SİLSİLENAMELER - GENEALOGY
MERZİFONLU KARA MUSTAFA PAŞA'NIN II.VİYANA BOZGUNUNDA VİYANA'DA BIRAKTIĞI SİLSİLE-NÂME
Silsile-nâme, Bat? medeniyetinin ?genalogie? diye tan?mlad?klar?, Türklerin soy a?ac? veya ?ecere diye adland?rd?klar?,? nesebnâme?diye de bahsedilen, sülâlelerin (soyun) kimlerle akraba olduklar?n? gösteren bir nev'i? ?emad?r.

Ataerkil aile düzeni içinde olan Türkler [1] sülâleye geni? önem vermi?ler, atalar?na daima sayg?l? davranm??lard?r. Bu münasebetle çe?itli soy a?ac? yapm??lard?r. Anadolu?da bu adet halen devam etmektedir.

Hz.Muhammed?in sülâlesi mensuplar?n?n i?leriyle me?gul olan ?Nakib-ül-E?raf? ad?yla bir makam kurulmu?; bu makam, peygamber sülâlesi mensuplar?n?n i?leriyle me?gul olan ?Nakib-ül-E?raf? ad?yla bir makam kurulmu?; bu makam, peygamber sülâlesinin i?lerine bakm?? ölümlerini deftere geçmi?, yani bir nev?i ?ecere tutmu?lar, onlar? adî san?ata girmekten, fena hallerde bulunmaktan men eder, bir çe?it vasilik yapm??lard?r. Abbasiler?de Halife?den sonra bu makam gelirdi. Osmanl?lar?da da Y?ld?r?m Bayez?d Devrinde Nakibü?l-E?rafl?k tesis edilmi?, padi?ahlar?n k?l?çlar?n?, bunlar takm??lard?r. II.Abdulhamid Devrinde Y?ld?z?da bir konak tahsis edilmi?tir.

1908?den sonra maa?lar? 5.000 kuru?a ç?kar?lm??, saltanat?n son bulmas?yla bu müesssese tarihe kar??m??t?r. Nakibü?l-E?raflar, peygamber soyundan gelen kimselere ?ecereler vermi?ler, bunlar? kendi özel mühürleriyle de tasdik etmi?lerdir. [2]

Avrupa ve Asya ülkelerinde de bulunan prens, prenses, kont, kontes, baron, barones, ?eyh, ?ehin?ah, mihrâce, emir gibi ünvanlar bu an?anenin en mü?ahhas misalleridir.

Tekke ve dergâhlar kapanmadan önce, ?slâm dininin çe?itli tarikatlar?n?n ?eyh, halife, dede, ve bekta?î babalar?n?n ?ecerelerinin bulundu?u bir hakikâttir. [3]

Misal olarak, Topkap? Saray? Müzesi Kütüphanesi?nde bulunan Y.186 numaral? Silsilenâme-? Me?âyih isimli tomar?; H. 324 numaral? Hacagan fi adab ?ubu diyet-al a?yan; A.3556 numaral? Silsilâtü as-Sâdâtüan-Nak?ibendiyye ad? eserleri zikredebiliriz.

Genelde silsile-nâmeler [4] , madalyon içinde minyatürlü veya minyatürsüz olarak yap?lmaktad?r. Minyatürsüz silsile-nâmelerde sadece, kollar 1, 1,5, 2, 3 cm çaplar?nda, bir daire içinde sadece isimler ve buradan ayr?lan kollar gösterilmi?tir. Minyatürlü olanlar ise, Hz. Adem?den ba?layarak Kur?an-? Kerim?de geçen 28 peygamber ile baz? halifeler ve tarihte iz b?rakm?? kahramanlar veya padi?ahlar?n küçük portrelerine yer verilmektedir. Dolay?s?yla minyatür say?s?, her esere göre de?i?mektedir.

Minyatürlerde resme büyük bir yakla?ma bulunmaktad?r. Renkler ve ?ah?slar?n üzerindeki elbiseler, özellikle resmi yap?lan ki?inin karakterine uygun seçilmi?tir. Kuma? desenleri de ?ifahî folklorik edebiyat?n donelerini yans?tmaktad?r.

Merzifon?lu Kara Mustafa Pa?a, II. Viyana Ku?atmas?na giderken, yolda bo? zamanlar?n? de?erlendirmek üzere yan?nda kitaplar götürmü?, bu arada bir de silsilename götürmü? olup, bu silsilenâme, Halen Viyana National Bibliotkek?de Cod. 50 numara ile muhafaza edilmektedir.

