiu'l-ahir 1259 tarihli vakfiyesi. 5 Mayıs 1843 Defter No:607-72-114.
Bu vakfiyenin tetkikinden :
1. citli Kur'an-ı Kerim,
2.İki cilt Tefsirü'l- imamü'l-Kadı el-Beyzâvi,
3.Dört cilt Tefsir-i ve

4.İki cilt Şifa-i Şerif,
5.İki cit Mülteka'l-ebhur ,
6.Bir cit Şerh-i Mülteka'l-Müsemma bi'l-Feraiz li'a Sivasi
7.Üç cilt Asım Efendi'nin Kamus Tercümesi,
8.Onsekiz adet Musaf-ı Şerif
9.21 adet dükkan ( berber, demirci, ayakkabıcı, kasap v.s.)
10.Yemeni türü ayakkabı satan Hattap Pazarı,
11.Kırkpınar vakfı,
12.Yukarı cami Vakfı,

13.Camii Atik Vakfı,
14.İğdeci Hanı, 15.Terziler Sokağı,
16.Deve Pazarı,
17.Çay kenarındaki köprü,
18.Nakşibendiye Tekkesi,
19.Muvakkithane,

2. İstanbul Üsküdar'da oturan Şerife Müslime Hanım binti'l merhum es-Seyyid el-hac Mehmed Mes'ud Ağa Vakfı. 23 Cemaziye'l-evvel 1280 . 25 Ekim 1863 Defter No: 607-74-115.
Bu vakfiyenin tetkikinden Ayaş'da kargir hamam ve yanındaki bahçenin vakfedildiği anlaşılmaktadır.
Hamam ve bahçenin 5.000 kuruşluk yıllık kirasından :
1.Hamamın tamir ve ısıtılması, aydınlatılmasına¦¦¦¦.. . 1.500 Krş.
2.Seyyid Mustafa Bünyamin Ayaşi Hz.lerinin Türbe, Cami, Kütüphane ve Tekkesi'nin bakım ve ısıtılması 1.500 Krş.
3.Bünyamin Ayaşi Medresesi tamirine ................ 500 Krş.
4.Tuvalet temizliği, aydınlatma için zeytinyağıalınması için ........ 500 Krş.
5.Medrese Müderrisi ile Kütüphaneciye .............. 500 Krş.
6.Türbedarlık görevi yapan Caminin kayyumuna .....300 Krş.
7.Cami imamına ..................................... 200 Krş.
8.Kira geliri artarsa, kalan para 10 hisseye ayrılarak :
3 hisse hamamın tamirine,
3 hisse Türbe, Cami, ve Tekke tamiratına,
1 hisse medresenin tamirine,

1 hisse türbenin aydınlatılması ce levazımat alınmasına,
1 hissesi müderris ve hafız-ı kütüb'e,
1 hissenin 3/5'i müezzine, 2/5'i imama verilmesi şart koşulmuştur.
Vakfiyenin incelenmesinden Eylül 1914 yılında Ayaş kazası Naibi'nin Ahmed Hamdi olduğu anlaşılmaktadır. Vakıf İstanbul'da gerçekleştiğinden şahitlerin isimlerini buraya almaya lüzum görülmemiştir.
3. Mehmed Çelebi'nin Evahir-i Muharrem 1303 tarihli vakfiyesi: Ekim 1885 ortaları Defter No:590-183-167 -2316-144
Ayaş, Ferahfakıh mahallesinde Sülüklü Pınar mahallesinde oturan Hacı Mehmed Çelebi'nin yaptırdığı Mescid-i Şerif, bir Büyük Han ve dükkanları vakfı.
a.Sülüklü Pınar = Arif Çeşmesi
b.Nehir (Çay) kenarında Büyük Han,
4.Camii Kebir Mahallesi sakinlerinden es-seyyidü'l hac Mehmed ibn-i Seyyid Şa'ban vakfı. Evail-i Zilhicce 1167 H./ Eylül 1754 M.
731 Numaralı Defterin 188 sayfa 108 sırasında kayıtlı Ayaş, Camii Kebir Mahallesinde oturan Seyyid Şaban oğlu Hacı Seyyid Mehmed ; Eylül 1754 tarihine İki odalı Han, bir aralık (sofa ?) ve altındaki iki bakkal dükanını ve arsasını , geliri Medine-i Münevvere fukarası yararına vakfetmiştir.
Yıllık kirasından elde edilen 40 kuruşun, Medina fukarasına, 10 kuruşun han ve dükkanın bakımına, 5 kuruşun ise mütevelliye verilmesini şart koşmuştur. Mal mütevelli Mehmed bin Ali'ye teslim edilmiştir.
Şahitleri ise; Mustafa bin Hami,
Hüseyin bin Mustafa,

