TÜRK-İSLAM KÜLTÜR VE MEDENİYETİ - TURK'S AND ISLAMİC CİVİLİZATİOAN, FOUNDATİONS, ART,HİSTORİCAL ART, HİSTORY
HİCAZ DEMİRYOLLARI ve VAKIFLAR
HİCAZ DEMİRYOLLARI ve VAKIFLAR

Sadi BAYRAM



Atatürk Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Tarafından Hatay'da Düzenlenen Ortadoğu'da Osmanlı Dönemi Kültür İzleri Uluslararsı Bilgi Şöleni Bildirileri- Papers Submitted to International Symposium Otoman Heritage İn Middle East, 25-27 Ekim 2000, C.I, s.115-129'da yayımlanmıştır..



Hamidiye Demiryolları adı ile de anılan Hicaz Demiryolları, , bazı harçlara ek vergi de konarak, halkın bağışı ile yapılarak hizmete girmiş, 2 Ağustos 1914' den 8 Mart 19l7'ye kadar Evkâf Nazırlığı tarafından işletilmiştir.
Sultan II. Abdülhâmid'in "Eğer demiryolu geçecekse, benim sarayımın üstünden de geçebilir" diyebilecek kadar demiryollarının önemini kavrayan, yeniliğe açık, ülkenin kalkınmasını isteyen, ağır dış baskılara rağmen, İsmet İnönü'nün II. Dünya Savaşı'nda yaptığı gibi ülkeyi 27 yıl harbe sokmadan, politik manevralarla idare eden soyunun ve Osmanlı topraklarındaki velilerin türbelerini şahsi serveti ile onartan bir Padişah olduğu unutulmamalıdır. Bursa Osman Gazi, Orhan Gazi, Şehzadeler Türbesi, Ankara Taceddin Sultan , Samsun-Lâdik Küçek Seyyid Ahmed-i Kebir, Kayseri Zeynel Abidin Ali türbeleri hemen akla gelen birkaç örnektir.
Vakıflar; Osmanlı Devleti topraklarında daima yeniliği getiren, bütçesi o dönemdeki her kuruluşun üstünde olan, memleketin eğitim, sosyo-kültürel, sağlık, ekonomik, bayındırlık gibi hizmetlerine cevap veren ileri bir kuruluş olup, Anadolu'dan toplanan paralar, Osmanlı ülkesinin imâr ve ihyasına harcanmıştır.

Osmanlılar, Batılı devletler gibi, zaptettiği toprakları sömürmemiş, bilakis Anadolu yerine, onları kalkındırmış, hizmet götürmüş, adâleti, Ahi ve ahilik kültürü münasebetiyle üç kıt'ada 625 yıl hükümran olmuş, varisi olan Türkiye Cumhuriyeti de Osmanlı İmparatorluğu'nun dış borçlarını mali durumu uygun olmamasına rağmen ret etmeyerek, 1954 yılına kadar ödeyen asil bir ulustur.
Mukaddes Topraklar olarak adlandırılan, Hicaz'a giden kervan yollarına 30 km. de bir han ve kervansaraylar yaptılar ecdadımız, o devrin modem teknolojisi olan demiryollarına da önem vermiş ve Hicaz Demiryolunun finansesini üstlenmiştir.

Hicaz yöresine demiryolu yapılmasıyla ilgili olarak en geniş rapor, 1892 Şubat ayında Bahriye Nezareti'ne sunulan, Cidde Evkâf Müdürü Arap Ahmet İzzet Paşa'ya aittir. 19 Şubat 1892' de zamanın Padişahı II. Abdülhamid'e sunulmuştur. Padişah da konuyu incelemek üzere Erkan-ı Harbiye Feriki Mehmed Şakir Paşa'yı görevlendirmiştir. 25 Şubat 1892' de Şakir Paşa görüşlerini Padişah'a sunmuştur. II. Abdülhamid, hemen işe başlama talimatı vermiş, projeler hazırlanmaya başlamış, ancak 8 yıl sonra tatbikata geçilebilmiştir .

1.464 km. uzunluğundaki Hamidiye Hicaz Demiryolu'nun sadece demiryolu maliyeti 3.066.167 altın liraya baliğ olup, bir km. si 2.094 liradır (55.000 Frank). Ancak; alt yapı ve tevsi ile birlikte toplam maliyeti 4.558.000 liradır. Bu durumda km. si 3.113 lira 39 kuruştur .
İnşaat sırasında, istasyon binalarının yanında, yolların alt yapısı da hazırlanmış, 2.666 adet köprü-menfez, 7 gölet, 7 demir köprü, 9 tünel (en uzun 240 m. ), tamirhane, Hayfa' da iskele, dökümhane, Tebük ve Maan'da birer hastahane, Der'a ve Semâh'ta büfe, 37 su deposu yapılmıştır. Askeri birlikler, (15.000 kadar) demiryolunda çalıştırılmış, işçi giderlerinden tasarruf yapılmıştır. Normal işçiye günlük 7-8 kuruş ödenirken, askere 4 kuruş ödenmiş, bu şekilde de askere para ödenebilmiştir.

Ray ve traverslere 1.403.805 lira, vagonlar için 309.212 lira ödenmiş, traversler Antalya, Sinop, Bolu, İnebolu, Mersin ve Balıkesir ormanlarından kesilmiştir.
Suriye'deki mühendis ve teknik personel maaşları, Ameliyat Taburlarına verilen ücret ve ikramiyeler 1.700.219 liradır.

1906 yılına kadar 750 km.lik demiryolu yapılmış, 1 Eylül 1906'da 233 km.lik Maan-Tebük, 1907'de Tebük-el Ulâ hattı tamamlanmıştır. 323 km'lik el ulâ Medine hattı Mühendis Hacı Muhtar Bey'in başarılı çalışmalarıyla bitirilmiştir.
Bedevi kabileleri kervan yollarından geçen hacılardan ekonomik çıkarlarını kaybetme duygu ve düşüncesi, bölgedeki nüfuzlarının Osmanlı Devleti'nce yok edileceği endişesiyle demiryollarına saldırılar yapılmış, bir kısım Osmanlı askeri şehit edilmiş, bunun üzerine İnşaat Nazırı Kâzım Paşa emrindeki asker sayısı 15.000'in üzerine çıkarılmıştır. Demiryolu Medine'ye yaklaştığında tecavüzler daha da artmış, telgraf telleri kesilmiş, direkleri yakılmış, traversler sökülmüş, raylara kayalar konmuş, buna rağmen 31.07.1908' de el Ulâ-Medine Hattı tamamlanmış, 01.09.1908'de Yaver Müşir Abdullah Paşa refakâtinde 4. Ordudan Mirliva Sait Paşa Medine'ye hattın açılışına gitmişlerdir.

Hamidiye Hicaz Demiryolu 1900 ve 1901 senelerinde Ziraat Bankası'ndan verilen 100.000 liralık kredi ile başlanmış ve 1908 yılına kadar her sene 50.000 lira vermeyi taahhüt etmiştir .
Ayrıca vatandaşlardan bağış toplanmış ve toplanan bağışların başka yerlere sarf edilmemesi için de İane Komisyonları görevlendirilmiş, yardımlar sıkı takibe alınmış, koordinasyon sağlanmıştır. Bu konuda ve demiryollarında çalışan memurlar, kadroları nerede ise oradan maaş almışlar, demiryollarına yük getirmemişlerdir.