Eser, Hz. Adem?den ba?layarak Hz. Nuh, Hz. Salih, Hz. Hud, Hz. H?z?r, Hz. ?brahim, Hz. Lût, Hz. ?shak, Hz. ?smail, Hz. ?lyas, Hz. Yakup, Hz. Harun. Hz. Musa, Hz. ?uayb, Hz. Davut, Hz. Süleyman, Hz. Zekeriya, Hz. Yahya ve Hz. ?sa gibi 28 peygamberin minyatür tarz?nda resimleri olup. Alt?nda dört halife ve Hz. Ali?nin iki erkek çocu?u olan Hz. Hasan ve Hüseyin yer almaktad?r.

Daha sonra ise halifeler ve cihana hükmetmi? devrin sultan ve kahramanlar? yer al?r. Osmanl? ?mparatorlu?unun kurulu?una ?u ?ekilde yer verilir:

Öyle rivayet edilmi?tir ki, Rum Diyar?n?n son zamanlar?ndaki en bahtiyar insanlar bunlard?r. Zira saltanat ve hilâfete mazhar olmu?lard?r.

Hz.Nuh?dan beri âbâ ve ecdâd? han o?lu han olup, Osman Gazi?den bu tarafa içlerinden her birisi âdalet timsali idiler. Tüm Rum, Arap ve Acem memleketleri bunlar?n emrine boyun e?mi?lerdir. Cenab-? Hak cümle mü'?in ve müslümanlar? onlar?n sancaklar? alt?nda k?yamete kadar asude k?ls?n ( Amin ).

Osman Gazi?nin dedeleri Türkistan?dan gelerek Horasan, Irak ve Azerbaycan?? zapdederek 170 y?l Ahlat yollar?nda kald?lar. Cengiz Han??n ç?k???yla Ertu?rul kendisini onun h??m?ndan kurtarmak için dörtyüz ki?i ile Vilâyet- I Rum?a geldi. Rum diyar?nda o zaman Padi?ah Sultan Mes?ud Selçukî o?lu Cengiz o?lu Keykubad o?lu Alâeddin idi. Ertu?rul?u iyi kar??lad?. Ankara civar?nda Karacada? adl? yeri ona verdi. Bu zaman Sultan Alâeddin?in Tatarlarla muharebesi vard?. Ertu?rul bu sava?ta Alâeddin?e yard?m etti ve Tatarlar? yendiler. Bu durum Alâeddin?in çok ho?una gitti ve Ertu?rulla daha yak?nla?t?. Bundan sonra Alâeddin ?stanbul küffar?yla sava??rken de Ertu?rul?un çok yararl?klar?n? gördü. Bundan sonra Alâeddin, Sö?üt , Domaniç ve Ermen Vilâyetini tamamen onlara verdi. Sultan Alâeddin vefat etti?inde yerine o?lu Feramuz Padi?ah oldu. ( sene 680). Bu s?ralarda Tatar askerleri Ere?li?ye geldi. Sultan Alâeddin o?lu Feramuz da bunlar?n üzerine kendisine vekâleten Osman Gazi?yi gönderdi. Osman Gazi buralardan Tatarlar?? kovduktan ba?ka bir çok kale zaptetti ve ganimetler ele geçirdi.

Bundan sonra Bilecik? i ele geçirdi. Fetih s?ras?nda kalede Bileciklilerden kimse kalmad? ama hiç önemi yok. Ondan sonra Osman Gazi?nin saltanat? günden güne, saat be saat büyüdü ve geli?ti. Osman Gazi, Babas? Ertu?rul?un yerine tahta oturdu (680). Bilecik ve ?negöl Kalelerini de 695?de fethetti. Otuz dokuz y?l saltanat sürdü. Seksen iki ya??nda vefat etti. Allah rahmet eylesin.

Bu metnin sa??nda ve solunda ; K?z?l Bo?a Han, Kaya Alp, Süleyman ?ah, Ertu?rul Gazi, Osman Gazi?nin minyatür tarz? portreleri bulunmaktad?r. Daha sonraki sahifelerde ; Sultan Orhan [5] , I. Murad, Y?ld?r?m Bayez?d, Merzifon için önemli olan ve bugünkü Ç?nar Oteli yerinde Zaviyesi bulunan Devlet Hatun?un o?lu Çelebi Sultan Mehmed, Merzifon?da Camisi, medresesi ve hamam? bulunan Sultan II. Murad, Fatih Sultan Mehmed, II. Bayez?d, Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim, III. Murad, III. Mehmed, I. Ahmed, Genç Osman, I. Mustafa, IV: Murad, I. ?brahim, ve son olarak da Sultan IV. Mehmed?in yer ald??? Osmanl? Padi?ahlar?n?n minyatür tarz? portreleri verilmektedir.