Osman bin Ali,
Mustafa bin Öksüz Ahmed, Mehmed bin Arif,

Mustafa bin Mehmed,
Ebu Bekr bin Mustafa'dır.
Ancak, Seyyid Hacı Mehmed'in vefatından sonra varisleri itiraz etmişler ise de aşağıda belirtilen Mahkeme kararı ile onlarda bu vakfın doğruluğunu kabul etmişlerdir . Şöyleki :
Hanın kirasının Medine-i Münevvere fukarasına verilmesi vakıf şartıdır. Ancak mirascıların önce bu vakfa karşı çıkmaları üzerine Seyyid Hacı Mehmed ibni Seyyid Şaban'ın vefatından önce şifahi vakıf yapması ve vefattan sonra bu hususta fetva verilnesi üzerine, kadılık tarafından yapılan muhakeme ve karar neticesi vakıf sahih olarak gerçekleşmiştir.
Yapılan yazışmalardan, Kasım 1756 tarihinde Haremeyn-i Şerifeyn Müfettişi'nin Hacı İbrahim Hanif Efendi olduğunu görüyoruz. Bu konuda bir de ferman bulunmaktadır.
Vakfın şahitleri ise oldukça fazladır. O devirde Ayaş'ta yaşayan kimseleri belirtmesi açısından buraya aynen alıyoruz:
Seyyid İdris Efendi bin Seyyid Mustafa,
Hacı Hasan ağa bin Hacı Musa,

İsmail bin Hacı Ahmed Efendi,
Ahmed Ağa bin Ramazan Bey, Seyyid İbrahim bin Ramazan Bey,
Mehmed bin İbrahim Beşe an karye-i Sara (?)
Hacı Mehmed bin Hacı Hasan an karye-i Akdere ( ?) , Seyyid Mustafa bin Seyyid İbrahim Hancızade,

Hasan bin Elvan an karye-i Orta Berekât, Hüseyin bin Hasan Beşe Katibzâde,
Seyyid Hüseyin bin Seyyid Derviş an kasaba-i Bire Köyü,
Seyyid Hacı Recep bin Seyyid Abdu'llah an kasaba-i Bire Köyü, Mustafa ibn-i abdu'lkâdir,

Mustafa ibn-i Cüneyd,
Seyyid Ömer ibn-i Seyyid Osman,
Mustafa ibn-i Deli Ahmed,
Mehmed Ağa bin Hasan ağa Dervişzâde, Ömer Beşe ibn-i Ebu Bekr Beşe,
Osman Beşe ibn-i Ali Beşe,