Önceleri İane biletleri satışa çıkarılmış ve iane biletlerini almak için zorlamak, kesinlikle yasaklanmıştır. Bağış propagandası sürmüş, Sadrazam 75.000 kuruş, Şeyhülislam 55.000 kuruş, Serasker 40.500 kuruş, Tophane Müşiri 40.500 kuruş Şurayı Devlet Reisi 40.500 kuruş, Nafıa Nazırı 71.000 kuruş, Adliye 36.000, Dahiliye, Maarif, Evkâf Nazırları 36.000'er kuruş bağış yapmışlardır .


Her vilayette komisyonlar teşkil edilerek bağışlar toplanmıştır. Misal olarak; Aydın ViIayeti 86.000, Bursa 81.200, Van 2.316, Trabzon 15.000, Bitlis 3.500, Adana 6.380, Kudüs 5.400 kuruş bağış yapmıştır. Halk da ayrıca, Tekaüt maaşlarını ve miraslarını Hicaz Demiryollarına bağışlamışlardır.
Ayrıca Bakanlıklar, Genel Müdürlükler ile ordu, ilmiye sınıfı, sağlık sınıfı, eğitim sınıfı bağış sözü vermiştir.
Hindistan, Mısır, Fas, Tunus, Cezayir, Singapur, Cava, Güney Afrika, Rusya Müslümanları, Balkanlar, Bosna-Hersek, Kıbrıs, Viyana, Fransa, Amerika, Almanya'dan da muhtelif miktarda bağışlar gelmiştir .
Değerli evraklara da çeşitlerine göre Hicaz Demiryollarına yardım amacıyla soğuk damga basılmıştır. Pullar yapıştırılmış ve gelirleri demiryollarına aktarılmıştır.

Gümrük, Esnaf, Köşe Sarrafı, Simsar Tezkireleri, Mürur, Ağnam Tadad, Ağnam Yoklama, ve Aşar Hasılat Tezkireleri, Vergi Tezkireleri, Orman Mürür Tezkireleri, Şurayı Devlet Mazbataları, İhtar, Tercüme-i Hal, Tescil Varakaları, Tapu Senetleri, Münakaşa ve Müzayede Kaimeleri, Ruhsatnameler, İcar ve İsticar-ı Akar Sözleşmeleri, Evrak Numara Pusulaları, Masraf ve Tayinat senetleri, Manifestolar, Vekaletnameler, Kefaletnameler, Hüccetler, Kassam Defterleri, Mahkemelere ait Hüküm Evrakı, Rütbe, Ruus ve Nişan Fermanları, Maaş Senetleri, Resmi Dairelere verilecek Dilekçelerin yazıldığı Matbu Arzuhallerden belli bir miktar ücret alınıyor ve resmi evraklar basılıyor, gelirleri demiryollarına akıyordu .
Pul imtiyazı Duyunun-u Umumiyeye ait olduğundan, Hicaz Demiryolları fonu için ihdas edilen pullara "ilmuhaber" adı verilmiştir. Emval-ı Gayr-i Menkule Tasarruf İlmuhaberi, Şura ve Ferağ ilmuhaberi, Arzuhal ve Layiha ilmuhaberi, Tiyatro Bileti İlmuhaberi, Tütün muamelatına ait evraka mahsus ilmuhaber, Aşar ve Ağnam İImuhaberi, Vergi Tezkereleri ilmuhaberi.
Memurlar kendi rızaları ile birer aylık maaşlarını demiryoluna teberru ettikleri gibi; birer aylık maaş bağışları dışında memurlar dört önemli kesinti ile karşı karşıya bırakılmıştır. Mayıs maaşIarını %10'u ilk kesintidir. 500 kuruş ve üzerinde maaş alanlarla, Kolaağasından yukarı rütbede bulananların, her yıl Mayıs Maaşlarının % 10'u Hicaz Demiryollarına kesiliyordu.

Hicaz Demiryollarına ait işlerde üstün hizmet edenler ile bağışta bulunanlara madalya verilmesi kararlaştırılmış ve 1901 yılında bir nizamname hazırlanmıştır .
- 50 Osmanlı altınına kadar bağışlar için nikel,
- 50 Osmanlı altından 100 altına kadar bağışlar için gümüş,
- 100 Osmanlı altını üzerindeki bağışlar için naltın madalya ve ber'at veriliyordu.
Nişanların üzerinde "Hamidiye Hicaz Demiryoluna hizmet eden hamiyet mendâne mahsus madalyadır" diğer tarafta "II. Abdülhamid'in tuğrası, tuğra altında lokomotif tasviri" yer almaktadır .
Bunların dışında Kurban derileri de önemli bir gelir kaynağı idi. 1902 senesi Diyarbakır deri bedeli 12.389 kuruş, Bursa 116.321 kuruş, Bağdad Vilayetinin ise 19.862 kuruştur. Hicaz Demiryolunun 1900-1908 arası gelirleri 3.919.696 lira olup, bağış oranı % 29'dur. Kurban derileri ile bu rakam %34'e çıkmaktadır .

Görülüyor ki, Osmanlı Devleti, halkın öz varlığından çıkan paralarla Hicaz Demiryollarını yapmış ve bölge hakkına Yavuz Sultan Selim Devri'nden beri yatırım yapmış, ancak o bölgede yaşayan şimdiki irili-ufaklı devletlerden zor dönemlerimizde dahi destek görmemiş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini bile tanımamışlar, Osmanlı Dönemini sömürgeci gözü ile görerek Osmanlı Devleti aleyhinde bulunmuşlar, Osmanlı Devleti'nin sembolü olan istasyon binalarını restore etmeyerek veya kullanmayarak yıkılmaya mahkum etmişlerdir. Medine Tren İstasyonunun Türkiye Cumhuriyeti tarafından restore edilmesine, Suudlar biz yapacağız diye mani olmuşlar, Vakıf Ahmet Hikmet Bey Yazma Kütüphanesi'ni Medine meydanının genişletme bahanesi ile yıkmışlar, birkaç sene önce Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nın bütün israr ve teşebbüslerine rağmen Mekke'de Kâbe'ye yakın Osmanlı Kalesini yıkarak yerine otel yapmışlar,1956 Venedik Tüzüğü'ne uymayarak eski eserlere gerekli saygıyı göstermemişlerdir.
Konu ile ilgili Vakıflar Genel Müdürlüğü'ndeki belgeler şunlardır :


Vakıf Kayıtlar arşivinde bulunan 953 no'lu defterin 37 nci sayfa ve 40. sırasında kayıtlı, Hicaz Demiryolları ile ilgili kayıt örneğidir.


KANUN SURETİDİR.