Silsilenâmenin bir ön el yazmas? kopyas?, ?stanbullu Hüseyin taraf?ndan [6] 1682 tarihinde Levnî ekolünde yap?lm?? olup, Vak?flar Genel Müdürlü?ünde ki eser de ayn? müzehhip taraf?ndan yap?lm?? olup, Prof.Dr. Hans Georg Majer ?de [7] bizimle ayn? kanaatte oldu?unu 1995 y?l?nda Cenevre?deki Milletleraras? 10.Türk Sanatlar? Kongresinde vermi? oldu?u bildirisinde kabul etmi?tir.

Viyana National Bibliothek? de bulunan Cod. Af.50 numaral? eserin son sayfas?nda ise ?u bilgiler bulunmaktad?r :

Ol sultani sipehr-i iktidar?n velâdet bâ-izzü seâdeti binelli bir senesinde vâki olub nurdur geldi Muhammed sulbi ?brahim?den m?sra?i vilâdet-i hümayunlar?na târih olmu?tur Sinni ?erifleri yedi seneye bali? oldukta, binelli sekiz Recebinin onsekizinci günü taht-? devleti baht-? Âl-i Osmaniye cülüs eyledi. Halledallahü fi basitil-ardi evâmirihi ve ahkâmihi ve refe?a bil-fethi vennasr? ale?lberâ?yi a?lâmihî ve azze serirel, mülki bi vucudihi ve efade ale?l- karibi ve?lbaidi asar? adlü vucüde bu sultan? Feriduni ?fismetin zemân? saltanatlar?nda feth olan k?la?d?r ki zikr olunur. Feth yanuhe an yedi Köprülü Muhammed Pa?a el-vezir fi sene 1067 H. Fethi verât? anyedi serdar Ali Pa?a fi sene 1070 H.fethi Uyvar an-yed-i Faz?l Ahmet Pa?a el-Vezir fi sene 1074 H. Feth-i Yeni Kal?a ve sulh-i Ba k?ral? Nemçe ve Macar an-yed-i Ahmed Pa?a el-vezir fi-sene 1075 H. Fethi Kandiye ve Cezire-i Girit an- yedi Ahmet Pa?a El-vezir fi-sene 1080 H. ve ol Pâdi?âh-? cemcah hazretleri bizzat varub kahri kahramanileriyle gelidi. Memâlik-i Leh ve Kazak olan Kamençe Kal?as?n yedi günde feth ve tasih eylediler fi sene 1083 H.Ve yine bizzat Cenab-i celâled meâbleri ihtimamiyle Kazak-? bedmezak?n metâned ve hasenedte âlem olan ladijin nam kal?aî menias? feth olundu fi sene 1085 H. Mahalle-i mezburden kaim makam Mustafa Pa?a Hazretlerini asakir-i bi?umal üzerine Serdar tayin buyurub merkez daire bahr-i muhid iklim-i kazak olan Amman nam hisn? hasim mü?eyyedü?l erkân fethine irsal buyurmag?yle kal?ai mezbure ve mütenâzeü?n-fih Leh ve Musku ve kazak olan çehreyn kal?as? feth olundu. An yedi Vezir-i Azam Mustafa Pa?a Hak sübhânehu ve Tealâ ol Padi?ah-? Celili??-?ani nice fütühat ile mü?erref eyleye. Amin.

?lahî adlü dadin daim eyleye
Serir-i saltanadda kaim eyle

Cihan?n can?d?r can?n cihan?
Bu cümle âlemin sahib-i k?rani

Osmanl?ca metnin günümüzdeki anlam? :