Halil Beşe bin Ahmed Ağa,
Muhzırbaşı Mustafa ve gayrihim.
Şahitlerin incelenmesinden beş kişinin hacı, 10 kişinin ise seyyid olduğunu anlıyoruz.
Vefat eden Seyyid Hacı Mehmed ibni Seyyid Şaban'ın varisleri Fatma Hanımdan doğan Süleyman ile Amcazadesi Seyyid Hacı Musa bin Seyyid Receb'in mirasden kalan iki göz han, bir dükkan ile altındaki iki dükkan'ın vakfı. 1170 Muharrem H./ Eylül 1756 . 731 numaralı Defterin 188 sayfa, 109 sırasında kayıtlıdır. Ayrıca 2104 numaralı defterin 185 sayfa 115 sırasında da kayıtlıdır.
1881 tarihli Ankara Salnamesine göre Mustafa Bünyamin Veli Hazretlerinin Türbesi yanındaki kütüphenede 325 cilt yazma eser mevcuttur ve Kemal Paşa'nın hayratıdır, denmektedir. Ayaşlı yaşlıların ifadesine göre, harf ınkılâbında, bu kütüphaneden çıkarılan yüzlerce cilt eser, günah olmaması için o devirde Ayaş Çayı'na atılmıştır. Böylece kültür tarihimize ait nadide eserler, yanlış anlama yüzünden yok olup gitmiştir.
Elde bulunmayan vakfiyeler ise şunlardır :
1. Ulu Camii vakfiyesi, Külliye şeklinde olması gerekir. Külliye uzantılarının camiin güney tarfında Çaya yakın kısımda bulunması düşünülmektedir. Halen pazar yeri olarak kullanılan yerdedir. Belediyenin elinde bulunan pazar yerinin vakıf malı olması gerekir ?
2. Şeyh Bünyamin Ayaşi Hazretlerinin vefatından sonra müritleri tarafından bir vakıf tesis edilmiş isede şahsiyeti kayıtlıdır. Vakfiye mevcut değildir. Halen okul olan yer veya, Camiin güney cephesi ile çeşme arası Nakşibendi Zaviyesi yeri olabilir. Kütüphane ve imaret yeri ise, şimdiki okul yeri olduğu akla geliyor ?
3. Ayaş şehri'nin vadi yamacına yaslanması ve Uğurlu Çayı'nın
zaman zaman taşması, tabii afetler sebebiyle bazı vakıf eski eserlerin yok olduğu akla gelmektedir !..
Ankara ipeğinin meşhur olduğu, Ankara'nın bir Ahi merkezi olduğu düşünülürse, Ayaş'da ipekböcekciliğinin eski tarihlerde gelişmiş olması ve Ankara ipeğinin yuvası olması, ahi zaviyesinin bulunması hatırdan çıkarılmamamsı gereken düşüncelerden de biridir. Aslında Ahi Bayezıd Vakfı olduğu hatırlanırsa, diğer Ahi beylerinin de vakfı bulunduğu kolaylıkla tahmin edilebilir.
4.İstanbul-Bağdad kervanyolu ve antik Roma yolu üzerinde bulunan kaplıcalarıyla ünlü Ayaş'da ilk vakıf Bünyamin Ayaşi Hazretleri ile başlamayıp çok daha eski tarihlere inmesi gerekir. Ayaş Ulu Camii, mimari karakterine göre XIV. yüzyıl eseridir. 1074 yıllarında Bilecik-İznik önlerine gelen Selçuklu Türkleri bu tarihlerden sonra her halde Ayaş'da da vakıf kurmuşlardır. Selçuklu vakfiyelerinin eldeki sayısı 75'in altında bulunmaktadır. O halde, Selçuklu Devri ile Erken Osmanlı dönemine ait, hatta yükseliş devrine , Kanuni Dönemine ait vakıf ve vakiyelerin bulunması icap eder. İleride yapılacak araştırmalar bunları gün yüzüne çıkaracaktır, zannederim !...Ayaşlıların da artık bu konulara inerek ecdadlarının bıraktıkları kültürel mirasa sahip çıkıp, korumalı ve yeni araştırmalarla Selçuklu, Beylik ve Erken Osmanlı vakıflarını gün ışığına çıkarmaları bir vicdan borcudur.
02.07.1993