Madde 1. Hicaz Demir Yolu'nun İdâre-i Umumiyesi Evkaf Nezâreti'ne rabt ve ilhak olunmuştur.
Madde 2. Hicaz Demiryolu'nun İdâresi Evkaf Nezâreti'nde müntehab ve bâ-irâde-i seniyye mansub bir müdir-i umumiye mevdu'dur.
Madde 3. Hicaz Demiryolu'nun bil cümle muâmelâtını tedkik ve murakabe etmek üzere Evkaf Nezâreti'nden müntehab ve Meclis-i vükelâca musaddak ve erbâb-ı Fen ve ihtisasdan mürekkeb bir meclis-i idare teşkil olunacak ve meclis-i idârenin zaman-ı in'ikadıyla selâhiyyeti ve memurin ve müstahdeminin ta'yin-i vezaifi ve idâre-i umur ve muâmelâtının tanzimi nizâmnâme ve ta'limât-ı mahsusa ile ta'yin kılınacaktır.

Madde 4. Hicaz Demiryou'nun gerek güzregâhında gerek mevâkı-i sâirede uhde-i tasarrufuna geçen ve el-yevm müstakil bütçeye tâbi' bulunan mezkur demiryol idare-i umumiyesinin muvâzene-i umumiye dahilinde idare olunduğu 325 ve 26 senelerinde Maliye Nezareti'nce hazineye ait tutulup, senedât-ı hakaniyeleri hazine namına tashih ile hazine namına idaresi cihetine gidilen emlâk ve arazinin Hicaz Demiryolu'na iadesi ve hazine namına tashih edilen senedâtının iadeten yine Hicaz Demiryolu idare-i umumiyesi namına tashihi ile emir ve idaresinin Hicaz Demiryolu idare-i umumiyesine terki ve henüz sened-i hakaniye rabt edilmemiş bulununların dahi mezkur demiryol idare-i umumiyesi namına sened-i hakaniye rabtıyla senadatın idare-i umumiye-i mezkurede hıfzı içün mezuniyet verilmiştir.
Madde 5. Bu kanun tarih-i neşrinden itibaren mer'iyyu'l-ahkâmdır.
Madde 6. Bu kanunun icrasına Maliye ve Evkaf nazırları memurdur.
Kuvve-i icraiyyece 13 Safer 332 ve 29 Kanun-i Evvel 329 tarihinde tanzim ve muavakkatan mevk-i tatbike vaz' edilen işbu lâyiha-i kanuniye 8 Temmuz 330 tarihinde Meclis-i Umumice ta'dilen kabul olunmuştur. Meclis-i a'yan ve Meb'usanca kabul olunan işbu lahiyanın kanuniyeti ve kavanin-i devlete ilavesini irade eyledim. 9 Ramazan 332, 19 Temmuz 330


Maliye Nazırı Evkaf-ı Humayun Nazırı Sadrazam
Cavid Hayri Mehmet Said


Padişah Mehmet Reşad


Vakıf Kayıtlar Arşivinde bulunan 953 No'lu defterin 66.sayfa 57.sırasında kayıtlı "Hicaz Demiryolu" ile ilgili kanunun yeni harflere çevirisidir.


KANUN SURETİDİR

Birinci Madde: Hicaz Demiryolu Müdiriyet-i Umumiyesi'nin irtibâtı Evkaf Nezâreti'nden fekk olunmuş ve seferberliğin hitam bulacağı sene gâyesine kadar kemâ fi's-sâbık mülhak bütçe ile idâre edilmek üzere Harbiye Nezâreti'ne rabt edilmiştir.
İkinci Madde: Bu kanun tarih-i neşrinden i'tibâren mer'iyyü'l-icradır.
Üçüncü Madde: Bu kanunun icrasına Harbiye ve Evkaf-ı Hümâyun nâzırları me'murdur.

Meclis- â'yan ve meb'usânca kabul olunan işbu lâyıhanın kanuniyyetini ve kavâinin-i devlete ilâvesini irâde eyledim. 14 Cemâziye'l-evvel 1335 ve 8 Mart 1333




Mehmed REŞAD

Evkaf-ı Hümâyun Nâzırı Vekili Sadrazam ve Harbiye Nâzırı Vekili
Musa Kâzım Mehmet Tal'at



Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Kayıtlar Arşivi 946 nolu defterinin 108. sayfa 5235 sırasında kayıtlı Hicaz Demiryoluna ait masrafların tercümesidir.

Hamidiye Hicaz Demir yolu idare-i Maliyesi Nezaretinin Tezkeresi Suretidir.
Hamidiye Hicaz Demir yolu masrarıf-ı inşaiyesine medar olmak üzere beşyüz kuruş ve daha ziyade maaş alan ve konturatoya merbut olmayan bil umum memurin ve mustahdimin-i mülkiye ile kolağası rütbesinden yukarı ümera ve zabitan-ı askeriyenin her sene Mayıs maaşlarından yüzde onun tevkifi bi'l-istizan şeref müteallık buyurulmuş olan irade-i seniyye-i hazreti hilafet penahi muktazay-i münifinden ve işbu yüzde onların her sene üçüncü defa ita' olunacak maaşlar üzerinden kat'ı yani bir sahib-i maaşa tahakkuk eden Mayıs maaşı verilmezden evvel üçüncü defa olarak bil farz Temmuz maaşı verilse Mayıs maaşına göre tahakkuk eden yüzde onun işbu Temmuz maaşı üzerinden tevkifi dahi 29 Mart 320 tarihli teçzkire-i acizi ile tebliğ olunan karar icabından bulunduğu halde bazı devairce icra kılanan tevkıfattan ve vuku bulan irsalatın vakit ve zamanıyla arkası alınamamakta olmasıyla bu babdaki muamelatın Mukarrarat-ı Vakta Dairesinde ceryan edüp etmediği anlaşılmak üzere müfredat-ı tahakkukat ve irsalatın nâtık kat'ı hesab cetveli celb olunması divan-ı muhasebat riyaset-i aliyyesinden iş'ar kılınmış olduğundan her sene Mayıs nihayetinde nezaret-i cedideleri veznesinden beşyüz kuruş ve daha ziyade maaş alan bil'umum memurin ve müstahdeminin tahakkuk eden mayıs maaşları mekadirine göre yüzde onunu mübeyyen yekün üzerine bir kıt'a pusulasının Mayıs ğayelerinde nezarete irsal ve mezkur yüzde onların kat'ı ve tevkifini muteakib tamamen idare-i maliye veznesine teslim ve ifasıyla badehu maaşlarından yüzde on tevkıf olunan eshabı maaşın isimleriyle Mayıs mahi zarfında muhassas olan ve tahakkuk eden maaşları ve maaşatı mutahakkıkadan yüzde on hesabı ile tevkifi muktezi mebalığın miktarı gösterilmek ve tevkıfatı mezkurenin kangı tarih ve numrolu irsaliye ile kaç defada gönderilmiş ise ziirinde başkaca irac olunmak üzere bir kıt'' hesab-ı kat'i cetveli tanzim ve irsal edilmesi zımnında nezaret-i celileri muhasebesine evamiri lazime ita buyurulması ve bir de bu kerre ittihaz olunup memurin-i maliyeye tamimen tebliğ kılınan usul icabınca nezaret-i celilelerine mensuben taşrada bulunan bil umum memurin ve mustahdemin maaşatından vezne-i mahsuslarınca kat' edilecek yüzde onların doğrudan doğruya merkeze gönderilüp resmi sanduk makbuzu mukabilinde mahalleri mal sanduklarına tevdii ve bu sırada meblağ-ı mevdua kangı memurların maaşlarından tevkıf olunmuş ise anların isimleriyle Mayıs mahi zarfında muhassas olan ve tahakkuk eden maaşlarını ve maaşı mutehakkıkadan yüzde on hesabı il etevkıf olunan akçenin miktarlarını gösterir pusulanın dahi bit tanzim memurin-i maliyeye itası zımnında memurin muteallıkasına icra-i tebligat buyrulması hususun savb-ı ali-i asıfanelerine ezbari muhasebeden ifade kılınmağla ol babda emri ferman hazreti men lehul emrindir. Fi 4 Rebiülevvel sene 325 ve fi 323