Yer yüzünün padi?ah?, krallar kral?, karalar?n ve denizlerin hâkimi, Mekke ve Medine?nin hizmetkâr?, Sultan ?brahim o?lu Gazi Sultan Mehmed Han zaman?nda meydana gelen fetihler ( Cenab-? Hak devletlerini k?yamete kadar devam ettirsin ) : Bu muhte?em sultan?n do?umu ( 1051 H.) 1641 olup ? Nurdur geldi Muhammed sulb-i ?brahim?den ? m?sras? ile do?umuna tarih dü?ürülmü?tür. Bin elli sekiz Recebi?nin on sekizinci günü ( 8.8.1648), henüz yedi ya??nda iken, saltanata geçti. Allah O?nun güç ve kuvvetini daim k?ls?n, fetihler ve yard?mlar ihsan etsin, adâlet ve ihsan?ndan uzak-yak?n herkes faydalans?n. (Amin). Bu e?siz sultan zaman?nda fethedilen kaleler ?unlard?r: Yanuhe Kalesi (1067) 1656 Vezir Köprülü Mehmed Pa?a, Verat Kalesi fethi (1070 H.) 1659 Âli Pa?a, Uyvar Kalesi (1074) 1663 Faz?l Ahmed Pa?a, Yeni Kale ve Macaristan??n fethi (1075) 1664 Vezir Ahmed Pa?a, Kandiye [8] ve Girit?in fethi (1080) 1669 Vezir Ahmed Pa?a, Leh ve Kazaklar?n bulundu?u Kemençe Kalesi ise bizzat Padi?ah??n kendisi muhasara ederek yedi günde feth eyledi ( 1083) 1672.

Ayr?ca yine bu Kazaklar?n elinde olan ve çok güçlü bir donama sahip olan Ladjin Kalesini [9] de yine Padi?ah?m?z?n himmetleriyle feth edildi ( 1085) 1674. Bu kale feth edildikten sonra buras? karargah yap?larak Vezir- i Âzam ( Merzifonlu Kara ) Mustafa Pa?a komutas?ndaki bir ordu ile Latin Amman Kalesiyle Lehler, Muskular ve Kazaklar aras?nda devaml? sava? konusu olan Çehreyn [10] Kalesi de fethedildi.

Cenab-? Hak, Padi?ah?m?za daha nice fetihler nasip eyleye. Amin. Beyit.

?lahî adlü dadin daim eyleye
Serir-i saltanadda kaim eyle
Cihan?n can?d?r can?n cihan?
Bu cümle âlemin sahib-i k?rani

Yukar?da hatimede en son Vezir-i Âzam (Merzifonlu Kara) Mustafa?dan bahsetmesi, Viyana Muhasaras?ndan ve dolay?s?yla Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a?n?n Belgrad?da idam?ndan sonra Sadâret mevkiine geçen yeti?tirmesi, eski Mirahoru, ?brahim Pa?a?dan söz etmemesi sebebiyle, Viyana?da bulunan eserin as?l sahibinin Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a olmas? icabeder. Ancak; Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a?n?n ?stanbul Kütüphanelerinde bulunan kitaplar?ndaki mühürleri ile Merzifon?da bulunan ve Ankara?ya getirilen kitaplardaki mühürler farkl? olarak kaz?nm??t?r. Viyana?da bulunan eserde Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a?n?n mührü yoktur. Ya henüz bizzat kendisi inceliyordu daha sonra kütüphanesine intikal edecekti. Buras? biraz meçhul ? Subhatu?l-Ahbâr, tahminimize göre, bozgun s?ras?nda Kara Mustafa Pa?a?n?n Viyana?da kalan ota??nda bulunarak, Avusturya ordular? kumandan? Prens Eugene de Savoie?nin eline geçmi? olmal?d?r. Kara Mustafa Pa?a?n?n ota??, halen Avusturya Askerî Müzesi?nde te?hirdedir.

Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a?n?n Almanya?n?n Karlsruhe ?ehrinde ? Ehemals Badische Landesbibliothek -Eski Baden Devlet Kütüphanesi ? de, Türk Yönetimi No.238, Hs.Rastatt. 270 numarada kay?tl? 7 Haziran 1683 tarihli, Kont Hermann von Baden?e yazd??? 59x 43,5 cm. ebad?nda, ba??nda vezirin armas?n? ta??yan mühür vurulmu?, divanî hatla, üç ay filigranl? iyi cins italyan ka??d?na yaz?lm??, 19 sat?rl?k bir mektubu bulunmaktad?r. Mektup atlas bir kese içinde gönderilmi? olup, Osiek Kal?as?nda yaz?lm??t?r.