,02.07.1993
Yazar : Sadi Bayram
Konuyla İlgili Diğer Başlıklar:
  • Kur'an Ve Bilgisayar-computer Ilişkisi
  • Amasya Uluslararası Alimler Sempozyumu Ardından
  • ?Îdî-zâde -Âkif-zâde Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Sultan ıı. Bayezıd?ın Hattatı, Amasyalı şeyh Hamdullah Kur'an-ı Kerim'i Ve Bir Hâtıra
  • ?Îdî-zâde (- âkif-zâde) Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Osmanlı Döneminde Latin Harflerine Geçiş çalışmaları
  • Mühr-ü Süleyman Ve Türk Kültürü
  • Izgü Mescid
  • Taceddin Sultan Ve Evradı
  • çift Başlı Kartal
  • Türk Kültüründe ölüm
  • Bâki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedâdır
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Bosna- Hersek Ve Balkanlarda Vakıf Kültür Izleri
    (seminer Konu?mas? )
  • Ahlat Vakıfları
  • Selçuklu Kervansaraylarının Turizme Açılması
  • Hasan Paşa'nın Vakfı, şeyhülislÂm Ankaravi Mehmed Emin Efendi Vakfiyesi, Ve Ankara Sulu Han HikÂyesi
  • Yemen Fatihi Gazi Sinan Paşa Vakfiyeleri, Tezyinatı Ve Türk Süsleme Sanatındaki Yeri
  • Yakın Tarihimizde Merzifon, Merzifon Anatolian Koleji
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Türk Hat, Yazı-resim, Cilt Ve Tezhip Sanatı Ile Ilgili
  • Vakıflar Dergisi Makaleler Fihristi ( 27. Sayıya Kadar )
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Sultan ıı. Mahmud'un Vakfiyelerindeki Tezyinat
  • Maniheizm Doğuşu, Gelişimi Ve Tesirleri
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Türk'ün Yolu Nereye Gidiyor
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Osmanlı Devleti Hakkında Bir Kronoloji Denemesi
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphrodosıas'ı ( Tisan )
  • Anadolu Turk - ıslam Sanatında Bazı Yapılar Ve Kronolojıye Aıt Katalog Denemesı...
  • Türk Kültüründe ölüm !
  • Büyük Türk Düşünürü Hacı Bayram-ı Veli Ve Akkoyunlu Uzun Hasan'ın Ankara Hacı Bayram Türbesi'ne Vakfettiği H
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Anadolu'da Ilk RufÂiler Ve Hz.zeynel Abidin Ali Er-rufÂi El-abdali El-kayserani Soyuna Ait Bir Deneme Anad
  • Osmanlı Döneminde 1899 -1920 Yıllarında Istanbul Camilerinden çalınan çiniler
  • Peygamberler şehri Tarsus Ve Tarsus'da Bir özbek Vakfı
  • Başkent Ankara'nın Ihtiyacı Olan Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak ?
  • Ankara Ulus Semtinde Türk Vakıf Araştırma Merkezi'nde 15.11.1998 Tarihinde Hali Sergisi Açılış Konuşması
  • Prof.dr. Albert Gabriel'e Ait Bazı Belgeler
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ahilik Ve çıraklık Eğitim Ve öğretim Vakfı
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Cumhuriyet'in Derinliklerinden Hatıralar : Eski Ankaralılardan Dostum Sayın Nurettin Daş Ile
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphorodisias'ı ( Tisan Yapı Kooperatifi )-anatolıan : The Cradle Of Cı
  • Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve
  • Bektaşi Nutku (kendini Bil Ki, Tanrıyı Bilesin)
  • Kültürümüzde Hoşgörü
  • Fatih Sultan Mehmed'in Eyüp Sultan Külliyesi Vakfiyesi
  • Hicaz Demiryolları Ve Vakıflar
  • Mostar Köprüsü Restorasyonu Hakkında Ilk ön Rapor
  • Atatürkün Vakıflar Hakkındaki Konuşmalrı
  • Selçuk-name
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Konyadaki Esk; Eserler Hakkında Atatürkün Başbakan Ismet Inönüye Telgrafı
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ord.prof.dr. Ahmed Süheyl ünver
  • Türk Kültürü Ve Yoksulluğu Ortadan Kaldırmak Için
  • Istanbul'un Fethine Kadar Beylik Dönemi Vakfiyeleri
  • Kıbrıs, Gürcistan, şirvan Fatihi Lala Mustafa Paşa'nın 1563 Tarihli Vakfiyesi
  • Vakıf Arazilere Ve Gayrimenkullerine Tecavüz Ve Düşündürdükleri