Tezkire-i mezkurenin aynen kaydıyle keyfiyet malum olmak üzere muhasebe ve masarıfat idarelerine ve vilayet ve elviye-i gayrı mülhaka evkaf muhasebeciliklerine ba muharrerat-ı aliyye-i cenabı nezaret penahi tamim edilmek üzere mektubu kalemine il muhaberlerinin sür'atı tisyari ziyri makam-ı sami-i cenab-ı nezaret penahiden mucibince işaret-i aliyyesiyle müvaşşah mesarıfat idaresinin 30 Nisan 323
tarihli müzekkeresiyle beyan kılınmış olmağla bil kayd lazım gelen mahallere ilmuhaberleri i'ta kılındı fi 7 Rebiülahir sene 325 ve fi 7 Nisan 323

Aynı defterin aynı sayfa 5236 sırasında kayıtlı Hicaz Demiryoluna ait masrafların tercümesidir.
Hamidiye Hicaz Demir yolu idare-i maliyesi nezareti celilesinin tezkiresi suretidir.
Masarifat idaresinden yazılan der kenar suretinin leffiyle varit olan 31 Mart 323 tarihli ve 29 numaralı tezkire-i aliyye-i asıfaneleri cevabıdır hamidiye hicaz Demir yolu menfaatı içün arzuhal ve layıha ve merbutatına ilsak olunmak üzere tab edilen iane ilmuhaberlerinin muvakkı'i tatbika vaz tarihinden mukaddem ita' edilmiş olan arzuhaller ile kezalik tarih-i mezkurden evvel mezkur arzuhallara rabt edilmiş olan evraka sonradan ilmuhaber ilsakı icab etmeyeceğinin muhasebe ifadesiyle beyanına iptidar kalındı. Ol babda emr-u ferman hazret-i men lehul erindir fi 9 Rebiülâhir sene 325 ve fi 9 nisan 323.

Hamidiye Hicaz Demir yolu menfaatı içün arzuhal ve layıha merbutatına irsak edilmek üzere tab' olunan iale-i ilmuhaberlerinin muvakkı-i tatbika vaz'ından mukaddem ita' edilmiş olan istidalar ile mezkur istidalara tarih-i tatbikinden evvel rabt edilmiş olan evraka ilmuhaber ilsakı icab etmeyeceğini hattı âli-i mezkûr idare-i maliyesi nezaret-i celilesinden vurud eden merbut 9 Nisan 323 tarih 849 umumi 1 hususi numrolu tezkirenin aynen kaydıyle devair ve aklama ilmuhaberlerinin itası zir'i makam sami-i cenab nezaret penahiden mucibince işaret-i aliyyesi ile muvaşşah masarıfat idaresinin 19 Nisan 323 tarihli müzekkeresiyle beyan kılınmış olmağla bilkayd lazım gelen mahallere ilmuhaberleri ita' kılındı fi 7 Rebiülâhir 325 ve fi 7 Mayıs 323.

Hamidiye Hicaz Demir yolu masarıf-i inşaiyesi içün tahsis buyurulan varidat.

Miktarı Nev'i Suret-i istifası Mülahazat
Kuruş 1 Emval-i gayri menkule tasarrufi ilmuhaberi itasında. Tab ettirilen senetler mukabilinde 10.000 kuruşa kadar olan muamelatta
Kuruş 3 Emval-i gayri menkule tasarrufi ilmuhaberi itasında. Mezkur varakaların tab'i ve furuhtu suretiyle 10.000 kuruşdan yukarı olan muamelattan
Kuruş 1 İcar ve isticar kontrat varakaları Mezkur varakaların tab'i ve furuhtu suretiyle Mezkur varakalar Ziraat Bankaları marifetiyle satılmaktadır.
Kuruş 1
Kuruş 1
Kuruş 1
Kuruş 1 Arzuhallar layihalar vergü tezkireleri Üzerlerine mahsusan imal olunan kırkar paralık damgalı ilmuhaber ilsagı suretiyle
Kuruş 1 Arzuhal ve layiha merbudatı Gerek işbu ücretlerinde dahil olup suret-i mahsusada ianeye tabi olan ve gerek ianeye tabi bulunmayan bil-cümle evrak bir arzuhal veya bir layihaya taalluk edip de mezkur arzuhal ve layiha ile birlikte veyahut bil ahara bir daire-i resmiyeye ibraz ve ita'kılındıkta üzerlerine bir kuruşluk ilmuhaberlerden ilsak olunacaktır. Mezkur ilmuhaberler Ziraat Bankaları marifetiyle satılmaktadır.
Kuruş 1 Gümrük tezkireleri Mezkur tezkirelerin idare-i maliye nezaretince tahdim edilerek rüsumat emanetine birer kuruş.. ile itası suretiyle
Kuruş 1 Defteir-i Hakâni bey ve şira ve ferağ bil vefa ilmuhaberleri Mezkur ilmuhaberlerin idare-i maliye nezaretince tab ve yirmi parası defter-i hakaniyeye ait olmak üzere 60'şar paraya füruhtu suretiyle
Kuruş 1 Esnaf tezkireleri ve göğşe sarrafı ve simsar tezkireleri Mezkur tezkirelerin idare-i maliye nezaretince tahdim edilerek birer kuruş mukabelesinde şehir emanet ve nafia muhasebesine itası suretiyle
10 Kuruş İlamat-ı şeriyye ve hukukiye ile sair hüküm evrakının 1000 kuruş ve andan yukarı miktarı havi olanları İşbu ilam evrakının tab'i ve furuhti suretiyle
10 kuruş 1000 kuruş veya daha ziyade meblağı havi veyahut o miktar kıymet-i havi olan vekaletnameler İşbu evrakın tab'i ve furuhai suretiyle
5 kuruş 1000 kuruş veya daha ziyade meblağ-ı havi veyahut o miktar kıymeti haiz olan vekefaletnameler İşbu evrakın tab'i ve furuhti suretiyle
10 kuruş 1000 kuruş veya daha ziyade meblağ ve kıymeti havi hüccetler İşbu evrakın tab'i ve furuhti suretiyle Dersaadette şurayı devlet kaleminden satılmaktadır.
10 kuruş 1000 kuruş veya daha ziyade meblağ ve kıymeti havi Kassam Defterleri İşbu evrakın tab'i ve furuhti suretiyle Taşrada mal memurları tarafından satılmaktadır.
20 kuruş Masalih-i zatiye ve imtiyazlara müteallık olarak şurayı devletten verilecek mezabıta İşbu evrakın tab'i ve furuhti suretiyle Taşrada mal memurları tarafından satılmaktadır.

