GENEL KONULAR - GENERAL ISSUES
TOPLUMUMUZDA KADIN VE VAKIF KURAN KADINLARIMIZ
Türk kültür tarihinde kad?n?n çok önemli yeri bulundu?u hepimizin malumudur. Orta Asya bozk?rlar?na hükmetti?imiz zamanlarda bile kad?n, hükümdar?n sa? yan?nda oturur ve ona yard?mc? olurdu. Büyük Selçuklular ve Anadolu Selçuklular?'nda da bu gelenek devam etmi?tir. Osmanl? ?mparatorlu?u Dönemimizde ise durum fazla farkl? olmay?p, tarihimizin alt?n sayfalar?na geçen bir çok Han?m Sultanlar vard?r.
Cumhuriyet Türkiyesi'nde ise durum biraz daha ileri giderek kad?na
baz? Avrupa ülkelerinden önce seçme ve seçilme hakk? tan?nm??t?r.
Ailenin en önemli ferdi olan kad?n?m?z, Anadolu'ya ebediyyen geldi?imiz 1071 y?l?ndan sonra da büyük hizmetler vermi?, ?ehirlerin imar?na yard?mc? olmu?, ekseriyetle hastahaneler kurmu?, bunlar?n idamesi için de vak?f tesis etmi?lerdir.
Tarihimizin hemen hemen her döneminde erke?in yan?nda yer alan kad?nlar?m?z, vak?f kurma alan?nda da tesis ettikleri örnek vak?flarla, sosyal, kültürel ve sa?l?k alan?nda yard?mla?ma ve dayan??man?n sa?lanmas?nda bizlere önder olmu?lard?r.
Anadolu Selçuklular? Döneminde 1206 y?l?nda Kayseri Gevher Nesibe Sultan Darü??ifas? ile 1227 tarihli Sivas-Divri?i Ulucamisi ve Turan Melik Dari??ifas?n? bunlara örnek olarak göstermek mümkümdür.
Osmanl? Döneminde ise Haseki Hürrem Sultan, Atik Valide Sultan Darü??ifalar?, Topkap? ve Üsküdar Mihrimah Sultan Külliyeleri ile 1826 y?l?nda ?stanbul'da ç?kan kolera salg?n? nedeniyle Sultan Abdülmecid'in annesi Bezm-i Alem Velide Sultan'?n Gureba-i Müslimin Hastahanesini misal vermek mümkündür.
Ancak, hemen ?unu belirtmeliyim ki, sadece hastahane kurarak sultan han?mlar konuyu b?rakmam??, bu hastahanelerin ilelebed devam? için gelir getirici ?ahsî ta??nmazlar?n? vakfederek, günümüz insanlar?n?n da bunlardan istifadesini dü?ünmü?lerdir.
Sadece hastahane kurmam??lar, cami, mescid, medrese, s?byan mektebi, imaret, han, kervansaray, bedesten, arasta, çe?me, ?ad?rvan, sebil, su yolu ve tesisleri, köprü ve benzeri kamuya yararl? tesisler in?a ettirerek bunlar? vakfetmi?lerdir. Dolay?s?yla ?ehirle?meye de katk?da bulunmu?lard?r.
?slam dininin hay?r ve yard?mla?ma hakk?ndaki ahlâkî prensipleri ve uhrevî mükâfat telkinleri, dinî ve hay?r kurumlar? meydana getirmek hususunda bütün müslümanlar? harekete geçirerek, topluma hizmet eden bir çok müesseseleri kurmada âdeta yar?? etmi?ler ve yurdumuzun tapu senetleri hükmündeki binlerce vak?f abide ve eski eserlerimizi bizlere kazand?rm??lard?r.
Vak?flar Genel Müdürlü?ünde bulunan Kad?n vakfiyeleri incelendi?inde 2.309 kad?n vâk?f?n ad? geçmekte, 1.044 adedinin vakfiyesi bulunmakta, 13 Sultan Han?m'a ait 18 vakfiye defterinde kay?tl? olan 13 vakfiye ve 47 vakfiye eki tesbit edilebilmektedir.
Bu durundan da anla??laca?? gibi Türk kad?n?, insan sevgisi, hay?rseverlik duygu ve dü?üncesi, yani hümanizm, Allah r?zas? için sosyal patlamalara bir subab te?kil etmek üzere sosyal yard?m ve kültürel e?itim konular?na büyük önem vermi?ler, dolay?s? ile de yüzy?llardan beri üç k?tada at ko?turarak , adaletle birçok kavmi Osmanl? potas?nda, sosyal bar?? içinde , huzur içinde ya?atmay? ba?arm??lard?r.