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Tekke Ve Zaviyelerin Kapatılmasından Sonra Taşınır Kültür Varlıklarının Korunması Ile
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan 1783-1810 Tarihleri Arasında Işlem Görmüş Bir Mühür Tatbik Deft
  • Türk Kültürünün Temeli Vakıflardır
  • Kültür Bakanlığı Tarihçesi Ve Milli Kültürümüz
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Eyüp Sultan Türbesi'nde 1919-1920 Tarihlerinde Yapılan
  • Merzifonlu Hacıbayramoğlu Maden Mühendisi Mehmed Akif Efendi
  • Selçuklu Tarihi, Selçuk Adı
  • Cumhuriyet Dönemi Kültür çınarlarından : Mahmut Akok
  • Mardin Vakıfları,imam Zeynel Abidin'in 1158 M. Tarihli, Ve
  • Tarihte Türk Adı Ne Zaman Ortaya çıktı ?
  • Sahib Ata Fahrü'd-din Ali'nin Konya Imaret Ve Sivas Gökmedrese Vakfiyeleri
  • Phil.dr.hamit Zübeyr Koşay
  • Bulgarlar'ın Antik Başkenti Bulgar şehrindeki Islam Dönemi Mimari Eserlere Ait Panorama
  • Taşınır Kültür Varlıklarımızın Korunması Ve Yasa Dışı Trafiğinin önlenmesi
  • Ragıp Efendi'nin 1913-1922 Yılları Sibirya Ve Türkistan
  • Istanbul Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nde Bulunan Tılsımlı Iki Gömlek Ve Kültürümüzdeki Yeri
  • Niksar Vakıflarına Genel Bir Bakış
  • Gazi Yahya Paşa'nın 1506 Tarihli Vakfiyesi
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Kanuni Sultan Süleyman'ın Oğlu şehzade Mehmed'in 1548 Tarihli Vakfiyesi, Hududnamesi Ve Türk Sanatındaki Yeri
  • Merzifon Ulu Camisinin Yeri Ve Merzifon'da Türk Islam Eserleri
  • Merzifon, çelebi Sultan Mehmed Vakfı üzerine Bazı Belgeler
  • Hayat Ağacı, Kültürümüzdeki Yeri, önemi Ve Mitlerin Ardındaki Gerçek
  • Türk Kültürünün Izleri üzerinde Araştırmalar: Etrüskler'in Ilk Vatanı Anadolu Mu? : Truva Savaşı Ve Etrüskler
  • Yıldız çini Fabrikasına Ait Birkaç Vesika
  • Selçuklu Vakfiyeleri üzerine Bazı Düşünceler
  • Xıv. Asırda Tezhiblenmiş Beylik Dönemine Ait üç Kur'an Cüzü
  • Baki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedadır
  • Osmanlı Devletinin Kuruluşunun 700. Yıldönümü Münasebetiyle: Sultan ı.mahmud'un Orjinal Iki Vakfiyesi
  • ııı. Selim'in Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve Türk Süsleme Sanatına Batı Sanatının Tesirleri
  • Osmanlı Dönemi Bazı Vakfiyelerin Hayır şartlarından Damlalar !
  • Bektaşilik Ve Masonluk
  • Minyatürle Ilgili Seçilmiş Bibliyografya
  • Kaynaklara Göre Güney-doğu Anadolu'da Ptoto- ön Türkler
  • çelebi Mehmed Vakfı Arazisi üzerine Kurulan Merzifon Anatolian Koleji Ve Hastaneye Ait Bilgiler
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Safranbolulu Izzet Mehmet Paşa Vakfiyesi Ve Kütüphanesine Ait Tezyinatlı Iki Kur'an-ı Kerim
  • Istanbul Depremleri Ve Mimar Koca Sinan'ın Bilinmeyen Bazı Teknikleri
  • Merzifon'da Bilinmeyen Br Türbe '' Künbet Hatun ''
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkındaki Yönetmelik
  • Bitlis Vakıfları Ve Vakıf Eski Eserleri
  • Vakıf Eski Eserlerin Yeni Koruma Politikası
  • Sultan ııı.osman Vakfiyesi, Tezyinatı, Cilt Sanatı Ve Türk Kültüründeki Yeri
  • The Deed Of Foundatıon Of Sultan Osman The Thırd, ıts Embellıshments, Bındıng And ıts Place ın Turkısh Culture
  • Hacı Bektaş-ı Veli, Merzifon'da Piri Baba, Budapeşte'de Gül Baba Ve Bazı Bektaşi Vakıfları
  • Nurbanu ( Atik ) Valide Sultan'ın Istanbul-üsküdar'da 1582 Tarihinde Tesis Ettirdiği Vakfiyesi
  • Girit Defterdarı Rıdvanzade Hacı Mehmed Efendi Oğlu Ali Efendi'nin 1748 Tarihli Vakfiyesi Ve Tezyinatı
  • Bir çınarın Ardından... Yılmaz önge Dostumuz Hakkında Kısa Anekdotlar...
  • Beyhan Sultan Vakfiyeleri Ve Tezyinatları