Miktarı Nev'i Suret-i istifası Mülahazat
20 para 1000'den yukarı deavi içün mahakimi hukukiye ve şer'iyye ve ticariyeden tebliğ olunan ihsar varakalarının beher-i
% 5 kuruş Ebniye-i inşaat tezkirelerinden hac adetinin yüzde beş'i Devair-i belediyece makbuz i'tası mukabilinde
20 para Tiyatra vesair oyun kumpanyalarına ait biletlerin beheri Mahsusan tab ettirilen yirmişer paralık damgalı ilmuhaberlerin biletlere ilsagı suretiyle .
5 kuruş Şurayı devletin gayri devairden mesalihi şahsiyeye dair verilen mezabıt İşbu evrakın tab'i suretiyle
Rütbe-i ruus fermanları
100 kuruş Mütemayize kadar Mülkiye
200 kuruş Ulasalisi ve mir-i mimarlık
400 kuruş Ula-i ula ve Rumeli beylerbeyi Mülkiye
600 kuruş Bala Mülkiye
1000 Kuruş Vezarat Mülkiye
100 kuruş Mahreç ve biladı hamse payesi İlmiye
200 kuruş Haremyn payesi İlmiye
400 kuruş İstanbul payaeı İlmiye
750 kuruş Anadolu ve Rumeli kazaskerliği İlmiye
50 kuruş 3.rütbeye kadar Asakiri nizamiye ve Jandarma ve polis efradıyle üçüncü sınıf polis komserleri ve binbaşıya kadar küçük zabıtan bundan muaftır
100 kuruş 2.rütbeye kadar
500 kuruş 1.rütbeye kadar
1000 kuruş Murassa
50 kuruş Altun madalyalar
10 kuruş Gümüş imtiyaz ve riyakat ve iftihar ve zayi madalyaları Asakir-i nizamiye ve polis efradıyle üçüncü sınıf polis komserleri ve binbaşıya kadar küçük zabıtan bundan muaftır.
5 kuruş Diğer gümüş madalyalar Asakir-i nizamiye ve polis efradıyle üçüncü sınıf polis komserleri ve binbaşıya kadar küçük zabıtan bundan muaftır.

Miktarı Nev'i Suret-i istifası Mülahazat
100 kuruş Kaimmakam ve miralaylık Askeriye Ruus ve faramiyni aliye idare-i maliye nezaretine mahsus hukuku damga ile takdim alınan meblağın miktarı tahrir olunarak istifa olunmaktadır.
200 kuruş Mirlivalık Askeriye "
500 kuruş Feriglık Askeriye "
1000 kuruş Müşiriyet Askeriye "
10 kuruş Nev'i tercüme-i han varakaları İşbu evrakın füruhtı suretiyle
10 kuruş Tescil varakaları Yalnız bir nüshası ianeye tabidir.
200 kuruş Maden taharri ruhsatnameleri Yalnız bir nüshası ianeye tabidir.
20 kuruş Taharri ruhsatnameleri Kütük ve rasai matbua ruhsatnameleri İşbu ruhsatnamelerin idare-i maliye muhasebesince tahtimi ve alınan meblağ mukabilinde makbuz itası suretiyle
10 kuruş Ba ferman-ı ali ihale olunacak maden-i imtiyazlarının fermanı alilerinin hiyni itasından derece-i cesametine ve servetine göre bir defaya mahsus olarak Orman ve maadin nezaretince makbuz mukabilinde istifa olunmaktadır.

100 liradan 150 liraya kadar Kurban derileri Her sene iyli edhada der saadetce devair-i belediye taraflarından ve taşrada hükümat-ı mahalliyece toplatulup usulü dairesinde bil müzayede satılarak esmani idare-i maliye nezaretine gönderilecektir.
Mayıs maaşı % 10'u 500 kuruş ve daha ziyade maaş alan memurin ve müstahdimin-i mülkiye ile kol ağasından yukarı rütbede bulunan ümera ve zabıtan-ı askeriyeye her sene verilecek üçüncü maaşın % 10'u bittevkıf idare-i maliye nezaretine gönderilecektir.
Harik ianesi Üsulü dairesinde bittevkıf nakden idare-i maliye nezaretine gönderilecektir.
Harameyn ikramiyesi 2500 kuruş ve daha ziyade maaş alan bilcümle memurin ve mustahdimin-i mülkiye ile ümera ve zabıtanı askeriyeye verilecek her sene birinci maaşdan % 10 hesabı ile bittevkıf idare-i maliye nezaretine gönderilecektir.
2 kuruş Mürur tezkireleri
1 kuruş Aşar-ı hasılat tezkireleri İşbu tezkerelerin idare-i maliye nezaretince tab'ı ve memurin maliye tarafından iame bedeli bil ahz ashasına itası suretiyle.
1 kuruş Ağnam-ı tağdat tezkireleri
1 kuruş Ağnam yoklama tezkireleri
1 kuruş Maaş senedi İşbu tezkirelerin idare-i maliye nezaretince tab'i ve furuhtu suretiyle
5 kuruş İslâmhane bileti İşbu biletlerin idare-i beher hane içün mecburi ve andan fazlası ihtiyari olarak ehali-i islamiye hanelerine tevzih olunacaktır.
Tütün muameletine ait evraka mahsus ilmuhaber Mezkur ilmuhaberler damgalı olarak imal olunup reji idare-i umumiyesine teslim olduğundan reji memurları marifetiyle satılmaktadır. Tütün muameletine ait evraktan olan ziraat ruhsatnameleri istihsali içün verilecek arzuhalda irsaliye zer olacak tarlaların tebdili ve tevsi' hakkındaki arzuhalda salisen tebdil-i şahıs hakkındaki istidanamelere rabian mahsulatın teslimiye der anbar edilmesine mübeyyen bordurolar hamisen tütünlerin fiuruhtiu ve intikaline dair olan beyannameler salisen mubayaa beyannameleri sabian der anbar edilmiş olan tütünlerin tekrar ahzını mübeyyen makbuzun işbu iki kuruşluk ilmuhaberlere tabi' olacaktır.
Orman hasılatından alınan iane Orman ve meadin nezaretince istifa olunmaktadır.
20 Evrak numro pusulası İdare-i maliye nearetince tabh ve evrak kalemlerince furuhtusuretiyle
10 kuruş Müzayede ve münakısa kaimeleri 1000 kuruştan 10.000 kuruşa kadar olanlarından İdare-i maliyece tabh ve furuhtu suretiyle
10 kuruş Müzayede ve münakısa kaimeleri 10.000 kuruş ve daha ziyade olanlarından İdare-i maliyece tabh ve furuhatı suretiyle
1 kuruş Tayinat seneti Yalnız hicaz vilayetine mahsustur
1 kuruş Manifasto İdare-i maliyece tahtim edilerek rüsumat emanetine itası suretiyle
54 kuruş Hicaz Demir yolu gümüş madalyası berat harcı
10 kuruş Hicaz Demir yolu gümüş madalyası berat harcı
5 kuruş Hicaz Demir yolu mikel madalyası berat harcı
162 kuruş Zayiinden verilecek Hicaz Demir yolu altın madalyası harcı
20 kuruş Demiryolu gümüş madalyası harcı
15 kuruş Zayiinden verilecek Hicaz Demiryolu nikel madalyası harcı