Hans Georg Majer [11] taraf?ndan tan?t?lan metninde; 26 Nisan 1683 tarihinde Devlet Ba?kan? ve Genel Kurmay Ba?kan? unvan?n? alm?? olan Kont Herman von Baden, Ba?vezir Kara Mustafa Pa?a?dan sert bir mektup al?r. Habsburg-Osmanl? müzakerelerinin koptu?u ve kesinle?ti?i için Osmanl? Müzakerelerini düzenleyen Kont Albrecht Caprara?n?n geri ça?r?lmas? istenir. 19 May?s?ta Esseng?de Albrecht Caprara?ya bir yaz? ula??r. 7 Haziranda yukar?da belirtilen mektup gelir. 12 Haziran?da Caprara Viyana?ya do?ru yola ç?kar ve Kraliyet mensuplar?ndan Georg Christoph Kunitz?e Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a?n?n bu mektubu ile yetkilerinin bitti?i aç?klan?r ve Viyana Ku?atmas? ba?lar. Bu arada da Kara Mustafa Pa?a?n?n mektubu Odenburg halk?na duyrulur.

Kara Mustafa Pa?a?ya ait eserlerin topland??? seminerde söz edilmesi ve yay?nlanmas?n?n uygun olaca??n? dü?ünerek tan?tmay? aynen al?yoruz :

Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a?ya ait olan ve içinde 102 adet minyatür tarz?nda portre bulunan silsilenâme, kültür tarihimiz aç?s?ndan son derece önemli olup, Türklerde resim sanat? yok diyenlere mü?ahhas bir cevapt?r. Ayn? zamanda Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a?n?n san?ata kar?? verdi?i önemi vurgulamaktad?r. Zaten san?ata ve edebiyata bu kadar fazla ilgi göstermeseydi, Viyana?y? iki ay gibi bir süre beklemeden, k?sa sürede yak?p-y?karak teslim alabilirdi. ?ehrin y?k?lmas?n? ve insanlar?n zarar görmesini engellemek amac?yla, ku?atma uzun süre tutulmu?, Viyana?n?n teslim olmas? beklenmi?tir. K?r?m Han? Giray Han??n [12] anla??lmaz kin ve ihmalinden kaynaklanan tutum ve davran???, Viyana bozgununu yaratm??t?r. II. Viyana Bozgununun as?l suçlusu Giray Han?d?r. Ancak Merzifonlu Kara Mustafa Pa?a [13] , bozgunun sonucunu Belgrad?da ba?? ile ödeyen onurlu bir Sadrazam ve Ba?komutand?r. Kendisini burada bir hem?ehri ve kahraman, fedâkâr Türk komutan? olarak, rahmet ve minnetle an?yoruz. Viyanal?lar ise müzelerinde buluna ota??, harp ganimetleri ve Türk Kahvesi ile yüzy?llardan beri haf?zalar?nda Türk kültür ve medeniyetini iyi ve kötü yönleriyle ya?atmaktad?rlar.
DİPNOT :
[1] Ebûl Gazi Bahad?r Han, ?ecere-I Terakkime ( Türkler?in Soy Kütü?ü ), Tercüman 1001 Temel Eser, No.33; Emel Esen, Son Ça?atay Devrinde Do?u Türkistan?dan Resimli Bir Han Silsile-nâmesi  (Prof. Zeki Velidi To?an??n ?ran?da Buldu?u Bir Yazma ), ?slâm Tetkikleri Enstitüsü Dergisi, C.V, ?stanbul 1973, s.171-204.; Sadi Bayram; Kaynaklara Göre Güney-Do?u Anadolu?da Proto-Türk ?zleri, Türk Dünyas? Ara?t?rmalar? Vakf?, ?stanbul, 1989, s.37-57.
[2] Osman Zeki Pakal?n, Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlü?ü, C.II, s.647.
[3] Ankara Etnografya Müzesi?nde 9667 numaral? Nak?ibendi, 1349 numaral? ?ecere- i Tayyibe, 10158 numaral? Kadiri, 1256-a  numaral? Mevlevî ?ecereleri dinî nesepnâmeler aras?nda say?labilir.
[4] Bkz.Sadi Bayram; "Haza Kitab-ü Silsilenâme" And "Subhatu'l Ahbar" Form The National Library of Austria, V th ?nternational Congress Turkish Art, Budapest, 1975, Magyar Nemzeti Muzeum, s.33-35.; Medallioned Genealogies (Silsilenâme's), Ayy?ld?z Matbaas?, Ankara, 1975, 8 s.; Medallioned Genealogles  ( Silsile-nâme?s), Fifth International Congres of Turkish Art, Budapest 1975, Akademia Kiado, Budapest 1978, s.161-165; Musavvir Hüseyin taraf?ndan Minyatürleri Yap?lan ve Halen Vak?flar Genel Müdürlü?ü Ar?ivi?nde Muhafaza Edilen Silsile-nâme, Vak?flar Dergisi, S.XIII, Ba?bakanl?k Bas?mevi,  Ankara 1981, s. 253-338. Sadi BAYRAM; Madalyonlu Silsilenâmeler, Milli Kültür, Kültür Bakanl??? Yay?nlar?, S.3, Mart 1977, Ongun Karde?ler Matbaas?, s.69-73.; Medallioned Genealogies, Image, S.30, Desen Matbaas?, Ankara, 1990, s. 11-15. ; Osmanischen Portrat-Stammbaume, Newspot, Bas?n Yay?n Genel Müdürlü?ü yay?nlar?, 10 Jahr 90/24, Ankara, 14 Juni 1990, s.8-(Almanca); Medallioned Genealogies, Newspot, Year 10-90/24 Ankara, 4June 1990, s.8, (?ngilizce).; Genealogies en Medaillon, Newspot, Annee 10-90/24 Ankara, 14 Juin 1990, s.8, (Frans?zca); ?eceretü'l-insâbi ve'l-müsemmat, Newspot, Ankara, 14.6.1990, s.9, (Arapça). Günsel Renda; Topkap? Saray? Müzesi?nde H.1321 Nolu Silsilenamenin Minyatürleri, Sanat Tarihi Y?ll???, S.V, ?stanbul 1973, s.443-495; New Light on the Painters of the Zubdat-al-Tawarikh in the Museum of Turkish and Islamic Arts in ?stanbul, IV eme Congre Internationale d?Art Turc, Aix-en Provence, 1976, s.183-2000.; Ankara Etnografya Müzesi?ndeki 8457 Nolu Silsilename Üzerine Baz? Dü?ünceler, Kemal Ç???a Arma?an, ?stanbul 1984, s.175-202.
[5] 7 Haziran 2000 tarihinde, ?stanbul Topkap? Saray? Müzesi Harem Dairesi?nde Osmanl? Padi?ah Portreleri Sergisi aç?lm?? olup,  yurt içi ve yurt d???ndan 240 eser halen te?hir edilmekte olup, Eylül 2000 tarihine kadar söz konusu sergi halk?n ziyaretine aç?k bul?unmaktad?r. Bkz. .Padi?ah?n Portresi, Tesavir-I Âl-i Osman,  Sergi Katalo?u,  Türkiye ?? Bankas?  Kültür Yay?nlar?, Mas Matbaac?l?k, ?stanbul 2000,  575 s.
[6] Sadi Bayram, Musavvir Hüseyin taraf?ndan Minyatürleri Yap?lan ve Halen Vak?flar Genel Müdürlü?ü Ar?ivi?nde Muhafaza Edilen Silsile-nâme, Vak?flar Dergisi, S.XIII, Ba?bakanl?k Bas?mevi,  Ankara 1981, s. 253-338.
[7] HaBkz. Prof.Dr.Hans Georg Majer; Individualized  Sultans and Sexy Women the Works of Musavvir Huseyin and Their Esast_West Context, Turkish Art, X.International Congress of Turkish Art, Geneve, 1996, Foundation Max Von Berchem,  s.463-471.
[8] Bkz.  ?smail Hakk? Uzunçar??l?, Osmanl? Tarihi, C. III., Ks. I,  +. Bask?, Türk Tarih K?urumu Bas?mevi, Ankara 1988,    s.332-334
[9] Bkz.  ?smail Hakk? Uzunçar??l?, Osmanl? Tarihi, C. III., Ks. I,  +. Bask?, Türk Tarih K?urumu Bas?mevi, Ankara 1988,    s.
[10] A.g.e. s. 429-431.
[11] Hans Georg Majer;  Türckische Kammer, Die Karlsruher Türkenbeute, München, 1991, s.359.
[12] A.g.e. s. 451.
[13] A.g.e. s.440-459.
Yazar : Sadi BAYRAM
Konuyla İlgili Diğer Başlıklar:
  • The 1682 Silsile-name At The Prıme Mınıstry General Dırectorate Foundatıons Of Pıous
  • Irlanda-dublin, Chester Beatty Library'de Bulunan 1598 Tarihli Zübtedü't- Tevarih
  • Ankara Etnografya Müzesi'nde Bulunan
  •