  • Beypazarı Vakıflarına Genel Bir Bakış Ve Beypazarı Sadr-ı Azam Nasuh Paşa Hanı
  • Türk Kültürü Ve Biz
  • Bulgaristan'da Bulunan Osmanlı Vakıflarıdan Bir Demet
  • Bulgaristan'da Müftü Yardımcısı Yetiştiren Bir Vakıf Kuruluşu: Nüvvap
  • Ladik Ve Seyyid Ahmed-i Kebir Er-rıfai Hazretleri
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesi'nde
  • Bektaşi Nutku
  • Balkanlar Ve Kosova Facıası
  • Cumhuriyet'in Kuruluşunun 90. Yılında Başkent Ankara:
  • Istanbul Fethinin 555. Ayasofya'nın Müze Olmasının 74. Yıldönümü Vesilesiyle:
  • Atatürk'ün Vakıflarla Ilgili Sözleri
  • 893 H / 1488 M. Tarihli Akkoyunlu Yakub Han Vakfiyesi
  • Komünizmin Sembolü Lenin Yıkıldı, Sıra Bizans'ı Dize Getiren Fatih Sultan Mehmed'e Mi Geldi ?
  • Afganistan Tarihine Kısa Bir Bakış Ve Türk Subaylar Eskden Olduğu Gibi Milenyumda Da Afganistan Ordusunun EğitimÄ
  • Hacı Bayram-ı Veli Ve Tarıhe Bağlılık
  • Amasya-taşova- Alparslan Beldesi Seyyid Nureddin Alparslan Er- Rufâi'nin 655 H./1257 Tarihli Arapça Vakfiyesi Tercümesi Ve
  • Birgi Ulu Camii Içşn 1327 M. Tarihinde Yazılan Kur'an
  • Ankara'da Roma Anıtı- Res Gestae
  • A N " Akhi " Genealogical Tree
  • Milenyum Ruyası: Osmanlı Devleti'nin 700 Kuruluş Yıldönümü Ve Düşündürdükleri üzerine Bir Deneme
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Kendinden Desenli üzeri Yazılı Iki Kumaş
  • Kur'anda Yol Gösterici Ayetler
  • Osmanlıda Resi Ilk Müze Adı Ne Zaman Ortaya çıktı?
  • Amasya Vakıflarına Toplu Bakış
  • Izmir Bahri Baba Eski Musevi Mezarlığı
  • Anadolu'da Xııı. Yüzyıl Başlarında Bir Rufâi Zaviyesi
  • Glazed Tles Stolen From ıstanbul Mosques Between 1899-1920 Ottoman Period
  • Sultan ıı. Abdulhamid'in 1888 Tarihli Vakfiyesi Tezyinatı Ve Osmanlı Imparatorluğunda Ilk Toplu Konut Projesi
  • Tokat Vakıfları
  • şehirciliğe Katkısı Olan Kadınlar: Istanbul _üsküdar- Toptaşı, Nûrbânû ( Atik Valide ) Sultan Külliyesi
  • Türk Hâkimiyeti Döneminde Merzifon Mezarlıkları
  • Anadolu'da Xııı.y�zyıl B�r Rufa� Zav�yes�
  • Hayatını Vakıflara Vakfeden Y.mimar -mühendis Prof.dr. M. ılmaz önge
  • Başbakan Ismet Inönü'nün Cami,mescit Ve Diğer Vakıf Eski Eserlerin Korunmasıyla Ilgii Bütün Bakanlıklara Ve Genel Müdürlüklere G
  • EvkÂf-ı IslÂmiye Müzesi'nin Kuruluşu Ve Yönetmeliği
  • Giresun Ili Vakıflarına Toplu Bir Bakış
  • Türk-islam Yapılarında Kronoloji Denemesi
  • Merzifon Tarihinden Yapraklar
  • Momumentum Ancyranum-res Gestae- Ankara Yazıtı-augustus'un Yaptı?ı ??ler
  • Bayramlu Beyliği (hacıemiroğulları )
  • Osmanlı Devletinde Vakıflar Ve Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakfiyeleri
  • Kur'an Ve ılım
  • Kur'anda Yol Gosterici Ayetler
  • Kur'an'ı Kerimdeki Cinle Ilgili Ayetlerin Tamamı
  • Kur'an-ı Kerim'ın Arapca ındırılmesı ıle ılgılı Ayetler
  • Xıı-xııı.yüzyıl Türk Hamamları
  • Tanrı Ve Yazğı
  • Balkanlar Ve Kosova Faciası
  • Amasyalı Meşhur Eski Devirdeki Tarihçiler
  • Başkent Ankaranın Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak
  • Anadolunun Gobegınde 1229 Tarıhlı Tascı Ustalarının Dantel Gıbı ısledıgı Dıvrıgı Ulu Camı Ve Darussıfası
  • Merkez Efendının Mursıdı Merzıfonlu Sunbul Sınan
  • Merzıfonlu Tarıhcı ısmaıl Hamı Danısment
  • Amasyalı Tarıh Ve Cografyacılar
  • Milli Kütüphane'nin Dire?i Dr. Müjgan Cunbur 85 Ya??nda
  • Bektasılık Ve Tasavvuf
  • Alev?lerde Nas?p Alma Tören?
  • Asker? Kat?p Hafız ?brah?m Ethem Efend?’nin Eyüp Sultan Türbes?ne A?t Nukut Vakf?yeler? - Türkiye Vak?flar Bank.özelle?tir
  • Tar?kat-ı Rufaî ( Anonim )
  • Türk Tezh?p San'atına Genel B?r Bakı?
  • Sultanahmet Halı Müzes? Ve Vakıflar
  • Tokat Vakıfları
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  •