Hamidiye Hicaz Demir yolu idare-i maliyesi nezaret-i celilesinin tezkiresi suretidir.
Celaili asari hayriye-i cenab-ı hilafet penahiden bulunan Hamidiye Hicaz Demir yoluna mahsus varidatın enva' ve makadiri ile bunların suver-i istifaiyesini mübeyyen komisyon-u adice tashihen tanzim ve ba-tezkire-i samiye-i nezarete irsal buyurulan tarifnamenin bir nüshası leffen teshiri seviyy-i âli-ii nezaret penahileri olmağla ol babda emru ferman hazret-i menlehul emrindir. Fi 4 Rebiülevvel 325 (4 Nisan 1907 Muharrem) ve Fi'4 Nisan 323 keyfiyet kaleme bil kayd lazım gelen mahallere ilmuhaberleri ita' kılındı. Fi 22 Rebiülâhir 325 (22 Mayıs 1907 Muharrem) ve fi 22 Mayıs 323




















DİPNOT :
Sadi Bayram; Taceddin Sultan ve Evradı; Türk Dünyası Tarih Dergisi, S. 87, Mart 1994, s. 45-43;
Lâdik ve Seyyid Ahmed-i Kebir er-Rufâi Hazretleri", Türk Dünyası Araştırmaları, S. 74, Ekim 1991, Renk Ofset, İstanbul 1991, s.139-146.
Sadi Bayram, "Anadolu'da ilk Rufâiler ve Zeynel Abidin Ali er-Rufâi el-Abdali Soyu Hakkında Yeni Hipotezler", Erciyes Üniversitesi Kayseri ve Yöresi Tarih Semineri, Kayseri 11-12 Nisan 1996, Erciyes Üniversitesi Tarih Araştırmaları Merkezi Yayınları, Kayseri 1997, s.27-34.
Sadi Bayram; "Kervansaraylarımız" Milli Külıür; S. 8, Ağustos 1977, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ongun Kardeşler Matbaası, Ankara, s.40-45.

Sadi Bayram, "Sultan II. Mahmud'un Vakfiyelerindeki Tezyinat", Vakıflar Dergisi, sayı XVlll, Önder Matbaası, Ankara 1983, s.147188; "Sultan I.Mahmud'Iun Vakfiyelerindeki Tezyinat", "V. Milletlerarası Türkoloji Kongresi, İstanbul 23-28 Ekım 1985;" Bulgaristan'daki Türk Vakıfları ve Vakıf Abideleri, "Vakıflar Dergisi, S.XX, Mas Matbaası, Ankara 1988, s. 475-482"; Kanuni Sultan Süleyman'ın Oğlu Şehzade Mehmed'in Şehzade Külliyesi Vakfıyesi ve Türk San'atındaki Yeri, Milletlerarası XlI. Türk Tarih Kongresi, Ankara 12-17 Eylül 1994, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1999, cilt III, s.1017-1039, Lev.l29-139; Sultan II.Beyazid'in Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Vakfiyeleri ve Hududnamesindeki Tezyinat ve Kültürümüzdeki Yeri, lX Türk Sanatları Kongresi, İstanbul 1991, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1995, cilt I, s.34S-363; Beyhan Sultan Vakfiyelerindeki Tezyinat ve Türk Tezip Sanatındaki Yeri, Xl. Türk Tarih Kongresi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1994, cilt III, s.1127-1139, Lev.301-336; llI. Selim Vakfiyelerindeki Tezyinat ve Türk Süsleme Sanatına Batı San'atının Tesirleri, X Türk Tarih Kongresi, Ankara 22-26 Eylül 1986, Ankara 1994, s.2391-2397; Lev.529-S48; Fatih Sultan Mehmed'in Eyüp Sultan Vakfiyesi, I. Eyüp ve Çevresi Semineri, 8-10 Mayıs 1997, Eyüp Belediyesi Yayınları, s.3S-44; "Yemen Fatihi Gazi Sinan Paşa Vakfiyeleri ve Tezyinatı ve Türk Süsleme Sanatındaki Yeri" Milletlerarası, Türk Sanatları Kongresi, Geneve 1995, Faundation Max Berehem, s. 163-174; X Türk Sanatları Kongresi İzzet Mehmed Paşa Vakfıyesi ve Kütüphanesi, Tarih içinde Safranbolu Semineri, 47 Mayıs 1999, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 2003, s.49-62.