Bugün dikkat edilirse, 1320 y?llar?nda kurulan me?hur Oxford üniversitesinin aslî plan ?ekli bir medrese tipidir. XI. as?rda ?anl?urfa'n?n Harran ?ehrinde medreselerde üniversite e?itimi yap?l?yordu. Yak?n tarihe kadar ?bn-i Sina'n?n kan dola??m? bat?l? üniversitelerde okutuluyordu. Avrupa engizisyon Mahkemelerinde ak?l hastalar?, ?eytan diye yak?l?rken, 1314 tarihli Amasya Bimarhanesi ile 1496 tarihli Edirne Sultan II. Bayez?d Darü??ilar?nda, Kanunî Döneminde Manisa Haseki Hürrem Sultan Darü??ifas?nda musikî ile hastalar tedavî ediliyordu.

Fatih Sultan Mehmed'in Akdeniz ve Karadeniz Medreseleri ile Süleymaniye Medreselerinde o güne göre doktora seviyesinde e?itim veriliyordu. Bu hizmetlerin tamam? vak?f olup, bütün giderler vak?f geliri ile kar??lan?yordu. Dolay?s?yla Selçuklu ve

Bu müesseseleri günümüzde fonsiyone edebilmek oldukca zor ve masrafl? bir konu. Devletin ekonomik ve k?sa sürede kendini amorti edecek yat?r?mlara, ihracaata dönük yat?r?mlara ihtiyac? var. Bu bak?mdan eski eser restorasyonuna ayr?lan pay maalesef oldukca k?s?tl?.

Yurdumuzun her kö?esine da??lm?? 9.289 vak?f eski eser var. Bu eserlerimiz, hepimizin medar-? iftihar?. Türklü?ün bu vatandaki damgalar?. Bu eserleri topyekün bütün milletce koruyup, kollamam?z, gelecek nesillere oldu?u gibi aktarmam?z gerekmektedir.
Günümüzde hizmet alanlar? bir çok bakanl?k hizmet birimleri içine giren ve yurdumuzun en eski müessesesi olan vak?flar?, milletce özenle korumak vicdanî bir görevdir. Yeni kurulacak vak?flar?n devletin yükünü azaltaca?? ise tabiidir. Bu bak?mdan yeni kurulacak vak?flar? Hükümetin desteklemesi görevidir. Ancak yeni kurulacak vak?flar?n sermayesi ile yapaca?? i?ler birbiri ile de orant?l? olmas? gerekmektedir. Elbetteki dernek statüsünde çal??an gönüllü kurulu?lar?n vak?flarla ilgisi de kesilmeli
dir.

30.11.1997
Yazar : Sadi BAYRAM
Konuyla İlgili Diğer Başlıklar:
  • Neden Referandumda Hayır Oyu Vereceğim !...
  • Ermeni Soykırım Ve Kızılderililer Kanun Teklifi Telin Mektubu
  • Taşınır Kültür Varlıklarınınyasa Dışı Trafiğinin önlenmesi , Korunması Ve Mevzuat Hazretleri
  • Cumhuriyet'in Derinliklerinden Hatıralar : Eski Ankaralılardan Dostum Sayın Nurettin Daş Ile
  • Kültür Bakanlığı Tarihçesi Ve Milli Kültürümüz
  • Maniheizm Doğuşu, Gelişimi Ve Tesirleri
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Tekke Ve Zaviyelerin Kapatılmasından Sonra Taşınır Kültür Varlıklarının Korunması Ile
  • Türk Kültürü Ve Biz ( Kültür Envanteri )
  • Türk Kültürü Ve Yoksulluğu Ortadan Kaldırmak Için Yapılan Faaliyetler
  • Türk'ün Yolu Nereye Gidiyor ?
  • Kültür Bakanlığı Tarihçesi Ve Milli Kültürümüz
  • Ankara'da Roma Anıtı- Res Gestae
  • Komünizmin Sembolü Lenin Yıkıldı, Sıra Bizans'ı Dize Getiren Fatih Sultan Mehmed'e Mi Geldi ?
  • Atatürkcülük Ve 2001'li Yılların Türkiyesi üzerine
  • Osmanlı Imparatorluğu Ve Türkiye Cumhuriyeti çağlarında Türk Kazı Tarihi ı-v. Cilt
  • Cumhuriyet'in Kuruluşunun 90. Yılında Başkent Ankara:
  • Tarihte Merzifon
  • Anatolıan .the Cradle Of Cıvılızatıons And Aphrodısısas ın Cılıccıa
  • Vakıflar Derg?s??nde Yayınlanan Makaleler
  • Amer?kalılar’ın Osmanlı Devlet?’ndek? E??t?m Faal?yetler? Merz?fon Anatol?an Kolej? Tar?hçes? Ve Merzifon’da
  • Türk-tatar Kültür ?l??k?ler? Sem?ner?
  • Tar?h?n Der?nl?kler?nde Merz?fon
  •