Ufuk Gülsoy, Hicaz Demiryolu, Eren Yayınları, Istanbul 1994, s.35-37.
A.g.e..s.l 38-139.
A.g.e..s.58
A.g.e.,s.66.
A.g.e.s.74-75.
A.g.e.s 91-94.
Yayınlandığı Yer: Web Sitesi ,26.10.2000
Yazar : Sadi BAYRAM
Konuyla İlgili Diğer Başlıklar:
  • Kur'an Ve Bilgisayar-computer Ilişkisi
  • Amasya Uluslararası Alimler Sempozyumu Ardından
  • ?Îdî-zâde -Âkif-zâde Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Sultan ıı. Bayezıd?ın Hattatı, Amasyalı şeyh Hamdullah Kur'an-ı Kerim'i Ve Bir Hâtıra
  • ?Îdî-zâde (- âkif-zâde) Abdurrahim El-amasî Sülâlesi Ve Eserleri
  • Osmanlı Döneminde Latin Harflerine Geçiş çalışmaları
  • Mühr-ü Süleyman Ve Türk Kültürü
  • Izgü Mescid
  • Taceddin Sultan Ve Evradı
  • çift Başlı Kartal
  • Türk Kültüründe ölüm
  • Bâki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedâdır
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Bosna- Hersek Ve Balkanlarda Vakıf Kültür Izleri
    (seminer Konu?mas? )
  • Ahlat Vakıfları
  • Selçuklu Kervansaraylarının Turizme Açılması
  • Hasan Paşa'nın Vakfı, şeyhülislÂm Ankaravi Mehmed Emin Efendi Vakfiyesi, Ve Ankara Sulu Han HikÂyesi
  • Yemen Fatihi Gazi Sinan Paşa Vakfiyeleri, Tezyinatı Ve Türk Süsleme Sanatındaki Yeri
  • Yakın Tarihimizde Merzifon, Merzifon Anatolian Koleji
  • Ayasofya Camii, Müze Olması Ve Ardındaki Gerçekler
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Türk Hat, Yazı-resim, Cilt Ve Tezhip Sanatı Ile Ilgili
  • Vakıflar Dergisi Makaleler Fihristi ( 27. Sayıya Kadar )
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Sultan ıı. Mahmud'un Vakfiyelerindeki Tezyinat
  • Maniheizm Doğuşu, Gelişimi Ve Tesirleri
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Türk'ün Yolu Nereye Gidiyor
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Osmanlı Devleti Hakkında Bir Kronoloji Denemesi
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  • Cumhuriyetin 75. Yılında Vakıflar
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphrodosıas'ı ( Tisan )
  • Anadolu Turk - ıslam Sanatında Bazı Yapılar Ve Kronolojıye Aıt Katalog Denemesı...
  • Türk Kültüründe ölüm !
  • Büyük Türk Düşünürü Hacı Bayram-ı Veli Ve Akkoyunlu Uzun Hasan'ın Ankara Hacı Bayram Türbesi'ne Vakfettiği H
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Anadolu'da Ilk RufÂiler Ve Hz.zeynel Abidin Ali Er-rufÂi El-abdali El-kayserani Soyuna Ait Bir Deneme Anad
  • Osmanlı Döneminde 1899 -1920 Yıllarında Istanbul Camilerinden çalınan çiniler
  • Peygamberler şehri Tarsus Ve Tarsus'da Bir özbek Vakfı
  • Başkent Ankara'nın Ihtiyacı Olan Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak ?
  • Ankara Ulus Semtinde Türk Vakıf Araştırma Merkezi'nde 15.11.1998 Tarihinde Hali Sergisi Açılış Konuşması
  • Prof.dr. Albert Gabriel'e Ait Bazı Belgeler
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Cumhuriyet'in Ilk Yıllarında Ankara'da Imâr Faaliyetlerinde
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ahilik Ve çıraklık Eğitim Ve öğretim Vakfı
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Cumhuriyet'in Derinliklerinden Hatıralar : Eski Ankaralılardan Dostum Sayın Nurettin Daş Ile
  • Medeniyetlerin Beşiği Anadolu Ve Kılikya Aphorodisias'ı ( Tisan Yapı Kooperatifi )-anatolıan : The Cradle Of Cı
  • Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve
  • Bektaşi Nutku (kendini Bil Ki, Tanrıyı Bilesin)
  • Kültürümüzde Hoşgörü
  • Fatih Sultan Mehmed'in Eyüp Sultan Külliyesi Vakfiyesi
  • Mostar Köprüsü Restorasyonu Hakkında Ilk ön Rapor
  • Atatürkün Vakıflar Hakkındaki Konuşmalrı
  • Selçuk-name
  • Xıv-xıx. Yüzyıl Vakfiyelerinde Türk Tezhip Sanatınının Gelişimi, Batı Tesirleri Ve Günümüzde Yorumlayanlar
  • Konyadaki Esk; Eserler Hakkında Atatürkün Başbakan Ismet Inönüye Telgrafı
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Ord.prof.dr. Ahmed Süheyl ünver
  • Türk Kültürü Ve Yoksulluğu Ortadan Kaldırmak Için
  • Istanbul'un Fethine Kadar Beylik Dönemi Vakfiyeleri
  • Kıbrıs, Gürcistan, şirvan Fatihi Lala Mustafa Paşa'nın 1563 Tarihli Vakfiyesi
  • Vakıf Arazilere Ve Gayrimenkullerine Tecavüz Ve Düşündürdükleri
  • Günümüzde Sosyal Devlet Anlayışı Ve Imaretler
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Tekke Ve Zaviyelerin Kapatılmasından Sonra Taşınır Kültür Varlıklarının Korunması Ile
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan 1783-1810 Tarihleri Arasında Işlem Görmüş Bir Mühür Tatbik Deft
  • Türk Kültürünün Temeli Vakıflardır
  • Kültür Bakanlığı Tarihçesi Ve Milli Kültürümüz
  • Milli Kültür, Günümüz Türkiyesi Ve Muasır Medeniyetler Seviyesi
  • Eyüp Sultan Türbesi'nde 1919-1920 Tarihlerinde Yapılan
  • Merzifonlu Hacıbayramoğlu Maden Mühendisi Mehmed Akif Efendi
  • Selçuklu Tarihi, Selçuk Adı
  • Cumhuriyet Dönemi Kültür çınarlarından : Mahmut Akok
  • Mardin Vakıfları,imam Zeynel Abidin'in 1158 M. Tarihli, Ve
  • Tarihte Türk Adı Ne Zaman Ortaya çıktı ?
  • Sahib Ata Fahrü'd-din Ali'nin Konya Imaret Ve Sivas Gökmedrese Vakfiyeleri
  • Phil.dr.hamit Zübeyr Koşay
  • Bulgarlar'ın Antik Başkenti Bulgar şehrindeki Islam Dönemi Mimari Eserlere Ait Panorama
  • Taşınır Kültür Varlıklarımızın Korunması Ve Yasa Dışı Trafiğinin önlenmesi
  • Ragıp Efendi'nin 1913-1922 Yılları Sibirya Ve Türkistan
  • Istanbul Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nde Bulunan Tılsımlı Iki Gömlek Ve Kültürümüzdeki Yeri
  • Niksar Vakıflarına Genel Bir Bakış
  • Gazi Yahya Paşa'nın 1506 Tarihli Vakfiyesi
  • Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde Bulunan 12 Zilkâde 1262 H./ 21 Ekim 1846 Tarihli TeberrukÂt Eşyası
  • Kanuni Sultan Süleyman'ın Oğlu şehzade Mehmed'in 1548 Tarihli Vakfiyesi, Hududnamesi Ve Türk Sanatındaki Yeri
  • Merzifon Ulu Camisinin Yeri Ve Merzifon'da Türk Islam Eserleri
  • Merzifon, çelebi Sultan Mehmed Vakfı üzerine Bazı Belgeler
  • Hayat Ağacı, Kültürümüzdeki Yeri, önemi Ve Mitlerin Ardındaki Gerçek
  • Türk Kültürünün Izleri üzerinde Araştırmalar: Etrüskler'in Ilk Vatanı Anadolu Mu? : Truva Savaşı Ve Etrüskler
  • Yıldız çini Fabrikasına Ait Birkaç Vesika
  • Selçuklu Vakfiyeleri üzerine Bazı Düşünceler
  • Xıv. Asırda Tezhiblenmiş Beylik Dönemine Ait üç Kur'an Cüzü
  • Baki Kalan Bu Kubbede Hoş Bir Sedadır
  • Osmanlı Devletinin Kuruluşunun 700. Yıldönümü Münasebetiyle: Sultan ı.mahmud'un Orjinal Iki Vakfiyesi
  • ııı. Selim'in Vakfiyelerindeki Tezyinat Ve Türk Süsleme Sanatına Batı Sanatının Tesirleri
  • Osmanlı Dönemi Bazı Vakfiyelerin Hayır şartlarından Damlalar !
  • Bektaşilik Ve Masonluk
  • Minyatürle Ilgili Seçilmiş Bibliyografya
  • Kaynaklara Göre Güney-doğu Anadolu'da Ptoto- ön Türkler
  • çelebi Mehmed Vakfı Arazisi üzerine Kurulan Merzifon Anatolian Koleji Ve Hastaneye Ait Bilgiler
  • Eski Eser Kaçakcılığı, Koleksiyonculuk Ve Müzecilik Tarihimize Bir Bakış
  • Safranbolulu Izzet Mehmet Paşa Vakfiyesi Ve Kütüphanesine Ait Tezyinatlı Iki Kur'an-ı Kerim
  • Istanbul Depremleri Ve Mimar Koca Sinan'ın Bilinmeyen Bazı Teknikleri
  • Merzifon'da Bilinmeyen Br Türbe '' Künbet Hatun ''
  • özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkındaki Yönetmelik
  • Bitlis Vakıfları Ve Vakıf Eski Eserleri
  • Vakıf Eski Eserlerin Yeni Koruma Politikası
  • Sultan ııı.osman Vakfiyesi, Tezyinatı, Cilt Sanatı Ve Türk Kültüründeki Yeri
  • The Deed Of Foundatıon Of Sultan Osman The Thırd, ıts Embellıshments, Bındıng And ıts Place ın Turkısh Culture
  • Hacı Bektaş-ı Veli, Merzifon'da Piri Baba, Budapeşte'de Gül Baba Ve Bazı Bektaşi Vakıfları
  • Nurbanu ( Atik ) Valide Sultan'ın Istanbul-üsküdar'da 1582 Tarihinde Tesis Ettirdiği Vakfiyesi
  • Girit Defterdarı Rıdvanzade Hacı Mehmed Efendi Oğlu Ali Efendi'nin 1748 Tarihli Vakfiyesi Ve Tezyinatı
  • Bir çınarın Ardından... Yılmaz önge Dostumuz Hakkında Kısa Anekdotlar...
  • Beyhan Sultan Vakfiyeleri Ve Tezyinatları
  • Beypazarı Vakıflarına Genel Bir Bakış Ve Beypazarı Sadr-ı Azam Nasuh Paşa Hanı
  • Türk Kültürü Ve Biz
  • Bulgaristan'da Bulunan Osmanlı Vakıflarıdan Bir Demet
  • Bulgaristan'da Müftü Yardımcısı Yetiştiren Bir Vakıf Kuruluşu: Nüvvap
  • Ladik Ve Seyyid Ahmed-i Kebir Er-rıfai Hazretleri
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesi'nde
  • Bektaşi Nutku
  • Balkanlar Ve Kosova Facıası
  • Cumhuriyet'in Kuruluşunun 90. Yılında Başkent Ankara:
  • Istanbul Fethinin 555. Ayasofya'nın Müze Olmasının 74. Yıldönümü Vesilesiyle:
  • Atatürk'ün Vakıflarla Ilgili Sözleri
  • 893 H / 1488 M. Tarihli Akkoyunlu Yakub Han Vakfiyesi
  • Komünizmin Sembolü Lenin Yıkıldı, Sıra Bizans'ı Dize Getiren Fatih Sultan Mehmed'e Mi Geldi ?
  • Afganistan Tarihine Kısa Bir Bakış Ve Türk Subaylar Eskden Olduğu Gibi Milenyumda Da Afganistan Ordusunun EğitimÄ
  • Ayaş Vakfiyeleri üzerine Bir Deneme
  • Hacı Bayram-ı Veli Ve Tarıhe Bağlılık
  • Amasya-taşova- Alparslan Beldesi Seyyid Nureddin Alparslan Er- Rufâi'nin 655 H./1257 Tarihli Arapça Vakfiyesi Tercümesi Ve
  • Birgi Ulu Camii Içşn 1327 M. Tarihinde Yazılan Kur'an
  • Ankara'da Roma Anıtı- Res Gestae
  • A N " Akhi " Genealogical Tree
  • Milenyum Ruyası: Osmanlı Devleti'nin 700 Kuruluş Yıldönümü Ve Düşündürdükleri üzerine Bir Deneme
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde Bulunan Kendinden Desenli üzeri Yazılı Iki Kumaş
  • Kur'anda Yol Gösterici Ayetler
  • Osmanlıda Resi Ilk Müze Adı Ne Zaman Ortaya çıktı?
  • Amasya Vakıflarına Toplu Bakış
  • Izmir Bahri Baba Eski Musevi Mezarlığı
  • Anadolu'da Xııı. Yüzyıl Başlarında Bir Rufâi Zaviyesi
  • Glazed Tles Stolen From ıstanbul Mosques Between 1899-1920 Ottoman Period
  • Sultan ıı. Abdulhamid'in 1888 Tarihli Vakfiyesi Tezyinatı Ve Osmanlı Imparatorluğunda Ilk Toplu Konut Projesi
  • Tokat Vakıfları
  • şehirciliğe Katkısı Olan Kadınlar: Istanbul _üsküdar- Toptaşı, Nûrbânû ( Atik Valide ) Sultan Külliyesi
  • Türk Hâkimiyeti Döneminde Merzifon Mezarlıkları
  • Anadolu'da Xııı.y�zyıl B�r Rufa� Zav�yes�
  • Hayatını Vakıflara Vakfeden Y.mimar -mühendis Prof.dr. M. ılmaz önge
  • Başbakan Ismet Inönü'nün Cami,mescit Ve Diğer Vakıf Eski Eserlerin Korunmasıyla Ilgii Bütün Bakanlıklara Ve Genel Müdürlüklere G
  • EvkÂf-ı IslÂmiye Müzesi'nin Kuruluşu Ve Yönetmeliği
  • Giresun Ili Vakıflarına Toplu Bir Bakış
  • Türk-islam Yapılarında Kronoloji Denemesi
  • Merzifon Tarihinden Yapraklar
  • Momumentum Ancyranum-res Gestae- Ankara Yazıtı-augustus'un Yaptı?ı ??ler
  • Bayramlu Beyliği (hacıemiroğulları )
  • Osmanlı Devletinde Vakıflar Ve Sultan ıı. Bayezıd'ın Vakfiyeleri
  • Kur'an Ve ılım
  • Kur'anda Yol Gosterici Ayetler
  • Kur'an'ı Kerimdeki Cinle Ilgili Ayetlerin Tamamı
  • Kur'an-ı Kerim'ın Arapca ındırılmesı ıle ılgılı Ayetler
  • Xıı-xııı.yüzyıl Türk Hamamları
  • Tanrı Ve Yazğı
  • Balkanlar Ve Kosova Faciası
  • Amasyalı Meşhur Eski Devirdeki Tarihçiler
  • Başkent Ankaranın Kongre Merkezi Ne Zaman Yapılacak
  • Anadolunun Gobegınde 1229 Tarıhlı Tascı Ustalarının Dantel Gıbı ısledıgı Dıvrıgı Ulu Camı Ve Darussıfası
  • Merkez Efendının Mursıdı Merzıfonlu Sunbul Sınan
  • Merzıfonlu Tarıhcı ısmaıl Hamı Danısment
  • Amasyalı Tarıh Ve Cografyacılar
  • Milli Kütüphane'nin Dire?i Dr. Müjgan Cunbur 85 Ya??nda
  • Bektasılık Ve Tasavvuf
  • Alev?lerde Nas?p Alma Tören?
  • Asker? Kat?p Hafız ?brah?m Ethem Efend?’nin Eyüp Sultan Türbes?ne A?t Nukut Vakf?yeler? - Türkiye Vak?flar Bank.özelle?tir
  • Tar?kat-ı Rufaî ( Anonim )
  • Türk Tezh?p San'atına Genel B?r Bakı?
  • Sultanahmet Halı Müzes? Ve Vakıflar
  • Tokat Vakıfları
  • Toplumumuzda Kadın Ve Vakıf Kuran Kadınlarımız
  •